Orzeczenie

II PK 81/07

SAOSPracystosunki_pracyWysokanajwyższy
podróż służbowamiejsce pracydietyodzież roboczaświadectwo pracyurlop wypoczynkowyekwiwalent pieniężnykoszty dojazdudokumentacja pracownicza

Pracownik L. K. dochodził od pracodawcy (...) sp. z o.o. w W. zasądzenia kwoty 43 347 zł tytułem diet za podróże służbowe, 1000 zł za odzież ochronną oraz 10 292 zł za przejazdy własnym pojazdem. Następnie rozszerzył powództwo o ekwiwalent za niewykorzystany urlop (5 592 zł) i wydanie świadectwa pracy. Pracodawca wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że pracownik wykonywał pracę w miejscu ustalonym w umowie, a nie odbywał podróży służbowych. Sąd ustalił, że pracownik zawarł z pracodawcą kilka umów o pracę na okresy od 2013 do 2014 roku, z miejscem wykonywania pracy na terenie Francji. Pracodawca wypłacił pracownikowi zaliczki na przejazdy i koszty paliwa, a na miejscu zapewnił służbowy pojazd. Pracownik otrzymał kask i rękawiczki, ale pozostałe elementy odzieży musiał zorganizować sam. Sąd oddalił roszczenia o diety, uznając, że praca we Francji nie była podróżą służbową, lecz stałym wykonywaniem zadań umówionych. Roszczenie o ekwiwalent za odzież roboczą oddalono z powodu braku dowodów na poniesienie kosztów i niewiarygodności twierdzeń powoda. Roszczenie dotyczące kosztów dojazdu własnym samochodem oddalono, wskazując na wcześniejsze porozumienie stron i brak umowy cywilnoprawnej w tym zakresie. Sąd uwzględnił powództwo w części dotyczącej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i wydania świadectwa pracy. W przypadku braku dokumentacji pracowniczej, sąd zastosował art. 322 kpc do ustalenia wysokości ekwiwalentu za urlop, opierając się na średnim miesięcznym wynagrodzeniu. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie wzajemnego zniesienia, a koszty sądowe obciążono pozwanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że praca wykonywana stale za granicą nie jest podróżą służbową, a także zasady ustalania ekwiwalentu za urlop przy braku dokumentacji pracowniczej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych umów o pracę z miejscem wykonywania pracy za granicą i brakiem dokumentacji pracowniczej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy praca wykonywana stale w miejscu wskazanym w umowie o pracę poza granicami kraju stanowi podróż służbową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, praca wykonywana stale w miejscu wskazanym w umowie o pracę poza granicami kraju nie stanowi podróży służbowej.

Uzasadnienie

Podróż służbowa jest zdarzeniem incydentalnym w stosunku do pracy umówionej i wykonywanej zwykle. Nie jest nią stałe wykonywanie zadań roboczych we wskazanych w umowie miejscach, nawet jeśli znajdują się one poza siedzibą pracodawcy.

Czy pracownikowi przysługuje zwrot kosztów zakupu odzieży roboczej, jeśli pracodawca wyposażył go częściowo, a pracownik nie udowodnił poniesionych kosztów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownikowi nie przysługuje zwrot kosztów zakupu odzieży roboczej, jeśli nie udowodnił poniesionych kosztów i nie zgłaszał pracodawcy potrzeby dodatkowego wyposażenia.

Uzasadnienie

Pracodawca jest zobowiązany dostarczyć środki ochrony indywidualnej. Pracownik musi udowodnić poniesione koszty zakupu odzieży roboczej, a pracodawca nie ponosi odpowiedzialności za wydatki pracownika, które nie zostały udowodnione lub zgłoszone.

Jak ustalić wysokość ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, gdy pracodawca nie prowadził dokumentacji pracowniczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku braku dokumentacji pracowniczej uniemożliwiającej ustalenie uprawnień pracownika, sąd może ustalić wysokość roszczenia według swojej oceny, stosując art. 322 kpc.

Uzasadnienie

Ciężar udowodnienia, że pracownik pracował w innym wymiarze niż twierdzi, spoczywa na pracodawcy, który naruszył obowiązek prowadzenia dokumentacji. Dotyczy to również ustalenia ekwiwalentu za urlop.

Czy pracodawca jest zobowiązany do wydania świadectwa pracy po ustaniu stosunku pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy po ustaniu stosunku pracy.

Uzasadnienie

Przepis art. 97 kp nakłada na pracodawcę obowiązek natychmiastowego wydania świadectwa pracy. Brak takiego dokumentu lub wydanie dokumentu niespełniającego wymogów prawnych powoduje zasadność roszczenia pracownika.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
L. K.

Strony

NazwaTypRola
L. K.osoba_fizycznapowód
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany

Przepisy (14)

Główne

k.p. art. 171

Kodeks pracy

W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

k.p. art. 97

Kodeks pracy

W związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy.

k.p. art. 77(5) § 1

Kodeks pracy

Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

k.p. art. 237(6) § 1

Kodeks pracy

Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami.

Pomocnicze

k.p. art. 94

Kodeks pracy

Pracodawca jest obowiązany m.in. prowadzić dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników i przechowywać tę dokumentację w warunkach niegrożących uszkodzeniem lub zniszczeniem.

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli strona jest obowiązana do złożenia oświadczenia woli w celu zawarcia umowy, którego nie można zastąpić orzeczeniem sądu, sąd może nakazać jej złożenie oświadczenia woli, a w razie jego bezskuteczności nałożyć na stronę obowiązek odszkodowania. W przypadku braku możliwości ścisłego ustalenia kwoty, sąd może ją zasądzić według oceny, uwzględniając okoliczności sprawy.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

k.p.c. art. 193 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku wystąpienia z nowym roszczeniem obok pierwotnego, skutki wytoczenia powództwa rozpoczynają się z chwilą zgłoszenia roszczenia na rozprawie w obecności pozwanego.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

W każdym wypadku sąd wzajemnie zniesie koszty procesu, jeżeli strony w podobnym stopniu przegrały sprawę.

u.k.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Koszty sądowe, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie pobrano od niej na skutek zwolnienia lub zastosowania ograniczeń, obciążają Skarb Państwa.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej

Szczegółowa treść świadectwa pracy oraz sposób i tryb jego wydawania i prostowania.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 1 § 1

Warunki ustalania oraz sposób dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca wykonywana stale we Francji nie jest podróżą służbową. • Pracodawca nie dopełnił obowiązku wydania świadectwa pracy. • Brak dokumentacji pracowniczej obciąża pracodawcę ciężarem dowodu. • Pracownikowi przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop.

Odrzucone argumenty

Praca we Francji stanowiła podróż służbową. • Pracownikowi przysługuje zwrot kosztów zakupu odzieży roboczej. • Pracownikowi przysługują dodatkowe koszty związane z używaniem własnego samochodu.

Godne uwagi sformułowania

Podróż służbowa odnosi się jedynie do zdarzenia incydentalnego w stosunku do pracy umówionej i wykonywanej zwykle w ramach stosunku pracy. • W sytuacji, gdy pracodawca narusza obowiązek prawidłowego prowadzenia dokumentacji w stopniu uniemożliwiającym lub poważnie utrudniającym pracownikowi ustalenie uprawnień, na nim właśnie spoczywa ciężar udowodnienia, że pracownik pracował w innym wymiarze niż twierdzi.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca wykonywana stale za granicą nie jest podróżą służbową, a także zasady ustalania ekwiwalentu za urlop przy braku dokumentacji pracowniczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych umów o pracę z miejscem wykonywania pracy za granicą i brakiem dokumentacji pracowniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy częstego problemu pracowników delegowanych za granicę i rozstrzyga kluczowe kwestie dotyczące podróży służbowych, odzieży roboczej i dokumentacji pracowniczej, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.

Praca za granicą to nie podróż służbowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kwestie dla pracowników delegowanych.

Dane finansowe

WPS: 43 347 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst