II PSK 48/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną E.D. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku, który oddalił jej apelację w sprawie o odprawę. Powódka kwestionowała ustalenie wymagalności i przedawnienia roszczenia, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego III PZP 2/23 dotyczącą pominięcia prawodawczego i konieczności wykładni przepisów. Sąd Najwyższy, stosując art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd wskazał, że roszczenie o odprawę stało się wymagalne w dniu zwolnienia ze służby, a w związku z tym było przedawnione w dacie wniesienia pozwu. Uchwała III PZP 2/23 nie kreowała nowego stanu prawnego, a jedynie wyjaśniła wątpliwości dotyczące prawa do odprawy. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie jest środkiem weryfikacji ustaleń faktycznych, a jej celem jest kontrola stosowania prawa i zapewnienie jednolitości orzecznictwa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi i odstąpił od obciążania skarżącej kosztami zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego i przedawnienia roszczenia w sprawach dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy służb mundurowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej i interpretacji przepisów przejściowych po reformie KAS. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przed rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego o wystąpieniu pominięcia prawodawczego i ustaleniu podstawy prawnej roszczenia (w drodze wykładni) roszczenie stało się wymagalne w dniu 1 czerwca 2017 r. i przedawniło się po upływie 3 letniego terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o odprawę stało się wymagalne w dniu zwolnienia ze służby, a nie od daty uchwały Sądu Najwyższego, w związku z czym było przedawnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o odprawę dla funkcjonariusza stało się wymagalne w dniu zwolnienia ze służby, a nie od daty uchwały Sądu Najwyższego wyjaśniającej wątpliwości prawne. W związku z tym, roszczenie było przedawnione.
Czy sądy powszechne są uprawnione do zbadania wyjątkowych okoliczności i nie uwzględnienia zarzutu przedawnienia roszczenia o odprawę, zwłaszcza gdy powódka wzywała do wypłaty i otrzymała odpowiedź o braku podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy powszechne są uprawnione do zbadania wyjątkowych okoliczności i nie uwzględnienia zarzutu przedawnienia na podstawie art. 5 k.c. (art. 8 k.p.), jednakże w tej konkretnej sprawie nie wykazano takich okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że sądy powszechne mogą badać wyjątkowe okoliczności uzasadniające nie uwzględnienie zarzutu przedawnienia, jednakże w analizowanej sprawie skarżąca nie wykazała istnienia takich okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.D. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w B. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona.
u.s.c. art. 163 § ust. 4
Ustawa o Służbie Celnej
Przepis dotyczący prawa do odprawy.
p.w. K.A.S. art. 170 § ust. 4
Ustawa wprowadzająca Krajową Administrację Skarbową
Przepis dotyczący wymagalności roszczenia o odprawę, interpretowany przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach Sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę niż według norm przepisanych lub w ogóle nie obciążać jej kosztami.
p.w. K.A.S. art. 165 § ust. 7
Ustawa wprowadzająca Krajową Administrację Skarbową
Dotyczy procedury składania propozycji pracy funkcjonariuszom.
Konstytucja R.P. art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia.
k.c. art. 119
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przedawnienia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Spełnienie świadczenia niezwłocznie po wezwaniu.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 252 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń w KAS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odprawę było przedawnione. • Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych dotyczących istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 163 ust. 4 USC, art. 170 ust. 3 i 4 p.w. KAS, art. 32 Konstytucji RP) przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że stan wymagalności roszczenia powstał w dniu zwolnienia ze służby. • Naruszenie art. 252 § 1 K.A.S. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roszczenie stało się wymagalne od dnia następującego po dniu zwolnienia ze służby. • Naruszenie art. 119 k.c. w zw. z art. 252 ust. 1 KAS przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że należy liczyć 3-letni termin przedawnienia od dnia 1 czerwca 2017 r. • Naruszenie art. 118 k.c. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 299 k.p.c., art. 235^2 § 1 k.p.c.) przez bezzasadne pominięcie dowodu z uzupełniającego przesłuchania powódki.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne... • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Nie sposób uznać sformułowanych przez skarżącą pytań za istotne zagadnienia prawne w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. • Najogólniej - za początek biegu terminu przedawnienia należy uznać dzień, w którym uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia. • W konsekwencji roszczenie o odprawę przysługujące funkcjonariuszowi służby stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, stało się wymagalne w dniu zwolnienia ze służby. • Mając zaś na uwadze, że roszczenie powódki o wypłatę odprawy na dzień wniesienia powództwa (a także wcześniejszego wezwania do zapłaty) było przedawnione, oczywiste jest, że pozwany nie pozostawał w opóźnieniu...
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego i przedawnienia roszczenia w sprawach dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy służb mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej i interpretacji przepisów przejściowych po reformie KAS. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla funkcjonariuszy prawa do odprawy i kwestii przedawnienia, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym. Jednakże, odmowa przyjęcia skargi przez Sąd Najwyższy ogranicza jej wartość jako precedensu.
“Sąd Najwyższy: Czy roszczenie o odprawę dla funkcjonariusza celnego było przedawnione?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.