Orzeczenie · 2025-06-24

II PSK 104/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-24
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższybezpodstawne wzbogaceniekoszty postępowaniauzasadnienie wniosku

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwanego I. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2024 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, zasądzając od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w P. kwotę 16.100 zł tytułem zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści majątkowej. Skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 405 w związku z art. 409 k.c., poprzez błędną wykładnię, która doprowadziła do uznania go za osobę bezpodstawnie wzbogaconą. Sąd Najwyższy, działając w ramach przedsądu, ocenił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania. Podkreślił, że skarga kasacyjna nie jest środkiem odwoławczym trzeciej instancji, a jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych. Wskazał, że skarżący musi wykazać istnienie przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym oczywistą zasadność skargi, co wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia tej przesłanki, a argumentacja wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełnia standardów postępowania kasacyjnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wymogów formalnych i merytorycznych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz przesłanek jej dopuszczalności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarżący wykazał istnienie przesłanek kwalifikowanych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności oczywistą zasadność skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał istnienia przesłanek kwalifikowanych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Skarżący nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie wykazał istnienia oczywistej zasadności skargi ani innych przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Argumentacja była wadliwa konstrukcyjnie i nie spełniała standardów postępowania kasacyjnego.

Jakie są wymogi formalne i merytoryczne wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi być wyodrębnionym wywodem prawnym, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku i uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest elementem odrębnym od podstaw kasacyjnych i podlega ocenie na etapie przedsądu. Wymaga on wykazania, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., a argumentacja musi być skonstruowana w sposób profesjonalny i zgodny z orzecznictwem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Zakład Karny w P.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Zakład Karny w P.instytucjapowód
I. S.osoba_fizycznapozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejinstytucjapełnomocnik powoda

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność).

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia Sądowi Najwyższemu odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 409

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący wygaśnięcia obowiązku zwrotu korzyści.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zasad zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego przesłanek kwalifikowanych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. • Argumentacja skarżącego jest wadliwa konstrukcyjnie i nie odpowiada standardom postępowania kasacyjnego.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszenia art. 405 w związku z art. 409 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji. • Skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. • Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania. • Przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa.

Skład orzekający

Halina Kiryło

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych i merytorycznych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz przesłanek jej dopuszczalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie jest proceduralne.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe błędy, których musisz unikać.

Dane finansowe

WPS: 16 100 PLN

zwrot bezpodstawnie uzyskanej korzyści majątkowej: 16 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst