II PO 2/10

Sygn. akt II PO 2/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 kwietnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Roman Kuczyński (przewodniczący) 
SSN Bogusław Cudowski 
SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku J. O. 
przeciwko A. S. AS, 
o zapłatę odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 kwietnia 2010 r., 
wniosku Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Oficerów i Marynarzy Polish 
Seafarers` Union  
o oznaczenie Sądu przed którym należy wytoczyć powództwo 
z dnia 09 lutego 2010r.,  
 
 
postanowił: 
oznaczyć Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w G. jako miejscowo właściwy do rozpoznania 
niniejszej sprawy. 
 
 
 
 
 
 
 
UZASADNIENIE 
      
Pełnomocnik powoda – J. O. – wniósł o oznaczenie Sądu Okręgowego w G., 
Wydziału XV Pracy i Ubezpieczeń  Społecznych, jako sądu, przed którym należy 
wytoczyć  powództwo J. O. przeciwko pracodawcy zagranicznemu – A. S. AS z 
siedzibą w w Norwegii o zapłatę odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. 

 
 
2 
     W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 22 listopada 2007 r. powód zawarł  z A. S. 
AS umowę o pracą na statku „A”. Na podstawie postanowienia pkt 10 tej umowy w 
sprawach dotyczących wynagrodzeń, nadgodzin, a także innych warunków 
zatrudnienia nieuregulowanych w umowie o pracę miały zastosowanie warunki 
określone w Układzie Zbiorowym Pracy zawartym pomiędzy Norweskim 
Stowarzyszeniem Armatorów (ASO) oraz Ogólnopolskim Związkiem Zawodowym 
Oficerów i Marynarzy (PSU), obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 
2008 r. 
     W dniu 2 lutego 2008 r. powód uległ wypadkowi przy pracy na tym statku, w 
wyniku którego „orzeczono trwałą niezdolność do pracy w jakimkolwiek charakterze 
w wysokości 65%”. 
     Wnioskodawca stwierdził, że właściwości miejscowej sądu polskiego nie można 
ustalić ani na podstawie umowy o pracę, ani na podstawie postanowień Układu 
Zbiorowego Pracy 2007-2008, ani na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu 
postępowania cywilnego. Umowa o pracę w tej kwestii nie zawiera żadnych 
postanowień (klauzuli jurysdykcyjnej). Natomiast kwestia jurysdykcji sądowej 
została uregulowana w art. 13 Układu Zbiorowego Pracy 2007-2008. Te 
postanowienia dają marynarzowi możliwość wytoczenia powództwa również przed 
sądami polskimi, jednakże nie jest możliwe na podstawie takiego postanowienia 
układowego wskazanie konkretnego sądu w Polsce, który może rozstrzygnąć spór. 
Procedura rozstrzygania sporów zawarta w załączniku E do Układu Zbiorowego 
Pracy dotyczy spraw dyscyplinarnych.  
     Uzasadniając wniosek o wyznaczenie Sądu Okręgowego w G. Wydział XV 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wnioskodawca zwrócił uwagę, że Sąd ten 
specjalizuje się w sprawach morskich, w tym w sprawach z czynnikiem 
zagranicznym, a także na wartość przedmiotu sprawy, która znacznie przekracza 
kwotę 75.000 zł, gdyż przysługujące powodowi odszkodowanie z tytułu uszczerbku 
na zdrowiu, określone przez lekarza na 65%, zgodnie z art. 10A pkt b) Układu 
Zbiorowego Pracy 
wynosić będzie 52.000 USD (65% z 80.000 USD 
przysługujących marynarzom), czyli około 150.000 zł.  
        Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 

 
 
3 
       Zgodnie z art. 45 k.p.c., jeżeli w myśl przepisów kodeksu nie można na 
podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy na 
posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.  
W sprawie faktycznie występuje niemożność ustalenia właściwości miejscowej 
sądu, gdyż nie można wskazać w Polsce siedziby strony pozwanej (art. 30 k.p.c.), 
jej jednostki organizacyjnej lub zakładu (art. 33 k.p.c.), miejsca wykonania umowy 
(art. 34 k.p.c.) czy też miejsca, gdzie praca miała być czy była wykonywana oraz 
siedziby zakładu pracy (art. 461 § 1 k.p.c.). Równocześnie (co jest warunkiem 
stosowania art. 45 k.p.c.) w sprawie jest dopuszczalna droga sądowa (por. 
postanowienie z dnia 1 marca 1982 r., IV CO 2/82, OSNCP 1982 z. 10 poz. 149) 
oraz na podstawie umowy stron (art. 1104 k.p.c.) uzasadniona jest jurysdykcja 
sądów polskich (por. postanowienie z dnia 14 lutego 1985 r., II CO 13/85, OSNCP 
1985 z. 12 poz. 196).  
 W sprawie występują więc przesłanki do oznaczenia w trybie art. 45 k.p.c. 
sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy. Biorąc pod uwagę, że 
reprezentujący powoda Ogólnopolski Związek Zawodowy Oficerów i Marynarzy ma 
siedzibę w G., a więc w okręgu Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w G. oraz że wartość przedmiotu sporu uzasadnia właściwość sądu 
okręgowego (art. 17 pkt 4 k.p.c.), Sąd Najwyższy uznał za celowe oznaczenie tego 
Sądu jako właściwego do rozpoznania sprawy.