II PK 86/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPracownica K. I. dochodziła od B. Sp. z o.o. wynagrodzenia za okres, w którym została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy po rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie ponad określoną kwotę i zasądził ekwiwalent za niewykorzystany urlop, oddalając roszczenie o wynagrodzenie. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając na rzecz powódki kwoty tytułem wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, uznając, że powinno być ono obliczone według zasad wynagrodzenia urlopowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko, gdy przepisy tak stanowią. Powołał się na nowelizację Kodeksu pracy z 2016 r. (art. 36^2 k.p.) oraz rozporządzenie wykonawcze, które nakazują stosowanie zasad ustalania wynagrodzenia za urlop przy ustalaniu wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanej spółki. Zwrócił uwagę, że art. 36^2 k.p. nie miał zastosowania do stanu faktycznego sprawy, gdyż wszedł w życie po dacie zdarzeń. Podkreślił jednak, że w przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, wysokość wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy zależy przede wszystkim od woli stron wyrażonej w porozumieniu. W braku takich ustaleń, należy kierować się zasadami interpretacji oświadczeń woli (art. 65 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) oraz przepisami prawa, zasadami współżycia społecznego i ustalonymi zwyczajami (art. 56 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Sąd Najwyższy uznał, że ustalony stan faktyczny, uwzględniający zapewnienie pracownicy o wynagrodzeniu „zgodnie z zasadami przyjętymi w spółce” oraz wcześniejszą praktykę wypłacania wynagrodzenia według zasad ekwiwalentu za urlop, uzasadniał zasądzenie wynagrodzenia w takiej wysokości, a nie według art. 81 § 1 k.p. (wynagrodzenie za przestój).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, interpretacja porozumień pracowniczych, stosowanie zasad współżycia społecznego i zwyczajów w prawie pracy.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie art. 36^2 k.p. oraz sytuacji rozwiązania umowy za porozumieniem stron, a nie wypowiedzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest wysokość wynagrodzenia przysługującego pracownikowi za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, gdy umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku szczegółowych ustaleń w porozumieniu stron, wynagrodzenie za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy powinno być ustalane na zasadach zbliżonych do wynagrodzenia urlopowego, uwzględniając praktykę firmy i zasady współżycia społecznego, a nie tylko wynagrodzenie zasadnicze (art. 81 § 1 k.p.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć art. 36^2 k.p. nie miał zastosowania, to zasady interpretacji porozumienia (art. 65 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) oraz przepisy prawa, zasady współżycia społecznego i zwyczaje (art. 56 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) pozwalają na ustalenie wynagrodzenia w wysokości wyższej niż wynagrodzenie za przestój, jeśli wynika to z ustaleń stron, praktyki firmy lub zasad słuszności.
Czy pracodawca może jednostronnie zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia?
Odpowiedź sądu
Przed wejściem w życie art. 36^2 k.p., jednostronne zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy bez podstawy ustawowej lub zgody pracownika było uznawane za bezprawne, jednakże stanowiło podstawę do wypłaty wynagrodzenia urlopowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa, wskazując, że jednostronne zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy bez podstawy ustawowej jest bezprawne, ale zobowiązujące do wypłaty wynagrodzenia, które powinno być ustalane na zasadach wynagrodzenia urlopowego, a nie art. 81 § 1 k.p.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. I. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 172
Kodeks pracy
Przepis ten stanowi podstawę do ustalania wynagrodzenia za urlop, a zasady te są stosowane do ustalania wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w sytuacji braku innych ustaleń.
Dz.U. Nr 2, poz. 14 art. § 15
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r.
Określa sposób ustalania wynagrodzenia za urlop, w tym uwzględnianie składników stałych.
Dz.U. Nr 2, poz. 14 art. § 17 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r.
Określa sposób ustalania wynagrodzenia za urlop, w tym uwzględnianie składników zmiennych z okresu poprzedzającego.
Pomocnicze
k.p. art. 81 § § 1
Kodeks pracy
Przepis ten reguluje wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy (przestój), jednak jego stosowanie w drodze analogii do sytuacji zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia jest mniej korzystne dla pracownika niż zasady wynagrodzenia urlopowego.
k.p. art. 36 § 2
Kodeks pracy
Przepis wprowadzony w 2016 r., który jednoznacznie stanowi, że pracownik zwolniony z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalanego na zasadach wynagrodzenia za urlop. Nie miał zastosowania do stanu faktycznego sprawy.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wykładni oświadczeń woli, stosowany do interpretacji porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący skutków czynności prawnych, stosowany w przypadku trudności w ustaleniu zgodnego zamiaru stron.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Przepis wprowadzający stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.
Dz.U Nr 62, poz. 289 art. § 5 § ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r.
Dodany w 2016 r., nakazuje stosowanie zasad ustalania wynagrodzenia za urlop przy ustalaniu wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy powinno być ustalane na zasadach wynagrodzenia urlopowego, a nie tylko wynagrodzenia zasadniczego, zwłaszcza gdy wynika to z praktyki firmy i ustaleń stron. • Porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę, nawet jeśli nie zawiera szczegółowych postanowień dotyczących wynagrodzenia za okres zwolnienia, powinno być interpretowane z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących, zasad współżycia społecznego i zwyczajów.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy powinno być ustalane wyłącznie na podstawie art. 81 § 1 k.p. (wynagrodzenie za przestój). • Art. 36^2 k.p. powinien być stosowany do stanu faktycznego sprawy, mimo że wszedł w życie później.
Godne uwagi sformułowania
W braku stosownych ustaleń stron skutek ten można więc wyinterpretować na podstawie kryteriów określnych w art. 56 k.c., czyli biorąc pod uwagę przepisy, zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje. • Pracodawca w relacji z pracownikiem zawsze występuje bowiem z pozycji podmiotu silniejszego, stąd formalne uwarunkowania wynikające z porozumienia stron zawsze będą wymagały weryfikacji w okolicznościach konkretnego przypadku.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, interpretacja porozumień pracowniczych, stosowanie zasad współżycia społecznego i zwyczajów w prawie pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie art. 36^2 k.p. oraz sytuacji rozwiązania umowy za porozumieniem stron, a nie wypowiedzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, a orzeczenie Sądu Najwyższego wyjaśnia zasady jego ustalania, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy za okres zwolnienia z pracy należy się pełne wynagrodzenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 37 915,16 PLN
ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy: 3215,16 PLN
wynagrodzenie za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy (miesięcznie): 3750 PLN
zwrot kosztów pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym: 1350 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.