II PSK 77/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o odprawę pieniężną dla byłej funkcjonariuszki Służby Celno-Skarbowej, która po reorganizacji KAS przyjęła propozycję pracy na podstawie umowy o pracę. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, natomiast Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok, zasądzając kwotę 21.454,80 zł tytułem odprawy. Pozwany Skarb Państwa wniósł skargę kasacyjną, argumentując istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z brakiem przepisów przyznających odprawę funkcjonariuszom, którzy kontynuowali pracę w KAS na podstawie umowy o pracę, kwestionując, czy jest to zaniechanie ustawodawcze, czy pominięcie, które można naprawić wykładnią. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że kwestia prawa do odprawy dla funkcjonariuszy celnych, którzy stali się pracownikami KAS na podstawie umowy o pracę, została już rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2024 r., III PZP 2/23. W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził, że taki funkcjonariusz ma prawo do odprawy pieniężnej w związku z zakończeniem służby, stosując prokonstytucyjną wykładnię przepisów i zasadę równości wobec prawa. Sąd Najwyższy podkreślił, że sytuacja tych funkcjonariuszy nie może być gorsza od sytuacji tych, których stosunek służbowy wygasł z innych przyczyn, a odprawa ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę. W związku z brakiem istotnego zagadnienia prawnego, skarga kasacyjna nie została przyjęta do merytorycznego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy celnych, którzy po reorganizacji KAS zostali zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, w oparciu o prokonstytucyjną wykładnię i zasadę równości.
Orzeczenie opiera się na wcześniejszej uchwale Sądu Najwyższego (III PZP 2/23), która rozstrzygnęła podobną kwestię. Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy w ramach KAS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariuszowi służby celnej, który w związku z reorganizacją KAS przyjął propozycję pracy na podstawie umowy o pracę, przysługuje odprawa pieniężna w związku z zakończeniem służby, mimo braku wyraźnych przepisów przyznających takie prawo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariuszowi takiemu przysługuje prawo do odprawy pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta została rozstrzygnięta w uchwale III PZP 2/23, która potwierdziła prawo do odprawy. Stosuje się prokonstytucyjną wykładnię przepisów i zasadę równości wobec prawa, uznając, że sytuacja tych funkcjonariuszy nie może być gorsza od sytuacji tych, których stosunek służbowy wygasł z innych przyczyn. Odprawa ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę.
Czy brak wyraźnych przepisów przyznających odprawę funkcjonariuszom celnym, którzy przyjęli propozycję pracy na umowę o pracę, stanowi zaniechanie ustawodawcze, czy pominięcie, które może być naprawione przez sąd wykładnią?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygał tej kwestii bezpośrednio w tym postanowieniu, ale wskazał, że wcześniejsze orzecznictwo (uchwała III PZP 2/23) potwierdza prawo do odprawy, co sugeruje możliwość naprawienia pominięcia poprzez wykładnię.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 2/23, która rozstrzygnęła kwestię prawa do odprawy, co oznacza, że problem nie jest już nierozstrzygnięty i nie wymaga dalszej wykładni w tym konkretnym przypadku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w Warszawie | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
pwKAS art. 163 § 4
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Stosowany per analogiam do sytuacji funkcjonariusza, którego stosunek służbowy wygasł w związku z przyjęciem propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.
pwKAS art. 170 § 2
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
pwKAS art. 170 § 4
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przyznaje świadczenia należne w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej.
pwKAS art. 171 § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
u.s.c. art. 163 § 4
Ustawa o Służbie Celnej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, wykorzystana do prokonstytucyjnej wykładni przepisów.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Uznana w orzecznictwie podstawa uzasadniająca przyznanie świadczenia funkcjonariuszom.
k.c. art. 506
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia prawa do odprawy dla 'ucywilnionych' funkcjonariuszy celnych została już rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego III PZP 2/23. • Stosowanie prokonstytucyjnej wykładni przepisów i zasady równości wobec prawa uzasadnia przyznanie odprawy. • Sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję pracy na umowę o pracę, nie jest gorsza od sytuacji funkcjonariusza, którego stosunek służbowy wygasł z innych przyczyn.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z brakiem przepisów przyznających odprawę 'ucywilnionym' funkcjonariuszom. • Konieczność naprawienia przez sąd pominięcia prawodawczego poprzez wykładnię funkcjonalną i systemową.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do merytorycznego rozpoznania. • Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego... • funkcjonariuszowi służby celnej, który zgodnie z art. 165 ust. 3 ustawy p.w.KAS stał się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej... przysługuje - w związku z zakończeniem służby - prawo do odprawy pieniężnej. • odprawa w służbach mundurowych ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę dla Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy celnych, którzy po reorganizacji KAS zostali zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, w oparciu o prokonstytucyjną wykładnię i zasadę równości."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wcześniejszej uchwale Sądu Najwyższego (III PZP 2/23), która rozstrzygnęła podobną kwestię. Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy w ramach KAS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami byłych funkcjonariuszy służb mundurowych po reformach administracyjnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym.
“Czy 'ucywilniony' funkcjonariusz celny ma prawo do odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 25 671 PLN
odprawa: 21 454,8 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.