II PK 79/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy orzekł, że wybór kandydata na ordynatora w konkursie nie jest umową przedwstępną, a kierownik zakładu opieki zdrowotnej ma obowiązek zawarcia umowy o pracę z wyłonionym kandydatem, chyba że doszło do zmian organizacyjnych uniemożliwiających zatrudnienie.
Sprawa dotyczyła odmowy zawarcia umowy o pracę z Leszkiem S., który wygrał konkurs na stanowisko ordynatora oddziału chirurgicznego. Sąd Okręgowy oddalił jego powództwo, uznając, że wybór kandydata nie jest umową przedwstępną i że zmiany organizacyjne uniemożliwiły zatrudnienie. Sąd Najwyższy uchylił wyrok, stwierdzając, że kierownik zakładu ma obowiązek zawarcia umowy z wyłonionym kandydatem, a wybór ten nie jest umową przedwstępną. Jednakże, z uwagi na likwidację oddziału, obowiązek nawiązania stosunku pracy stał się bezprzedmiotowy, a powodowi przysługuje odszkodowanie.
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Leszka S. przeciwko Zakładowi Opieki Zdrowotnej MSWiA o nawiązanie stosunku pracy na stanowisku ordynatora oddziału chirurgicznego. Powód wygrał konkurs, ale dyrektor odmówił zawarcia umowy, powołując się na toczące się postępowania dotyczące poprzedniego ordynatora oraz niezadowalające wyniki finansowe oddziału. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że wybór kandydata nie jest umową przedwstępną i że zmiany organizacyjne (likwidacja oddziału) uniemożliwiły zatrudnienie. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 44a ust. 5 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej ma obowiązek zawarcia umowy o pracę z kandydatem wybranym w drodze ważnego konkursu. Wybór kandydata przez komisję konkursową nie jest umową przedwstępną ani nie zastępuje oświadczenia woli pracodawcy, ale zobowiązuje do nawiązania stosunku pracy. Sąd uznał, że konkurs był ważny, a protesty nie podważały jego wyników. Jednakże, z uwagi na zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 lutego 2003 r., które zlikwidowało oddział chirurgiczny, obowiązek nawiązania stosunku pracy stał się bezprzedmiotowy. Sąd Najwyższy stwierdził, że likwidacja stanowiska dezaktualizuje wyniki konkursu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że powodowi przysługuje odszkodowanie, którego wysokość powinna być ograniczona czasowo do daty zmian organizacyjnych i uwzględniać różnicę w wynagrodzeniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wybór kandydata przez komisję konkursową nie jest umową przedwstępną ani samodzielnym zdarzeniem prawnym skutkującym nawiązaniem stosunku pracy. Jest to jednak zobowiązanie dla kierownika zakładu do nawiązania stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 44a ust. 5 ustawy o ZOZ kategorycznie nakłada obowiązek zawarcia umowy o pracę z wyłonionym kandydatem. Jednakże, samo nawiązanie stosunku pracy wymaga złożenia zgodnych oświadczeń woli stron, a wybór komisji nie zastępuje oświadczenia woli pracodawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Leszek S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Leszek S. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u. z. o. z. o. z. art. 44a § ust. 5
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej ma obowiązek zawarcia umowy o pracę z kandydatem wybranym w drodze ważnego konkursu.
Pomocnicze
k.p. art. 73
Kodeks pracy
Wybór kandydata przez komisję konkursową nie jest wyborem w rozumieniu tego przepisu.
k.c. art. 389
Kodeks cywilny
Wybór kandydata przez komisję konkursową nie jest równoznaczny z zawarciem umowy przedwstępnej.
k.c. art. 390
Kodeks cywilny
Stosowany przez Sąd Okręgowy do ustalenia odszkodowania, ale uznany przez SN za nieodpowiedni w tym stanie faktycznym.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia stosowanie przepisów k.c. do spraw ze stosunku pracy, ale SN uznał, że w tym przypadku nie ma potrzeby sięgania do k.c. w kwestii nawiązania stosunku pracy.
rozporządzenie art. § 51 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, przekształcania, likwidacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Dotyczy warunków, na jakich może być rozpisany nowy konkurs, a nie możliwości odmowy nawiązania stosunku pracy z kandydatem wyłonionym w drodze postępowania konkursowego.
rozporządzenie art. § 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, przekształcania, likwidacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Określa enumeratywnie przesłanki nieważności postępowania konkursowego.
rozporządzenie art. § 5k § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, przekształcania, likwidacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Powtarza regulację art. 44a ust. 5 ustawy o ZOZ dotyczącą obowiązku nawiązania stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kierownik zakładu opieki zdrowotnej ma obowiązek zawarcia umowy o pracę z kandydatem wyłonionym w drodze ważnego konkursu. Wybór kandydata przez komisję konkursową nie jest umową przedwstępną. Zmiany organizacyjne uniemożliwiające zatrudnienie mogą stanowić podstawę do odmowy nawiązania stosunku pracy, ale nie unieważniają samego konkursu. Kandydatowi, któremu odmówiono zawarcia umowy o pracę po wygranym konkursie, przysługuje odszkodowanie.
Odrzucone argumenty
Wybór kandydata przez komisję konkursową jest umową przedwstępną. Protesty dotyczące wyników konkursu miały wpływ na jego ważność. Zmiany organizacyjne (likwidacja oddziału) całkowicie uniemożliwiają dochodzenie roszczenia o nawiązanie stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
Kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej ma obowiązek za- warcia umowy o pracę z kandydatem na stanowisko ordynatora oddziału waż- nie wybranym w postępowaniu konkursowym. Wybór przez komisję konkursową kandydata na stanowisko ordyna- tora oddziału publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie jest wyborem w rozu- mieniu art. 73 k.p. oraz nie jest równoznaczny z zawarciem umowy przedwstęp- nej. Celem przeprowadzenia konkursu na obsadzenie stanowiska jest wybranie najlepszego kandydata pod względem jego kwalifikacji osobistych i merytorycznych. Orzeczenie obowiązku nawiązania stosunku pracy między stroną po- zwaną i skarżącym stało się po dniu 13 lutego 2003 r. bezprzedmiotowe. Skoro konkurs był przeprowadzony na konkretne sta- nowisko, to likwidacja tego stanowiska dezaktualizuje także wyniki konkursu.
Skład orzekający
Maria Tyszel
przewodniczący
Andrzej Kijowski
członek
Barbara Wagner
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących konkursów na stanowiska ordynatorów w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, obowiązków pracodawcy, charakteru wyboru kandydata i możliwości dochodzenia roszczeń w przypadku zmian organizacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej i konkursów na stanowiska ordynatorów. Zmiany organizacyjne mogą wpływać na możliwość dochodzenia roszczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu zatrudniania kadry medycznej w placówkach publicznych i interpretacji przepisów dotyczących konkursów. Pokazuje konflikt między formalnym procesem wyboru a decyzjami organizacyjnymi.
“Czy wygrany konkurs na ordynatora to gwarancja pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 9 grudnia 2004 r. II PK 79/04 1. Kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej ma obowiązek za- warcia umowy o pracę z kandydatem na stanowisko ordynatora oddziału waż- nie wybranym w postępowaniu konkursowym (art. 44a ust. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, Dz.U. Nr 91 poz. 408 ze zm.). 2. Wybór przez komisję konkursową kandydata na stanowisko ordyna- tora oddziału publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie jest wyborem w rozu- mieniu art. 73 k.p. oraz nie jest równoznaczny z zawarciem umowy przedwstęp- nej (art. 389 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Przewodniczący SSN Maria Tyszel (przewodniczący), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Barbara Wagner (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy z powództwa Leszka S. przeciwko Zakładowi Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w G. o nawiązanie stosunku pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 16 grudnia 2003 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni do ponowne- go rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy w Gdańsku z siedzibą w Gdyni wyrokiem z dnia 16 grudnia 2003 r. [...] oddalił apelację Leszka S. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Gdańsku z dnia 1 września 2003 r. [...], zasądzającego od Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w G. na jego rzecz kwotę 15.282 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od 2 września 2003 r. 2 Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i ich prawna ocena. Leszek S. jest zatrudniony w Zakładzie Opieki Zdrowotnej MSWiA w G. na stanowisku starszego asystenta oddziału chirurgicznego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W okresie od 1 maja 2002 r. do 31 lipca 2002 r. pełnił obowiązki ordynatora oddziału chirurgicznego. W dniu 22 kwietnia 2002 r. w prasie lokalnej oraz na tablicy ogłoszeń w Zakła- dzie Opieki Zdrowotnej ukazało się ogłoszenie o konkursie na stanowisko ordynatora oddziałów: wewnętrznego, chirurgicznego, kardiologicznego oraz na stanowisko na- czelnej pielęgniarki. Opracowany przez komisję konkursową regulamin postępowania konkursowego nie przewidywał instytucji protestu. Do konkursu na stanowisko ordy- natora oddziału chirurgicznego zgłosili się powód oraz Wojciech C. W dniu 12 czerwca 2002 r. komisja konkursowa ogłosiła wyniki konkursu. Kandydatem na sta- nowisko ordynatora oddziału chirurgii wyłoniony został Leszek S. W dniach 17 czerwca 2002 r. oraz 20 czerwca 2002 r. wpłynęły dwa protesty dotyczące wyników konkursu. W proteście złożonym przez związki zawodowe podnoszono, że konkurs nie powinien być przeprowadzony, ponieważ przed Sądem Pracy toczy się postępo- wanie dotyczące zwolnienia dyscyplinarnego poprzedniego ordynatora oddziału chi- rurgii - Janusza C. Drugi protest złożył Janusz C., który wskazał, że ogłoszenie wyni- ków konkursu na stanowisko ordynatora oddziału chirurgii było przedwczesne z uwagi na toczące się z jego powództwa postępowanie sądowe o przywrócenie do pracy. Ponadto, Janusz C. wnosił o unieważnienie konkursu, ponieważ ze względu na brak informacji o przeprowadzeniu konkursu nie mógł brać w nim udziału. W dniu 27 czerwca 2002 r. przewodnicząca komisji konkursowej Lidia K. pi- semnie powiadomiła powoda, że został wybrany na stanowisko ordynatora oddziału chirurgicznego. Z kolei pismem z dnia 1 lipca 2003 r. dyrektor Zakładu Opieki Zdro- wotnej MSWiA w G. poinformował Lidię K., że nie widzi możliwości nawiązania z Leszkiem S. stosunku pracy, ponieważ konkurs na stanowisko ordynatora oddziału chirurgicznego został przeprowadzony w trakcie toczącego się procesu o przywróce- nie do pracy poprzedniego ordynatora zwolnionego w trybie dyscyplinarnym, zaś po ogłoszeniu wyników postępowania konkursowego wpłynęły dwa protesty. Wskazał również, że w ostatnim 1,5 roku, kiedy to powód kierował oddziałem chirurgicznym, wyniki finansowe oddziału były wysoce niezadowalające. W dniu 13 sierpnia 2002 r. Leszek S. zwrócił się do dyrektora Zakładu Opieki Zdrowotnej o zawarcie z nim umowy o pracę. W odpowiedzi na pismo powoda dyrektor podał, że na podstawie § 3 51 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 paź- dziernika 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, przekształcenia, likwi- dacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz.U. Nr 132, poz. 870 ze zm.) - powoływanego dalej jako „rozporządzenie”, zarządził przeprowadzenie kolejnego konkursu na stanowisko ordynatora oddziału chirurgii. Wskazał również, że szcze- gółowe przyczyny odmowy nawiązania stosunku pracy z powodem zostały przedsta- wione w piśmie z dnia 1 lipca 2002 r. skierowanym do przewodniczącej komisji kon- kursowej Lidii K. W dniu 9 września 2002 r. odbyło się posiedzenie komisji konkursowej. Po odbytej dyskusji oraz po przeprowadzeniu głosowania komisja postanowiła przepro- wadzić ponownie postępowanie konkursowe na stanowisko ordynatora oddziału chi- rurgii. Zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr 5 z dnia 13 lutego 2003 r. zlikwidowane zostały oddział chirurgiczny i dział anestezjologii, w miej- sce których utworzono oddział chirurgii ogólnej z pododdziałem chirurgii naczyniowej i ginekologii oraz oddział anestezjologii i intensywnej terapii. W ocenie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy w Gdańsku, okoliczności rozpozna- wanej sprawy są bezsporne. Wprawdzie dokumentacja dotycząca postępowania konkursowego przeprowadzonego w czerwcu 2002 r. zaginęła, jednak z zeznań członków komisji konkursowej - zwłaszcza Lidii K. - wynika, że regulamin konkursu nie przewidywał instytucji protestu i nie określał konsekwencji złożenia protestu. Re- gulacji dotyczących składania protestów nie zawierał także regulamin konkursowy sporządzony na potrzeby konkursu przeprowadzonego po odmowie przez dyrektora Zakładu Opieki Zdrowotnej zawarcia z powodem umowy o pracę na stanowisko or- dynatora oddziału chirurgii. Do kwestii składania protestów nie odnosi się również rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegóło- wych zasad tworzenia, przekształcenia, likwidacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Ad- ministracji. W § 5 powołanego rozporządzenia określone zostały enumeratywnie przesłanki, których wystąpienie powoduje nieważność postępowania konkursowego, a to: niezachowanie kolejności czynności wskazanych w § 5b ust. 1, niedokonanie jednej lub więcej czynności określonych w § 5b ust. 1, niespełnienie warunków wy- mienionych w § 5f bądź rozpatrzenie kandydatury osoby, która nie złożyła jednego 4 lub więcej dokumentów, o których mowa w § 5i ust. 1, ujawnienia, po zakończeniu postępowania konkursowego, że do składu komisji powołane zostały osoby, o któ- rych mowa w § 5c ust. 1, naruszenie tajności głosowania, niepowiadomienie kandy- data lub członka komisji o terminie posiedzenia komisji. Zdaniem Sądu, postępowa- nie konkursowe przeprowadzone w czerwcu 2002 r. na stanowisko ordynatora od- działu chirurgii nie było dotknięte nieważnością, ponieważ żadna z powołanych prze- słanek nie zaistniała. Wszelkie inne okoliczności, nie wymienione w § 5e ust. 1 roz- porządzenia, nie mają wpływu na ważność postępowania konkursowego. Zdaniem Sądu, ogłoszenie kolejnego konkursu jest zasadne wówczas, gdy wystąpią przesłan- ki nieważności postępowania lub wyłoniony kandydat odmówi zawarcia umowy o pracę. Złożenie dwóch protestów nie miało wpływu na wynik postępowania, ponie- waż ani rozporządzenie, ani regulamin postępowania konkursowego nie przewidy- wały sankcji nieważności w razie ich złożenia, a nawet nie statuowały samej instytucji protestu. Według Sądu, kierownik zakładu opieki zdrowotnej nie może odmówić nawiązania stosunku pracy z kandydatem wybranym w drodze konkursu. Podstawy tej odmowy nie może stanowić zwłaszcza § 51 ust. 2 rozporządzenia, wedle którego, gdy z żadnym z kandydatów wybranych w wyniku postępowania w dwóch kolejnych konkursów nie nawiązano stosunku pracy, kierownik zakładu opieki zdrowotnej może powołać nową komisję konkursową. Z rozporządzenia wynika jednoznacznie, że metodą obsadzenia stanowiska ordynatora jest konkurs, którego przeprowadzenie gwarantować ma wybór najlepszego kandydata pod względem jego kwalifikacji oso- bistych i merytorycznych. Rezultatem konkursu, a ściślej jego wygrania przez okre- ślonego kandydata, powinien być obowiązek obsadzenia go na stanowisku, którego konkurs dotyczył. Obowiązek nawiązania stosunku pracy występuje po stronie orga- nu uprawnionego do obsadzania stanowiska. W przeciwnym razie, przeprowadzenie konkursu nie służyłoby jego celowi, a w istocie prowadziłoby do wprowadzenia zbęd- nej procedury, połączonej z nieracjonalnym wydatkowaniem publicznych funduszów. Paragraf 51 ust. 2 rozporządzenia dotyczy warunków, na jakich może być rozpisany nowy konkurs, a nie możliwości odmowy nawiązania stosunku pracy z kandydatem wyłonionym w drodze postępowania konkursowego. Zdaniem Sądu, mogą mieć miejsce różnorodne sytuacje, w których nie dojdzie do nawiązania stosunku pracy z kandydatem wyłonionym w drodze konkursu. Nawiązanie stosunku pracy wymaga przeto złożenia zgodnych oświadczeń woli, a więc wybrany kandydat może po wy- graniu konkursu zrezygnować z nawiązania stosunku pracy, np. ze względu na nie- 5 odpowiadające mu szczegółowe warunki umowy o pracę, przeszkody osobiste, czy też przeszkody losowe. Skoro Leszek S. wygrał konkurs na stanowisko ordynatora oddziału chirurgii w Zakładzie Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w G., to strona pozwana bezpodstawnie odmówiła nawiązania z nim stosunku pracy. Zarządzeniem nr 5 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w miejsce oddziału chirurgicznego i działu anestezjologii utworzony został oddział chi- rurgii ogólnej z pododdziałem chirurgii naczyniowej i ginekologii oraz oddział aneste- zjologii i intensywnej terapii, wobec czego nie istnieje oddział, na ordynatora którego powód wygrał konkurs. Sąd uznał, że brak jest przedmiotu umowy w jego istotnym elemencie, jakim jest miejsce pracy i stanowisko. W związku z tym brak jest również podstaw do nakazania stronie pozwanej nawiązania z powodem stosunku pracy. Po- nieważ jednak Leszek S. został wyłoniony w drodze konkursu jako kandydat na sta- nowisko ordynatora oddziału chirurgii, to przysługuje mu odszkodowanie z tytułu odmowy zawarcia umowy o pracę. Wyłonienie kandydata w drodze konkursu jest, zdaniem Sądu, swoistą umową przedwstępną. Istnieje więc obowiązek zawarcia z wyłonionym kandydatem umowy o pracę jako umowy przyrzeczonej. W razie odmo- wy przez pracodawcę zawarcia takiej umowy, poszkodowanemu przysługuje rosz- czenie o odszkodowanie na podstawie art. 390 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. Wy- sokość odszkodowania nie powinna przekraczać kwoty trzymiesięcznego wynagro- dzenia. Leszek S. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako podstawy kasacji na- ruszenie prawa materialnego, a mianowicie § 5 rozporządzenia Ministra Spraw We- wnętrznych i Administracji z dnia 9 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, przekształcania, likwidacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakła- dów opieki zdrowotnej utworzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Admini- stracji, oraz art. 11 k.p. - poprzez wyrażenie stanowiska, że „faktyczne zawarcie przez dyrektora zakładu opieki zdrowotnej umowy o pracę z ordynatorem wybranym po przeprowadzeniu postępowania konkursowego ma charakter konstytutywny”, a także naruszenie przepisów postępowania, a to art. 316 § 1 k.p.c. - poprzez uznanie, że „zmiana w trakcie procesu nazwy jednostki organizacyjnej pracodawcy jest oko- licznością istotną dla oceny ważności oświadczenia Komisji Konkursowej o nawiąza- niu stosunku pracy na stanowisku ordynatora”, oraz art. 389 k.c. i art. 300 k.p. - po- przez przyjęcie poglądu, że „wybór kandydata na stanowisko ordynatora [...] ma cha- rakter umowy przedwstępnej”, jego pełnomocnik wniósł o „zmianę zaskarżonego wy- 6 roku Sądu Okręgowego poprzez nakazanie zawarcia umowy o pracę zgodnie z wy- borem Komisji Konkursowej”, ewentualnie o „uchylenie zaskarżonego wyroku i prze- kazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania”. Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji powołał występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego „charakteru „wyboru kandydata przez Komisję Konkursową” i wpływu czynności pozamerytorycznych na wynik postępowania konkursowego.” Jego zdaniem, wyrok Sądu Okręgowego narusza określoną w art. 44a ustawy o za- kładach opieki zdrowotnej zasadę, że zatrudnienie ordynatorów w zakładach opieki zdrowotnej odbywa się w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego. Sąd dopuścił bowiem „możliwość poza ustawowego unicestwienia wyboru kandydata na stanowisko objęte konkursem, przez osoby lub organy nie upoważnione od weryfikowania wyników konkursu i poprzez czynności faktyczne natury organizacyj- nej”. Wyrażony przez Sąd pogląd, że „ogłoszony przez Komisję Konkursową wybór kandydata na stanowisko ordynatora nie jest oświadczeniem woli pracodawcy o nawiązaniu umowy o pracę w rozumieniu art. 11 kodeksu pracy a w konsekwencji przyjęcie, że zmiany organizacyjne dokonane po przeprowadzeniu konkursu - w trakcie procesu, są podstawą do uchylenia się od faktycznego wykonania „wyboru” Komisji Konkursowej” rażąco naruszają art. 44a ustawy o zakładach opieki zdrowot- nej i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, przekształcenia, likwidacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez Ministra Spraw Wewnętrz- nych i Administracji. Odmowa nawiązania stosunku pracy z wybranym kandydatem spowodowana może być jedynie brakiem jego oświadczenia woli, zaś „podpisanie umowy o pracę na stanowiskach objętych postępowaniem konkursowym, po ważnym wyborze Komisji Konkursowej jest dla pracodawcy czynnością o charakterze tech- nicznym - rejestrującym, gdyż wybór dokonany przez Komisję Konkursową jest rów- noznaczny z oświadczeniem woli pracodawcy o zatrudnieniu osoby wybranej przez Komisję Konkursową”. Prawo odmowy nawiązania stosunku pracy po przeprowa- dzeniu postępowania konkursowego jest uprawnieniem wyłonionego kandydata, a nie uprawnieniem pracodawcy. Pogląd Sądu, że dokonany przez komisję konkurso- wą wybór ma charakter umowy przedwstępnej narusza, według pełnomocnika skar- żącego, cel określony w art. 44a ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, „jakim jest zobiektywizowanie zasad obsadzania stanowisk” wskazanych w powołanej ustawie. Stanowisko Sądu, wedle którego wybór komisji konkursowej może zostać zmieniony 7 czynnościami faktycznymi osób zarządzających zakładami opieki zdrowotnej „unice- stwia zapisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej”. W uzasadnieniu kasacji pełno- mocnik skarżącego podniósł, że Sąd naruszył art. 328 k.p.c., albowiem nie uzasad- nił” jakie warunki mające cechy umowy przedwstępnej ma wybór - orzeczenie Komi- sji Konkursowej i w jakim zakresie wybór Komisji Konkursowej może odbiegać od warunków określonych w ogłoszeniu o konkursie lub w jakim zakresie wybór Komisji zostać zmodyfikowany przez kierownika zakładu pracy przy faktycznym podpisaniu umowy o pracę”. W odpowiedzi na kasację strona pozwana wniosła o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 44a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, na stanowisko ordynatora w publicznych zakładach opieki zdro- wotnej przeprowadza się konkurs. Zasady przeprowadzenia konkursu i warunki jego ważności regulują szczegółowo przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrz- nych i Administracji z dnia 9 października 1998 r. Według art. 44a ust. 5 ustawy, z kandydatem wybranym w drodze konkursu kierownik zakładu nawiązuje stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na 6 lat (ust. 7). Regulacja ta została dosłownie powtórzona w § 5k1 rozporządzenia. Ustalenia Sądu w przedmiocie ważności kon- kursu zakończonego 12 czerwca 2002 r. wyborem Leszka S. na stanowisko ordyna- tora oddziału chirurgii u strony pozwanej nie zostały zakwestionowane. Przepis art. 44a ust. 5 ustawy sformułowany jest kategorycznie, bezwarunko- wo. Kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej zawiera umowę o pracę z kan- dydatem wyłonionym w drodze ważnego konkursu. Ma więc obowiązek jej zawarcia. Za taką wykładnią przemawiają nie tylko argumenty językowe - jasne, jednoznaczne brzmienie przepisu, ale także względy funkcjonalne. Celem przeprowadzenia kon- kursu na obsadzenie stanowiska jest wybranie najlepszego kandydata pod wzglę- dem jego kwalifikacji osobistych i merytorycznych (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2001 r., III ZP 16/01, OSNAPiUS 2002 nr 12, poz. 283). Oznacza to, że kandydatowi wybranemu przez komisję konkursową przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy. Wyłonienie w drodze konkursu kandydata na stanowisko zobowiązuje wpraw- dzie kierownika zakładu opieki zdrowotnej do nawiązania z nim stosunku pracy, ale 8 nie zastępuje, jak chciałby tego pełnomocnik skarżącego, oświadczenia woli praco- dawcy. Wybór kandydata na stanowisko ordynatora oddziału przez komisję konkur- sową (§ 5j rozporządzenia) nie jest wyborem w rozumieniu art. 73 k.p. Nie jest sa- modzielnym zdarzeniem prawnym, którego bezpośrednim skutkiem jest nawiązanie stosunku pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., I PK 105/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 229). Nie jest przeto trafny podniesiony w kasacji zarzut naruszenia § 5j rozporządzenia i art. 11 k.p. poprzez przyjęcie, że do nawią- zania stosunku pracy z wybranym w postępowaniu konkursowym kandydatem na stanowisko ordynatora oddziału chirurgii konieczne jest zawarcie z nim umowy o pracę przez kierownika publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Zobowiązanie do zawarcia umowy o pracę z wybranym w drodze konkursu kandydatem na określone stanowisko wynika wprost (bezpośrednio) z art. 44a ust. 5 ustawy. Kwestia zatrudnienia go (nawiązania z nim stosunku pracy) jest więc sprawą unormowaną w ustawodawstwie pracy i nie ma potrzeby sięgania, poprzez art. 300 k.p., do przepisów Kodeksu cywilnego o umowie przedwstępnej - art. 389 i art. 390. Trudno byłoby zakwalifikować wybór kandydata na stanowisko w postępowaniu kon- kursowym jako umowę przedwstępną ze względów także podmiotowych. Umowę przedwstępną zawierają strony umowy przyrzeczonej, a więc pracownik i pracodaw- ca. Ani komisja konkursowa, ani jej przewodniczący nie mają zdolności do zatrudnia- nia pracowników. Jednoznacznie wskazuje na to nie tylko treść art. 44a ust. 5 ustawy, ale także uregulowanie postępowania konkursowego przepisami rozporzą- dzenia, w tym zwłaszcza § 5b wyznaczający jego zakres. Postępowanie konkursowe rozpoczyna się opracowaniem i przyjęciem przez komisję regulaminu konkursu, koń- czy - wybraniem kandydata na stanowisko objęte konkursem. Dlatego trafny jest za- rzut kasacji, że stosując w sprawie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o roszcze- niach skarżącego art. 390 k.c. Sąd naruszył ten przepis. Z ustalonego stanu faktycznego wynika niewątpliwie, że konkurs na stanowi- sko ordynatora oddziału chirurgii zakończony 12 czerwca 2002 r. wyborem Leszka S. jako kandydata na to stanowisko był ważny. Późniejsze protesty związków zawodo- wych i Janusza C. dotyczące wyników konkursu oceny tej nie podważają. Zarządze- niem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr 5 z 13 lutego 2003 r. doszło do zmian organizacyjnych u strony pozwanej, polegających na likwidacji oddziału chirur- gicznego i działu anestezjologii i utworzeniu w ich miejsce oddziału chirurgii ogólnej, z pododdziałami chirurgii naczyniowej i ginekologii, oraz oddział anestezjologii i in- 9 tensywnej terapii. Sąd nie ma kompetencji do oceny celowości i zasadności dokona- nia tych zmian. Musi je wobec tego uwzględnić rozstrzygając sprawę. Trafnie przyjął przeto Sąd, że orzeczenie obowiązku nawiązania stosunku pracy między stroną po- zwaną i skarżącym stało się po dniu 13 lutego 2003 r. bezprzedmiotowe. Zgodzić się wypada z jego argumentacją. Skoro konkurs był przeprowadzony na konkretne sta- nowisko, to likwidacja tego stanowiska dezaktualizuje także wyniki konkursu. Z tych względów zarzut naruszenia art. 316 k.p.c. nie jest zasadny. Sąd wywiódł wysokość odszkodowania z art. 390 k.c., a bezpośrednio z tezy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1977 r., I PZP 5/77 (OSNCP 1977 nr 10, poz. 180). Uchwała ta podjęta została w istotnie innym, różnym stanie faktycz- nym. Strony zawarły bowiem umowę przedwstępną, zobowiązując się do zawarcia umowy o pracę na czas nieokreślony. Ponieważ przepisy prawa pracy nie regulują umowy przedwstępnej, w pełni uzasadnione było odpowiednie zastosowanie art. 389 k.c. Poza tym, umową przyrzeczoną była umowa o pracę na czas nieokreślony. Analogia przy ustalaniu odszkodowania z tytułu odmowy zawarcia umowy przyrze- czonej do odszkodowania z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę była usprawiedliwiona. Argumentacja powołana na rzecz jej zasadności nie przystaje jednak do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Nie tylko dla- tego, że art. 389 k.c. nie ma w niej zastosowania, ale i z tego względu, że z konkursu wynikał dla pracodawcy obowiązek zawarcia umowy na czas określony. Te dwa ro- dzaje umowy o pracę różnią się wynikającym z odmiennych ich funkcji zakresem swobody rozwiązania za wypowiedzeniem. Jeżeli wypowiedzenie jest zwykłym spo- sobem rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony, to w odniesieniu do umowy na czas określony stanowi ono wyjątek. Okoliczności te powinny być uwzględnione przy ustalaniu wysokości odszkodowania z tytułu niewykonania przez pracodawcę obowiązku nawiązania stosunku pracy. Nie jest jednak usprawiedliwione żądanie skarżącego odszkodowania za cały okres sześcioletni. Przywołać w tym miejscu trzeba art. 44a ust. 7a ustawy, który do- puszcza możliwość rozwiązania stosunku pracy nawiązanego z kandydatem wybra- nym na stanowisko ordynatora - kierownika oddziału klinicznego na wniosek kierow- nika zakładu. Zmiany organizacyjne przeprowadzone u strony pozwanej zarządze- niem nr 5 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w pełni uzasadniałyby roz- wiązanie stosunku pracy z Leszkiem S. Z tego też względu obowiązek odszkodo- wawczy należy ograniczyć czasowo do 13 lutego 2003 r., a co do wysokości - do 10 różnicy między wynagrodzeniem, jakie pobierałby skarżący jako ordynator oddziału chirurgicznego i jakie pobierał jako starszy asystent tego oddziału. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39312 k.p.c., orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI