Orzeczenie · 2024-04-10

II PSK 72/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-04-10
SNPracydyskryminacja w zatrudnieniuŚrednianajwyższy
dyskryminacjamobbingprawo pracyskarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowaniaustawa covidowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powódki R. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który oddalił jej powództwo o zadośćuczynienie za dyskryminację w zatrudnieniu. Powódka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 18^3b § 1 k.p. w zw. z art. 300 k.p. w zw. z art. 6 k.c., oraz przepisów postępowania, w tym art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, wskazując na nieważność postępowania z powodu orzekania przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22), uznał, że wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł przed datą obowiązywania tej uchwały (26 kwietnia 2023 r.), a zatem nie można uznać postępowania za dotknięte nieważnością z tego powodu. Sąd Najwyższy podkreślił również, że skarga kasacyjna nie jest środkiem weryfikacji ustaleń faktycznych, a jej celem jest kontrola prawidłowości stosowania prawa. W ocenie Sądu Najwyższego, powódka nie wykazała oczywistej zasadności skargi, gdyż Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy dotyczące ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki koszty postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanych spółek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych, w szczególności w kontekście przepisów covidowych i ich wpływu na ważność postępowania. Potwierdzenie zasad dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami covidowymi i datą wydania wyroku przez sąd niższej instancji. Interpretacja przepisów o dyskryminacji jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy orzekanie przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej prowadzi do nieważności postępowania w świetle art. 379 pkt 4 k.p.c. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wyrok zapadł przed dniem 26 kwietnia 2023 r., ze względu na brak wstecznych skutków wykładni uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 6/22, która stwierdza nieważność postępowania w takich przypadkach, ale jednocześnie zaznaczył, że jej rozstrzygnięcie nie obejmuje spraw, w których orzeczenie zapadło przed datą podjęcia uchwały, aby uniknąć negatywnych skutków społecznych i dla wymiaru sprawiedliwości.

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy dotyczące ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację, w szczególności art. 18^3b § 1 k.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo zidentyfikował okoliczności skutkujące przeniesieniem ciężaru dowodu na pracodawcę i ocenił, że powódka nie uprawdopodobniła niedozwolonego kryterium różnicowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że powódka nie wykazała oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że powódka nie uprawdopodobniła, iż zróżnicowanie jej sytuacji było spowodowane niedozwoloną przyczyną (płeć, narodowość), co jest warunkiem przeniesienia ciężaru dowodu na pracodawcę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
P. Spółka Akcyjna oraz P.1 Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznapowódka
P. Spółka Akcyjnaspółkapozwana
P.1 Spółka Akcyjnaspółkapozwana

Przepisy (19)

Główne

k.p. art. 18^3b § § 1

Kodeks pracy

Kluczowy przepis dotyczący ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację. Powódka musi uprawdopodobnić nie tylko mniej korzystne traktowanie, ale także niedozwoloną przyczynę tego zróżnicowania.

k.p. art. 18^3b § § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Ciężar dowodu w sprawach o dyskryminację.

k.p. art. 18^3a § § 1

Kodeks pracy

Zasada równego traktowania w zatrudnieniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 367 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa covidowa art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p. art. 300

Kodeks pracy

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.p. art. 11^2

Kodeks pracy

k.p. art. 18^3a § § 6

Kodeks pracy

k.p. art. 18^3a § § 5 pkt 2

Kodeks pracy

k.p. art. 18^3d

Kodeks pracy

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania.

k.p.c. art. 98 § § 1^1

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni, rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania, oczywistej zasadności). • Wyrok Sądu Apelacyjnego nie zapadł w warunkach nieważności postępowania, mimo orzekania w składzie jednoosobowym, ze względu na datę wydania orzeczenia. • Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy dotyczące ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, skutkujące nieważnością postępowania. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów). • Naruszenie art. 18^3b § 1 k.p. w zw. z art. 300 k.p. w zw. z art. 6 k.c. (nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego). • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. • Przyczyna kasacyjna, o której mowa w art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c., dotyczy wyłącznie postępowania przed sądem drugiej instancji, natomiast możliwość zbadania ważności postępowania pierwszoinstancyjnego zostaje otwarta dopiero w razie postawienia odpowiedniego zarzutu. • O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. • Wobec tego jej rozstrzygnięcie nie obejmuje niniejszej sprawy, skoro zaskarżony skargą kasacyjną wyrok zapadł przed dniem 25 kwietnia 2023 r. • Przy braku wskazania przez powódkę kryterium dyskryminacji, uwzględniając powołane wyżej orzecznictwo, skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna.

Skład orzekający

Renata Żywicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych, w szczególności w kontekście przepisów covidowych i ich wpływu na ważność postępowania. Potwierdzenie zasad dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami covidowymi i datą wydania wyroku przez sąd niższej instancji. Interpretacja przepisów o dyskryminacji jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z przepisami covidowymi i ich wpływem na ważność postępowań, a także kluczowych zasad prawa pracy dotyczących dyskryminacji. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i postępowaniu cywilnym.

Czy wyrok sądu wydany w czasie pandemii jest ważny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst