II PO 2/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności z Konstytucją art. 424¹ § 1 i 2 k.p.c. nie stanowi podstawy do wznowienia sprawy zakończonej postanowieniem o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia porządkowego, gdyż kluczowe dla odrzucenia było zastosowanie art. 1 i 2 k.p.c.
Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy złożył skargę o wznowienie postępowania przed Sądem Najwyższym, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 424¹ § 1 i 2 k.p.c. Skarżący argumentował, że wyrok TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania na mocy art. 190 ust. 4 Konstytucji. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że wyrok TK nie jest podstawą do wznowienia, ponieważ kluczową podstawą odrzucenia poprzedniej skargi były przepisy art. 1 i 2 k.p.c., a nie kwestionowany przez TK art. 424¹ k.p.c.
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę z powództwa Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w Warszawie oraz Edyty P. przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych [...] w Ś. o ustalenie stosunku pracy. Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06, który orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 424¹ § 1 i 2 k.p.c. Skarżący argumentował, że zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądowe, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę o wznowienie postępowania. Sąd uznał, że choć wyrok TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją może stanowić podstawę wznowienia postępowania (zgodnie z art. 401¹ k.p.c. i art. 190 ust. 4 Konstytucji), to w tej konkretnej sprawie nie miał zastosowania. Podstawową przyczyną odrzucenia przez Sąd Najwyższy poprzedniej skargi (w sprawie II BP 44/07) było zastosowanie przepisów art. 1 i 2 k.p.c., które stanowiły, że postanowienia porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych mają charakter publicznoprawny i nie są sprawami cywilnymi w rozumieniu tych przepisów. Kwestionowany przez TK art. 424¹ § 1 k.p.c. nie był jedyną ani decydującą podstawą odrzucenia skargi. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził, że prawomocne postanowienia sądu dotyczące rozstrzygnięć porządkowych nie podlegają wznowieniu tylko z powodu zmiany treści normatywnej art. 424¹ § 1 k.p.c. przez Trybunał Konstytucyjny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy wznowienia postępowania w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TK o niezgodności przepisu z Konstytucją umożliwia wznowienie postępowania tylko wtedy, gdy ten niekonstytucyjny przepis był merytoryczną podstawą wydania orzeczenia. W tej sprawie, podstawą odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem było zastosowanie art. 1 i 2 k.p.c., a nie kwestionowanego przez TK art. 424¹ § 1 k.p.c., co uniemożliwia zastosowanie art. 401¹ k.p.c. i wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi o wznowienie postępowania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy w Warszawie | instytucja | powód |
| Edyta P. | osoba_fizyczna | powód |
| Zarządzenie Szkół Zawodowych [...] w Ś. | instytucja | pozwany |
| Jacek B. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A.K. | inne | pełnomocnik skarżącego |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, wraz z art. 2 k.p.c., stanowił podstawę do uznania, że postanowienia porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych mają publicznoprawny charakter i nie są sprawami cywilnymi.
k.p.c. art. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, wraz z art. 1 k.p.c., stanowił podstawę do uznania, że postanowienia porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych mają publicznoprawny charakter i nie są sprawami cywilnymi.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 401¹
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
u.p.u.s.p. art. 49
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis ten, wraz z art. 50 u.p.u.s.p., stanowił podstawę do wydania postanowień porządkowych, które były przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
u.p.u.s.p. art. 50
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis ten, wraz z art. 49 u.p.u.s.p., stanowił podstawę do wydania postanowień porządkowych, które były przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez skarżącego jako naruszony przepis Konstytucji.
Konstytucja RP art. 77 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez skarżącego jako naruszony przepis Konstytucji.
Konstytucja RP art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez skarżącego jako naruszony przepis Konstytucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli niekonstytucyjny przepis nie był merytoryczną podstawą orzeczenia. Kluczową podstawą odrzucenia poprzedniej skargi były przepisy art. 1 i 2 k.p.c., a nie kwestionowany przez TK art. 424¹ § 1 k.p.c. Postanowienia porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych mają publicznoprawny charakter i nie są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 i 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 424¹ § 1 i 2 k.p.c. stanowi podstawę do wznowienia postępowania na mocy art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego [...] nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (art. 4011 k.p.c.) w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia porządkowego postanowienia porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych [...] mają publicznoprawny charakter, a sprawy wynikłe na ich tle nie są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 i 2 k.p.c.
Skład orzekający
Małgorzata Gersdorf
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Myszka
sędzia
Halina Kiryło
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 401¹ k.p.c. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz charakteru prawnego postanowień porządkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wyrok TK nie był jedyną podstawą rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na postępowania sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wystarczy do wznowienia postępowania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 21 października 2008 r. II PO 2/08 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06 (Dz.U. Nr 59, poz. 367; OTK-A 2008 nr 3, poz. 39) nie stanowi podstawy wzno- wienia postępowania (art. 4011 k.p.c.) w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia porządkowego wydanego na podstawie art. 49 i 50 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Przewodniczący SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Sędziowie: SN: Zbigniew Myszka, SA Halina Kiryło. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 paź- dziernika 2008 r. sprawy z powództwa Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Za- wodowego w Warszawie oraz Edyty P. przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych [...] w Ś. o ustalenie stosunku pracy, na skutek wniosku Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w Warszawie o wznowienie postępowania sądowego o d d a l i ł skargę o wznowienie postępowania. U z a s a d n i e n i e Jacek B. prezes Akademickiego Związku Zawodowego w Warszawie zastę- powany przez adwokata A.K. złożył do Sądu Najwyższego skargę o wznowienie po- stępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie II BP 44/07, podając jako przyczy- nę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06 (wydany na skutek skargi kasacyjnej i opublikowanym w dniu 9 kwietnia 2008 w Dzienniku Ustaw Nr 59 pod poz. 367) orzekający niezgodność z Konstytucją art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że w dniu 1 kwietnia 2008 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. jest niezgodny z Konstytucją 2 RP w części obejmującej słowa „kończącego postępowanie w sprawie” i narusza art. 32 ust.1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. W dniu 9 kwietnia 2008 r. wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw i orzeczenie weszło wtedy w życie. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatyw- nego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe (a ta- kim jest postanowienie Sądu Najwyższego z 15 października 2007 r., II BP 44/07), stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia rozstrzygnięcia na zasa- dach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Skoro spełniona jest konstytucyjna podstawa wznowienia z art. 190 ust. 4 Konstytucji to skarga o wznowienie postępowania kasacyjnego jest uzasadniona, a orzeczenie Sądu Najwyższego jako obiektywnie naruszające Konstytucję powinno ulec uchyle- niu i zostać wyeliminowane z obrotu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niewątpliwie podstawą wznowienia postępowania może być orzeczenie Try- bunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Zgodnie z art. 4011 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Niewątpliwie też wykładnia art. 4011 k.p.c. powinna uwzględniać generalny kierunek interpretacji, wyznaczony treścią art. 190 ust. 4 Konstytucji i skła- niający zasadniczo do stanowiska o dopuszczalności wznowienia postępowania w razie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o niekonstytucyjności przepisu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2007 r., V CNP 45/07, LEX nr 34227). Jednakże wyrok Trybunału Konstytucyjnego umożliwia wznowienie postępo- wania tylko w takich sprawach, w których niekonstytucyjny przepis lub jego fragment był merytoryczną podstawą ferowania orzeczenia, ad casum tak jednak nie jest. Za- sadniczym bowiem przepisem, który doprowadził do odrzucenia przez Sąd Najwyż- szy postanowieniem z dnia 15 października 2007 r., II BP 44/07, skargi o stwierdze- nie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy z dnia 23 maja 2006 r. [...] był art. 1 i 2 k.p.c. W motywach orzeczenia Sąd Najwyższy expressis verbis wskazał, iż postano- 3 wienia porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) mają pu- blicznoprawny charakter, a sprawy wynikłe na ich tle nie są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 i 2 k.p.c. A zatem orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 paź- dziernika 2007 r., II BP 44/07, nie zostało wydane jedynie na podstawie zmienionego przez Trybunał Konstytucyjny art. 4211 § 1 k.p.c., lecz równorzędną i wystarczającą podstawą odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy z dnia 23 maja 2006 r. [...] był art. 1 i 2 k.p.c., co uniemożliwia zastosowanie w sprawie niniejszej art. 4011 k.p.c. i wznowienie postępowania. Innymi słowy, postanowienia porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych mają publicznoprawny charakter i nie są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 i 2 k.p.c. Prawomocne postanowienia sądu mające za przedmiot rozstrzygnięcia po- rządkowe nie podlegają wznowieniu tylko z tego powodu, że Trybunał Konstytucyjny zmienił treść normatywną art. 4241 § 1 k.p.c. Z tych względów orzeczono jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI