III UK 81/05

Sygn. akt III UK 81/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 3 czerwca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wasilewski 
 
 
w sprawie z wniosku H. G. i T. G. 
przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddziałowi 
Regionalnemu w S. 
o zwrot nienależnego świadczenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 czerwca 2005 r., 
na skutek kasacji wnioskodawców  
od wyroku Sądu Apelacyjnego w L. 
z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt III AUa …/04, 
 
 
odrzuca  kasację. 
 
 
                                                  U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny w L. wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. (III A Ua …/04) oddalił 
apelację wnioskodawców – H. i T. G. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 29 grudnia 2003 r. (IV U …/03) oddalającego 
ich odwołanie od dwóch decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – 
Oddział Regionalny w S.: po pierwsze – decyzji z dnia 11 lipca 2003 r., mocą której 
organ rentowy stwierdził u wnioskodawcy – T. G. nadpłatę części uzupełniającej 
renty inwalidzkiej rolniczej za wskazane okresy i nadpłatę zasiłku rodzinnego za 
wskazane okresy, zobowiązując równocześnie wnioskodawcę do zwrotu wskazanej 
w tej decyzji kwoty i określając zasady jej sukcesywnego potrącania w ratach 

 
 
2 
miesięcznych z pobieranej przez niego renty inwalidzkiej rolniczej; po drugie – 
decyzji z dnia 11 lipca 2003 r., mocą której organ rentowy stwierdził u 
wnioskodawczyni – H. G. nadpłatę części uzupełniającej renty inwalidzkiej rolniczej 
za wskazane okresy, zobowiązując równocześnie wnioskodawczynię do zwrotu 
wskazanej w tej decyzji kwoty i określając zasady jej sukcesywnego potrącania w 
ratach miesięcznych z pobieranej przez nią renty inwalidzkiej rolniczej. W 
uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny w L. stwierdził w szczególności, że 
„kluczowe w niniejszej sprawie jest niepowiadomienie prze oboje skarżących 
organu rentowego o zawarciu przez H. G. umowy dzierżawy z 1993 r. Umowa ta, 
zawarta na 10 lat, została wyrejestrowana wraz z upływem tego okresu, tj. w 2003 
r. Brak dowodów na to, że strony rozwiązały umowę we wcześniejszym terminie. 
Należy więc uznać, iż przedmiotowa umowa wygasła z upływem okresu, na jaki 
została zawarta. A zatem od 1993 r. przez cały okres trwania umowy ciążył na 
skarżących obowiązek powiadomienia organu rentowego co do tego faktu 
określony w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu 
społecznym rolników. Umowa dzierżawy gruntu rolnego, której stroną była jako 
dzierżawca H. G., nie spełniała wymogów określonych w art. 28 pkt 4 ust. 3 
cytowanej ustawy (...). Poinformowanie organu rentowego o umowie zawartej przez 
H. G. skutkowałoby zawieszeniem świadczenia wypłacanego skarżącym, czego z 
pewnością mieli oni świadomość.”   
 
W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 2 lutego 
2005 r. pełnomocnik wnioskodawców zarzucił naruszenie art. 84 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 
Nr 137, poz. 887 ze zm.) „przez przyjęcie jakoby wnioskodawcy pobierali 
nienależne 
świadczenie, 
bowiem, 
według 
Sądu 
Apelacyjnego, 
prowadzili 
działalność rolniczą na dzierżawionych przez wnioskodawczynię gruntach również 
po zawarciu umowy dzierżawy na te same grunty z ich synem – umowa ta ma datę 
pewną – i przez to, faktycznym pozbawieniem wnioskodawczyni ich zależnego 
posiadania”, a w uzasadnieniu kasacji wskazując w tym kontekście na to, że „art. 
28 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników 
stanowi, że wypłata emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego 
ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8, jeżeli emeryt 

 
 
3 
lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Żaden z ustępów art. 28 cyt. ustawy nie 
odnosi się do przypadku H. G., w szczególności nie odnosi się do niej ust. 4 cyt. 
artykułu, bo dzierżawiąc jedynie grunty rolne, nie dzierżawiła ona gospodarstwa 
rolnego i nie była wydzierżawiającym, o którym mowa w art. 28 ust. 4 pkt 3 cyt. 
ustawy. (...) Art. 38 ust. 1 cyt. ustawy wprowadza wprawdzie domniemanie, że 
m.on. dzierżawca gruntów zaliczonych do użytków rolnych prowadzi działalność 
rolniczą na tych gruntach, ale jest to domniemanie obalalne. H. G. obaliła go w 
niniejszym postępowaniu zaś S.A. nie wyciągnął z tego obalenia właściwych, 
prawnych konsekwencji.”  
Równocześnie, pełnomocnik wnioskodawców podniósł, iż okolicznością 
uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania jest to, że „wyrok tak rażąco 
narusza przepisy prawa, co wskazuję w uzasadnieniu, że jest ona oczywiście 
uzasadniona.” W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o uchylenie 
zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w L. 
do ponownego rozpoznania. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
 
Stosownie do dyspozycji art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie 
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), która weszła w życie z dniem 6 
lutego 2005 r. (art. 6 tej ustawy): do złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia 
wydanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a także do odmowy 
przyjęcia kasacji do rozpoznania, stosuje się przepisy dotychczasowe. 
 
Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym 
określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i 
ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności 
uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią 
odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w 
szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy, 
bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. – a 
contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących 
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 

 
 
4 
pkt. 2 k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza 
prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). 
Rozpoznawana kasacja nie czyni zadość wymaganiu formalnemu określonemu w 
art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c., albowiem ani w petitum kasacji, ani też w jej uzasadnieniu 
pełnomocnik skarżących w ogóle nie przedstawił okoliczności uzasadniających jej 
rozpoznanie. W szczególności, wymaganiu temu nie czyni zadość pomieszczenie 
przez pełnomocnika skarżących w petitum kasacji oświadczenia o następującej  
treści: „Wnoszę o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, bowiem wyrok tak 
rażąco narusza przepisy prawa, co wskazuję w uzasadnieniu, że jest ona 
oczywiście uzasadniona.” Ani zarzut ‘rażącego naruszenia prawa’, którego nie 
można utożsamiać z zarzutem, iż ‘zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza 
prawo’, ani też przekonanie skarżącego o tym, że wnoszona przezeń kasacja jest 
‘oczywiście uzasadniona’ – nie zostały zaliczone do ustawowych przesłanek 
prawnych, których wskazanie może stanowić okoliczność uzasadniającą przyjęcie 
kasacji do rozpoznania.       
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 2 w 
związku z art. 3935 i art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.    
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
5 
 
 
 
 
 
 
 
 
Teza: 
 
Ani zarzut ‘rażącego naruszenia prawa’, którego nie można utożsamiać z 
zarzutem, iż ‘zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo’, ani też 
przekonanie skarżącego o tym, że wnoszona przezeń kasacja jest ‘oczywiście 
uzasadniona’ – nie zostały zaliczone do ustawowych przesłanek prawnych, których 
wskazanie może stanowić okoliczność  uzasadniającą przyjęcie kasacji do 
rozpoznania.