Orzeczenie · 2020-05-06

II PK 66/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-05-06
SNPracyochrona pracyŚrednianajwyższy
mobiingzadośćuczynienieodszkodowanieskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo pracykoszty zastępstwa procesowegoodsetki ustawowe

Sprawa dotyczyła roszczeń o zadośćuczynienie i odszkodowanie z tytułu mobbingu. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, jednak Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, zasądzając na rzecz powódki M. K. kwoty 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 2.340 zł i 422 zł tytułem odszkodowania, wraz z odsetkami. Pozwana spółka S. w W. zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano oczywistą zasadność skargi, zarzucając rażące naruszenie art. 94^3 § 2 Kodeksu pracy (KP) z uwagi na brak przesłanek długotrwałości i uporczywości działań, a także naruszenie art. 481 Kodeksu cywilnego (k.c.) poprzez zasądzenie odsetek ustawowych, które rzekomo nie istnieją w polskim prawie. Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Uzasadnił to brakiem wykazania przez skarżącego „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Sąd Najwyższy podkreślił, że dla przyjęcia skargi do rozpoznania z tej podstawy niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów, widocznej prima facie. Stwierdzono, że argumentacja skargi opierała się na powtarzaniu zarzutów z podstaw skargi i stanowiła polemikę z ustaleniami Sądu Apelacyjnego, nie uwzględniając związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji. Odniesiono się również do ciężaru dowodu w sprawach o mobbing oraz do kwestii odsetek ustawowych, wskazując na art. 481 k.c. i przepisy szczególne. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie skargi nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych dla przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Procedura przyjmowania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście przesłanki oczywistej zasadności (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.). Interpretacja pojęcia "odsetek ustawowych" w kontekście art. 481 k.c. Ciężar dowodu w sprawach o mobbing.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. w sprawie o mobbing, gdy zarzuca się naruszenie przepisów o mobbingu i zasądzenie odsetek ustawowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia do merytorycznego rozpoznania, ponieważ nie wykazano istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie. Argumentacja skargi była polemiczna z ustaleniami sądu niższej instancji i nie uwzględniała związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi.

Czy zasądzenie przez sąd "odsetek ustawowych" stanowi oczywiste naruszenie art. 481 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, określenie "odsetki ustawowe" nie jest oczywistym naruszeniem art. 481 k.c., zwłaszcza w kontekście przepisów o odsetkach za opóźnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 481 k.c. reguluje odsetki za opóźnienie, a termin "odsetki ustawowe" jest powszechnie stosowany i nie stanowi oczywistego naruszenia tego przepisu. Wskazano również na istnienie szczególnych regulacji dotyczących odsetek w transakcjach handlowych.

Jaki jest ciężar dowodu w sprawach o mobbing?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Na pracowniku spoczywa ciężar dowodu w zakresie faktów świadczących o mobbingu, natomiast pracodawca musi udowodnić, że fakty te nie istnieją, nie stanowią mobbingu, wynikają z siły wyższej lub są spowodowane wyłącznie przez pracownika, albo że podjął realne działania przeciwdziałające mobbingowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym pracownik musi wykazać przesłanki mobbingu, a pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie braku tych przesłanek lub podjęcie działań zapobiegawczych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
powódka (M. K.)

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowódka
S. w W.spółkapozwana

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.

KP art. 94^3 § § 2

Kodeks pracy

Dotyczy definicji mobbingu, w tym przesłanek długotrwałości i uporczywości działań.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Reguluje odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zasądzenie "odsetek ustawowych" nie stanowi oczywistego naruszenia tego przepisu.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasada współżycia społecznego, powiązana z ciężarem dowodu w sprawach o mobbing.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania apelacyjnego i rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach rozpoznawanych na skutek skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.

u.t.z.t.h. art. 7

Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Szczególne uregulowania w zakresie odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. • Argumentacja skargi kasacyjnej stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji. • Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji. • Zasądzenie "odsetek ustawowych" nie stanowi oczywistego naruszenia art. 481 k.c.

Odrzucone argumenty

Oczywiste i rażące naruszenie art. 94^3 § 2 KP wobec braku przesłanek mobbingu (długotrwałość, uporczywość). • Oczywiste naruszenie art. 481 k.c. poprzez zasądzenie odsetek ustawowych. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. przez wadliwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. • Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (...) wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona. • nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Trudności dowodowe wynikające ze śmierci świadka (...) nie mogą uzasadniać rozstrzygnięcia sprawy na korzyść strony, która nie udowodniła, że nie doszło do mobbingu. • Określenie to jednak nie jest oczywistym naruszeniem przepisu art. 481 k.c.

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedura przyjmowania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście przesłanki oczywistej zasadności (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.). Interpretacja pojęcia \"odsetek ustawowych\" w kontekście art. 481 k.c. Ciężar dowodu w sprawach o mobbing."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii mobbingu w miejscu pracy i procedury kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i postępowaniu cywilnym.

Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną w sprawie o mobbing – co to oznacza dla pracodawców i pracowników?

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 30 000 PLN

odszkodowanie: 2340 PLN

odszkodowanie: 422 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst