II PK 60/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający na rzecz powoda odprawę emerytalną, nagrodę roczną i czternastą pensję. Spór koncentrował się na kwestii, czy przejście powoda na emeryturę nastąpiło w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, co jest warunkiem nabycia prawa do odprawy. Początkowo pracodawca rozwiązał z powodem umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.). Jednak strony zawarły ugodę sądową, w ramach której pracodawca cofnął oświadczenie o zwolnieniu dyscyplinarnym, a umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron. Powód w międzyczasie uzyskał prawo do emerytury. Sąd Najwyższy podkreślił, że ugoda sądowa, w której strony same zlikwidowały spór dotyczący trybu rozwiązania stosunku pracy, ma kluczowe znaczenie. Cofnięcie przez pracodawcę oświadczenia o rozwiązaniu umowy w trybie art. 52 k.p. i rozwiązanie umowy za porozumieniem stron sprawia, że pierwotne przyczyny zwolnienia dyscyplinarnego tracą na znaczeniu w kontekście prawa do odprawy emerytalnej. Sąd uznał, że wystarczający jest związek czasowy między ustaniem zatrudnienia a przejściem na emeryturę, a także związek funkcjonalny, który został spełniony w sytuacji zawarcia ugody i przyznania odszkodowania. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym prawo do odprawy emerytalnej wynika z samego faktu przejścia na emeryturę po ustaniu zatrudnienia, niezależnie od przyczyn rozwiązania umowy, chyba że rozwiązanie nastąpiło w sposób rażąco naganny i nie zostało skompensowane późniejszymi ustaleniami. W przypadku nagrody rocznej i czternastej pensji, przepisy zakładowego prawa pracy wymagały jedynie przejścia na emeryturę w trakcie roku kalendarzowego, co zostało spełnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że ugoda sądowa eliminująca zwolnienie dyscyplinarne pozwala na przyznanie odprawy emerytalnej, nawet jeśli pierwotnie istniały podstawy do zwolnienia. Potwierdzenie, że dla świadczeń takich jak nagroda roczna wystarczy przejście na emeryturę w trakcie roku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zawarcia ugody sądowej po pierwotnym zamiarze zwolnienia dyscyplinarnego. Interpretacja przepisów zakładowego prawa pracy może się różnić w zależności od konkretnych zapisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dla nabycia prawa do odprawy emerytalnej wystarcza związek czasowy między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę, czy też wymagany jest także związek funkcjonalny, zwłaszcza w sytuacji, gdy umowa o pracę została pierwotnie rozwiązana w trybie art. 52 k.p., a następnie strony zawarły ugodę sądową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dla nabycia prawa do odprawy emerytalnej wystarcza związek czasowy między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę, a zawarcie ugody sądowej, w której pracodawca cofnął oświadczenie o rozwiązaniu umowy w trybie art. 52 k.p. i strony rozwiązały umowę za porozumieniem stron, eliminuje potrzebę badania pierwotnych przyczyn zwolnienia dyscyplinarnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ugoda sądowa, która zastąpiła rozwiązanie umowy w trybie art. 52 k.p., zlikwidowała spór co do przyczyny ustania zatrudnienia. Prawo do odprawy wynika z samego faktu przejścia na emeryturę po ustaniu zatrudnienia, a związek czasowy jest wystarczający. Nawet jeśli istniały podstawy do zwolnienia dyscyplinarnego, odstąpienie od tego trybu i zawarcie ugody sprawia, że pierwotne przyczyny tracą na znaczeniu.
Czy pracownikowi przysługuje nagroda roczna i czternasta pensja, jeśli przeszedł na emeryturę w trakcie roku kalendarzowego, mimo że umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron po wcześniejszym zamiarze zwolnienia dyscyplinarnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownikowi przysługuje nagroda roczna i czternasta pensja w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia w danym roku, jeśli w trakcie roku przeszedł na emeryturę, zgodnie z postanowieniami zakładowego prawa pracy.
Uzasadnienie
Przepisy zakładowego prawa pracy dotyczące nagrody rocznej i czternastej pensji wymagają jedynie przejścia pracownika na emeryturę w trakcie roku kalendarzowego, aby otrzymać świadczenie proporcjonalnie do przepracowanego okresu. Nie jest wymagany związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę, jak w przypadku odprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. W. | osoba_fizyczna | powód |
| K. Zakłady Górnicze R. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 92¹ § § 1
Kodeks pracy
Prawo do odprawy emerytalnej wynika z ustania zatrudnienia i przejścia na emeryturę. Wystarcza związek czasowy między tymi zdarzeniami. Sposób i przyczyna rozwiązania umowy o pracę generalnie nie mają pierwszoplanowego znaczenia, zwłaszcza gdy strony zawarły ugodę sądową.
Pomocnicze
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Przepis dotyczący rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. W tej sprawie jego zastosowanie zostało wyeliminowane przez ugodę sądową.
k.p. art. 30 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Przepis dotyczący rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron.
k.c.
Kodeks cywilny
Niektóre przepisy k.p.c. (np. art. 233 § 1, art. 398³ § 3) były przywoływane w kontekście zarzutów procesowych skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia dotyczący oceny dowodów. Sąd Najwyższy uznał, że nie może być podstawą skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wyłączający możliwość opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o oddaleniu skargi kasacyjnej.
ustawa emerytalna art. 184
Ustawa emerytalna
Warunki nabycia prawa do emerytury.
ustawa emerytalna art. 39
Ustawa emerytalna
Warunki nabycia prawa do emerytury.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ugoda sądowa, która zastąpiła rozwiązanie umowy w trybie art. 52 k.p., eliminuje potrzebę badania pierwotnych przyczyn zwolnienia dyscyplinarnego w kontekście prawa do odprawy emerytalnej. • Związek czasowy między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę jest wystarczający do przyznania odprawy emerytalnej. • Przepisy zakładowego prawa pracy dotyczące nagrody rocznej i czternastej pensji wymagają jedynie przejścia na emeryturę w trakcie roku kalendarzowego, co zostało spełnione.
Odrzucone argumenty
Stosunek pracy powoda nie ustał w związku z przejściem na emeryturę, a z innych przyczyn (art. 52 k.p.), co wyklucza prawo do odprawy. • Powód nie miał zamiaru przechodzenia na emeryturę, a jedynie kontynuowania zatrudnienia. • Fakt ukarania powoda za wykroczenie, które łączyło się z przyczyną rozwiązania umowy o pracę, powinien mieć wpływ na odmowę przyznania świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
nie ma znaczenia przyczyny wskazane przez pracodawcę w piśmie rozwiązującym umowę o pracę bez wypowiedzenia, skoro pracodawca cofnął takie oświadczenie woli. • nie sposób przyjąć, że brak było związku funkcjonalnego między rozwiązaniem umowy o pracę na zasadzie zgodnych oświadczeń woli obu stron i złożeniem przez powoda dwa dni później wniosku o emeryturę. • Związek rozwiązania stosunku pracy z przejściem na emeryturę nie jest tym samym, czym jest rozwiązanie stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę lub rentę. • Związek jest pojęciem logicznego powiązania faktów, które wzajemnie na siebie oddziałując kształtują określone prawo, w przeciwieństwie do prawa wynikającego wprost z określonego stanu faktycznego. • Przyczyny i sposób ustania stosunku pracy nie mają wpływu na prawo do odprawy emerytalnej. • Każdy pracownik przechodzący na emeryturę powinien przynajmniej raz w życiu otrzymać odprawę z tego tytułu i świadczenie to ma charakter powszechny. • Prawo do odprawy wynika z „ustania” zatrudnienia, zatem sposób i przyczyna rozwiązania umowy o pracę generalnie nie mają pierwszoplanowego znaczenia, zwłaszcza gdy pracodawca zawiera ugodę sądową i odstępuje od rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. • Po wtóre trudno wymagać od pracownika, aby z przejściem na emeryturę oczekiwał aż do zakończenia sporu sądowego o zasadność rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52 k.p.
Skład orzekający
Romualda Spyt
przewodniczący
Bogusław Cudowski
członek
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że ugoda sądowa eliminująca zwolnienie dyscyplinarne pozwala na przyznanie odprawy emerytalnej, nawet jeśli pierwotnie istniały podstawy do zwolnienia. Potwierdzenie, że dla świadczeń takich jak nagroda roczna wystarczy przejście na emeryturę w trakcie roku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zawarcia ugody sądowej po pierwotnym zamiarze zwolnienia dyscyplinarnego. Interpretacja przepisów zakładowego prawa pracy może się różnić w zależności od konkretnych zapisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ugoda sądowa może zmienić bieg sytuacji prawnej pracownika, chroniąc go przed negatywnymi konsekwencjami pierwotnego zwolnienia dyscyplinarnego i zapewniając należne świadczenia. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa pracy i znaczenia negocjacji.
“Zwolnienie dyscyplinarne nie zawsze oznacza utratę odprawy emerytalnej – ugoda sądowa kluczem do świadczeń.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 14 200,02 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.