II PK 383/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Zdzisława G. o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, wykonywaną na stanowisku kierownika budowy eksportowej w Czechach. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że umowa o pracę nie przewidywała takiego prawa. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając od pozwanego pracodawcy kwotę 22.671,66 zł z odsetkami. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, skupił się na interpretacji art. 135 § 1 Kodeksu pracy, który wyłącza prawo do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych dla kierowników wyodrębnionych jednostek organizacyjnych. Sąd Najwyższy uznał, że budowa eksportowa, ze względu na swoje specyficzne cechy (wykonanie skonkretyzowanego zadania, przydzielone środki, zatrudnieni pracownicy), stanowiła wyodrębnioną komórkę organizacyjną w rozumieniu tego przepisu. W związku z tym, Zdzisław G., jako kierownik tej budowy, podlegał jego regulacji i nie przysługiwało mu dodatkowe wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, chyba że zachodziły szczególne okoliczności (np. praca w niedzielę, święto, dodatkowy dzień wolny, jeśli nie otrzymano innego dnia wolnego). Sąd Najwyższy podkreślił, że umowa o pracę nie zawierała postanowień korzystniejszych dla pracownika w tym zakresie, a wysokie wynagrodzenie zasadnicze i dodatek specjalny mogły sugerować uwzględnienie pracy w godzinach nadliczbowych w inny sposób. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego uznano za wadliwe prawnie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 135 § 1 k.p. w kontekście budów eksportowych i stanowisk kierowniczych, a także definicja wyodrębnionej komórki organizacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji kierownika budowy eksportowej; interpretacja art. 135 k.p. może ewoluować wraz ze zmianami przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kierownik budowy eksportowej, jako osoba zatrudniona na stanowisku kierowniczym, jest wyłączony z prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych na mocy art. 135 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budowa eksportowa stanowi wyodrębnioną komórkę organizacyjną, a jej kierownik podlega przepisom art. 135 § 1 k.p., co wyłącza prawo do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, chyba że zachodzą szczególne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że budowa eksportowa jest wyodrębnioną komórką organizacyjną, a jej kierownik ma kompetencje analogiczne do kierowników stałych jednostek organizacyjnych. Przepis art. 135 § 1 k.p. ma charakter jednostronnie bezwzględnie obowiązujący i nie można go rozszerzać, ale dopuszczalne jest jego zawężenie w układzie zbiorowym pracy lub umowie o pracę, jeśli jest to korzystniejsze dla pracownika. W tym przypadku umowa nie przewidywała korzystniejszych warunków, a wysokie wynagrodzenie mogło stanowić ekwiwalent.
Czy dodatek specjalny przyznany pracownikowi za pobyt na kontrakcie stanowi element wynagrodzenia, który należy uwzględnić przy obliczaniu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych?
Odpowiedź sądu
Nie, dodatek specjalny przyznany jednostronną decyzją pracodawcy za sam pobyt na budowie, a nie za sposób świadczenia pracy, nie stanowi elementu wynagrodzenia podlegającego wliczeniu do podstawy obliczenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dodatek specjalny nie był związany ze sposobem świadczenia pracy, co jest immanentną cechą wynagrodzenia. Został przyznany poza regulacjami uchwały Rady Ministrów i nie stanowił elementu wynagrodzenia, co potwierdza brak jego uwzględnienia w wyliczeniach biegłego.
Od kiedy należy zasądzać odsetki ustawowe od niewypłaconego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych?
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe od niewypłaconego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych należy zasądzać od dnia wymagalności poszczególnych rat tego wynagrodzenia, o ile samo roszczenie główne jest uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut dotyczący terminu wymagalności roszczenia o wynagrodzenie i opóźnienia pracodawcy byłby trafny tylko wtedy, gdyby samo roszczenie główne było uzasadnione co do zasady. Ponieważ roszczenie o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe zostało uznane za nieuzasadnione, kwestia odsetek stała się bezprzedmiotowa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zdzisław G. | osoba_fizyczna | powód |
| Energomontaż P. SA w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.p. art. 135 § § 1
Kodeks pracy
Przepis ma charakter jednostronnie bezwzględnie obowiązujący. Dotyczy kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych zakładu pracy, którzy w razie konieczności wykonują pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do oddzielnego wynagrodzenia z tego tytułu. Budowa eksportowa może być uznana za wyodrębnioną komórkę organizacyjną.
k.p. art. 1514 § § 1
Kodeks pracy
Obecne brzmienie art. 135 § 1 k.p.
Pomocnicze
k.p. art. 135 § § 2
Kodeks pracy
Pracownikom, o których mowa w § 1, przysługuje oprócz wynagrodzenia określonego w przepisach o wynagradzaniu pracowników na stanowiskach nierobotniczych dodatkowe wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych przypadającą w niedzielę, święto lub w dodatkowym dniu wolnym od pracy, jeżeli za pracę w tym dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.
k.p. art. 1514 § § 2
Kodeks pracy
Obecne brzmienie art. 135 § 2 k.p.
k.p. art. 134 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy ograniczenia czasu pracy.
k.p. art. 85 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 85 § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 80
Kodeks pracy
Za wykonaną pracę pracownikowi przysługuje wynagrodzenie.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszelkich dowodów" złożonych w sprawie.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji dopuszcza dowody na uzupełnienie postępowania sądowego.
k.p.c. art. 3931
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy kasacji.
k.p.c. art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy orzeka na podstawie przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 39319
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o postępowaniu przed sądem drugiej instancji stosuje się odpowiednio.
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz reformationis in peius.
Ustawa o związkach zawodowych art. 32 § ust. 3 i 5
Dotyczy ochrony działaczy związkowych.
k.p. art. 24126 § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy regulacji wynagrodzenia w zakładowym układzie zbiorowym pracy.
Uchwała Rady Ministrów art. 71 § § 5 i § 7 ust. 1 i 2
Dotyczy zasad wynagradzania oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą pracownikom skierowanym do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług eksportowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa eksportowa stanowi wyodrębnioną komórkę organizacyjną w rozumieniu art. 135 § 1 k.p. • Kierownik budowy eksportowej podlega przepisom ograniczającym prawo do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. • Umowa o pracę nie zawierała postanowień korzystniejszych dla pracownika w zakresie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. • Wysokie wynagrodzenie zasadnicze i dodatek specjalny mogły stanowić ekwiwalent za pracę w godzinach nadliczbowych.
Odrzucone argumenty
Budowa eksportowa nie jest wyodrębnioną komórką organizacyjną. • Kierownik budowy eksportowej ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. • Dodatek specjalny stanowi element wynagrodzenia i powinien być uwzględniony przy obliczaniu wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. • Odsetki ustawowe powinny być zasądzone od dnia wymagalności poszczególnych rat wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 135 § 1 k.p. ma charakter jedno- stronnie bezwzględnie obowiązujący • „Budowa eksportowa” jako jednostka utworzona dla wykonania skon- kretyzowanego, opisanego w umowie o roboty budowlane zadania, [...] stanowi wyodrębnioną komórkę organizacyjną w rozumieniu art. 135 § 1 k.p. • Sąd drugiej instancji, wadliwie oceniając prawnie niewadliwie usta- lony stan faktyczny, popełnił błąd subsumcji. • Kwestia uprawnienia osoby sprawującej funkcję kierowniczą u pracodawcy do „oddzielnego” wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych łączy się najściślej z pojęciem wyodrębnionej komórki organizacyjnej zakładu pracy.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Andrzej Kijowski
sędzia
Barbara Wagner
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 135 § 1 k.p. w kontekście budów eksportowych i stanowisk kierowniczych, a także definicja wyodrębnionej komórki organizacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierownika budowy eksportowej; interpretacja art. 135 k.p. może ewoluować wraz ze zmianami przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, ale w specyficznym kontekście pracy za granicą i stanowiska kierowniczego, co czyni ją interesującą dla prawników pracy i osób pracujących w międzynarodowych projektach budowlanych.
“Kierownik budowy za granicą – czy należy mu się wynagrodzenie za nadgodziny?”
Dane finansowe
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 22 671,66 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.