II PK 90/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia spadkobierców zmarłego pracownika o odszkodowanie w wysokości 50.000 zł od Polskiego Koncernu [...] oraz Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Ministra Skarbu Państwa. Powodowie twierdzili, że zostali błędnie poinformowani przez spółkę, iż nie przysługuje im prawo do nieodpłatnego nabycia akcji, które należały się ich zmarłemu ojcu. Sądy obu instancji uznały odpowiedzialność pozwanych in solidum i zasądziły dochodzone kwoty. Pozwani wnieśli skargi kasacyjne, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną Polskiego Koncernu [...]. Kluczowym zagadnieniem była odpowiedzialność spółki powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego za szkodę wynikłą z błędnego pouczenia spadkobierców uprawnionego pracownika. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą oraz uchwałę składu siedmiu sędziów (II PZP 4/09), potwierdził, że spółka ma własne obowiązki w procesie udostępniania akcji i może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. lub art. 415 k.c. Podkreślono, że wadliwe pouczenie stanowi zdarzenie pozostające w normalnym związku przyczynowym ze szkodą. Sąd Najwyższy uznał, że odpowiedzialność pozwanych jest odpowiedzialnością in solidum, a świadczenie spełnione przez jednego z nich zwalnia z obowiązku świadczenia drugiego. Skarga kasacyjna została oddalona, a zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego uznano za zgodny z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności spółki powstałej w wyniku komercjalizacji za błędne pouczenie spadkobierców pracownika o prawach do akcji oraz charakteru odpowiedzialności in solidum.
Dotyczy specyficznego procesu komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i praw nabycia akcji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec spadkobierców zmarłego pracownika za błędne pouczenie o braku prawa do nieodpłatnego nabycia akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. lub art. 415 k.c., a Skarb Państwa na podstawie art. 474 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że spółka ma własne obowiązki w procesie udostępniania akcji, a wadliwe pouczenie stanowi zdarzenie pozostające w normalnym związku przyczynowym ze szkodą. Odpowiedzialność jest solidarna ze Skarbem Państwa.
Jaki jest charakter odpowiedzialności Polskiego Koncernu [...] i Skarbu Państwa wobec powodów w sprawie o odszkodowanie za utratę prawa do nieodpłatnego nabycia akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność pozwanych ma charakter in solidum.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że każdy z pozwanych ponosi odrębną odpowiedzialność, a spełnienie świadczenia przez jednego zwalnia z obowiązku świadczenia drugiego.
Czy spadkobiercy zmarłego pracownika, który był uprawniony do nieodpłatnego nabycia akcji, zachowują to uprawnienie po jego śmierci, zwłaszcza jeśli zmarł przed złożeniem oświadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do nieodpłatnego nabycia akcji podlega dziedziczeniu, a spadkobiercy mogą dochodzić tego prawa, nawet jeśli zmarły pracownik nie złożył oświadczenia przed śmiercią.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III ZP 20/00) oraz późniejsze dodanie art. 38 ust. 1b do ustawy o komercjalizacji, który stanowi, że prawo to podlega dziedziczeniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. T. | osoba_fizyczna | powód |
| T. T. | osoba_fizyczna | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Polski Koncern [...] | spółka | pozwany |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej za nienależyte wykonanie zobowiązania.
u.k.p.p. art. 38 § 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Uprawnienie pracownika do złożenia oświadczenia o zamiarze nieodpłatnego nabycia akcji.
u.k.p.p. art. 38 § 1b
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Prawo do nieodpłatnego nabycia akcji podlega dziedziczeniu.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej.
Pomocnicze
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisów k.c. do stosunków pracy.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania ponad żądanie.
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Obowiązek wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią, celem społeczno-gospodarczym oraz zasadami współżycia społecznego i zwyczajami.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność dłużnika za osoby, z których pomocą wykonuje zobowiązanie lub którym je powierza.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 72 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnictwo procesowe.
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
Określenie wysokości odszkodowania.
k.c. art. 422
Kodeks cywilny
Przedawnienie roszczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka powstała w wyniku komercjalizacji ma własne obowiązki w procesie udostępniania akcji i może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą. • Błędne pouczenie spadkobierców o braku prawa do nabycia akcji pozostaje w normalnym związku przyczynowym ze szkodą. • Odpowiedzialność spółki i Skarbu Państwa jest solidarna (in solidum).
Odrzucone argumenty
Spółka wykonywała jedynie czynności techniczne i nie miała samodzielnych uprawnień decyzyjnych. • Odpowiedzialność spółki nie wynika ze stosunku pracy, a roszczenie oparte na art. 471 k.c. uległo przedawnieniu. • Jedynym odpowiedzialnym za szkodę jest Skarb Państwa.
Godne uwagi sformułowania
wadliwe pouczenie stanowi zdarzenie pozostające w normalnym związku przyczynowym ze szkodą • odpowiedzialność in solidum • spółka powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego ma w procesie udostępniania akcji własne obowiązki wobec uprawnionych pracowników
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Bogusław Cudowski
sprawozdawca
Beata Gudowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności spółki powstałej w wyniku komercjalizacji za błędne pouczenie spadkobierców pracownika o prawach do akcji oraz charakteru odpowiedzialności in solidum."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego procesu komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i praw nabycia akcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podmiotów w procesie prywatyzacji i może być interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i handlowym, a także dla osób zainteresowanych historią transformacji gospodarczej.
“Kto odpowiada za błędy w prywatyzacji? Spadkobiercy walczą o akcje po zmarłym pracowniku.”
Dane finansowe
WPS: 150 000 PLN
odszkodowanie: 50 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1817 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.