Orzeczenie · 2017-04-19

II PK 57/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-04-19
SNPracyubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
renta wyrównawczawypadek przy pracyubezpieczenie społeczneSąd Najwyższyskarga kasacyjnaświadczenia emerytalnezadośćuczynienie

Powód R. W. dochodził od pozwanej „K.” Spółki z o.o. renty wyrównawczej i zadośćuczynienia w związku z wypadkiem przy pracy z 1997 r. Po szeregu orzeczeń sądów niższych instancji, w tym Sądu Apelacyjnego, który pierwotnie oddalił powództwo, a następnie po uchyleniu przez Sąd Najwyższy częściowo je uwzględnił, Sąd Apelacyjny wyrokiem z 22 maja 2015 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 71.222,60 zł tytułem renty wyrównawczej za okres do 31 października 2009 r., oddalając jednocześnie roszczenia za listopad 2009 r. oraz na przyszłość. Sąd Najwyższy w niniejszym wyroku oddalił skargę kasacyjną powoda. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że po osiągnięciu przez powoda wieku emerytalnego, łączna wysokość pobieranych przez niego świadczeń z ZUS (renta wypadkowa i emerytura) przewyższała potencjalne dochody, jakie mógłby uzyskać z pracy. Sąd Najwyższy uznał również, że zarzut dotyczący błędu rachunkowego był niezasadny, gdyż dotyczył kwestii, którą sąd pierwszej instancji mógł sprostować z urzędu, a skarga kasacyjna nie zawierała odpowiednich zarzutów materialnoprawnych. Podobnie, kwestia odsetek została rozstrzygnięta na korzyść pozwanego, gdyż dopiero wyrok Sądu Apelacyjnego ustalił wysokość spornych należności. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie prostuje błędów rachunkowych i nie bada ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie prawa do renty wyrównawczej po osiągnięciu wieku emerytalnego, gdy świadczenia z ZUS przewyższają potencjalne zarobki; dopuszczalność skargi kasacyjnej opartej na błędzie rachunkowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczeń z ubezpieczenia społecznego i potencjalnych dochodów z pracy po wypadku przy pracy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy roszczenie o rentę wyrównawczą za okres po osiągnięciu przez powoda wieku emerytalnego jest zasadne, jeśli pobierane świadczenia z ubezpieczenia społecznego przewyższają potencjalne wynagrodzenie z pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o rentę wyrównawczą za okres po osiągnięciu wieku emerytalnego jest niezasadne, gdy świadczenia z ubezpieczenia społecznego przewyższają potencjalne dochody z zatrudnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powód nie wykazał, aby po osiągnięciu wieku emerytalnego kontynuowałby zatrudnienie w pełnym wymiarze godzin i osiągałby wyższe wynagrodzenie niż pobierane świadczenia z ZUS. W związku z tym, dalsze pokrzywdzenie majątkowe nie wystąpiło.

Czy błąd rachunkowy w wyroku sądu drugiej instancji, dotyczący wysokości zasądzonej kwoty, może być podstawą do uwzględnienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 350 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błąd rachunkowy, który sąd orzekający mógł sprostować z urzędu, nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej, zwłaszcza gdy nie towarzyszą mu zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 350 § 1 k.p.c. dotyczy sądu orzekającego i umożliwia sprostowanie błędów z urzędu. Skarga kasacyjna oparta wyłącznie na tym przepisie, bez zarzutów materialnoprawnych, nie podlegała weryfikacji w postępowaniu kasacyjnym.

Od kiedy przysługują odsetki od zasądzonej renty wyrównawczej, jeśli jej wysokość została ustalona dopiero wyrokiem sądu drugiej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki od zasądzonej kwoty renty wyrównawczej przysługują od daty wyrokowania przez sąd drugiej instancji, który ustalił jej wysokość.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dopiero wyrok Sądu Apelacyjnego ustalił wysokość spornych należności, a zatem od tej daty pozwany pracodawca pozostawał w opóźnieniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznapowód
"K." Spółka z o.o. w O.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 444 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy ustalenia wysokości renty wyrównawczej, uwzględniając realną możliwość podjęcia pracy przez poszkodowanego w granicach zachowanej zdolności do pracy, a nie jedynie teoretyczną możliwość.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 445

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek od zasądzonej kwoty, ustalając datę wymagalności od dnia wyrokowania.

k.p.c. art. 350 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sprostowania oczywistych błędów rachunkowych lub innych oczywistych omyłek przez sąd orzekający.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyklucza kontestowanie ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia z ubezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego przewyższają potencjalne dochody z pracy. • Błąd rachunkowy nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej bez zarzutów materialnoprawnych. • Odsetki od zasądzonej renty przysługują od daty wyrokowania przez sąd drugiej instancji.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o rentę wyrównawczą za okres po osiągnięciu wieku emerytalnego jest zasadne. • Zasądzenie renty wyrównawczej na niekorzyść powoda w wysokości 2.763,67 zł stanowi oczywisty błąd rachunkowy. • Odsetki od renty wyrównawczej powinny być naliczane od daty ustalenia zasady odpowiedzialności, a nie od daty wyrokowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy orzeka jako sąd prawa, a zatem nie prostuje błędów rachunkowych zaskarżonej części wyroku Sądu drugiej instancji na podstawie art. 350 § 1 k.p.c. • Ułomnie skonstruowana skarga kasacyjna sprawiała, że Sąd Najwyższy został pozbawiony możliwości merytorycznej weryfikacji zaniżonego zasądzenia sumy rent wyrównawczych. • Sam teoretyczny zamiar lub możliwość pozyskiwania przez skarżącego wyższych dochodów z zatrudnienia po nabyciu emerytury nie uzasadniał zasądzania uzupełniającej renty wyrównawczej na przyszłość.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Beata Gudowska

członek

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do renty wyrównawczej po osiągnięciu wieku emerytalnego, gdy świadczenia z ZUS przewyższają potencjalne zarobki; dopuszczalność skargi kasacyjnej opartej na błędzie rachunkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczeń z ubezpieczenia społecznego i potencjalnych dochodów z pracy po wypadku przy pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, jakim jest ustalanie prawa do renty wyrównawczej po osiągnięciu wieku emerytalnego, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób.

Czy po osiągnięciu emerytury nadal należy się renta powypadkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

renta wyrównawcza: 71 222,6 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst