II PK 353/09

Sygn. akt II PK 353/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Roman Kuczyński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa L. L. przeciwko Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w P. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 maja 2010 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 lipca 2009 r., oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 25 listopada 2004 r. powódka została przywrócona do pracy w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. Wyrok ten uprawomocnił się 6 czerwca 2005 r. W dniu 13 czerwca 2005 r. powódka 2 zgłosiła gotowość niezwłocznego podjęcia pracy. Powódka nie świadczyła pracy na rzecz pracodawcy, tj. MOPS w P., ponieważ pracodawca jej to uniemożliwił. W związku z powyższym powódka podjęła działania, aby wyegzekwować przywrócenie do pracy w drodze egzekucji sądowej. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2006 r. Sąd Rejonowy w O. wyznaczył pozwanemu 7 - dniowy termin na wykonanie wyroku z dnia 25 listopada 2004 r. poprzez przywrócenie pozwanej do pracy na poprzednich warunkach pod rygorem wymierzenia grzywny. W toku postępowania przed Sądem Rejonowym w O. w przedmiocie egzekucji sądowej (sygn. akt VI Po …/06) w dniu 19 czerwca 2006 r. powódka i MOPS w P. zawarli ugodę, na mocy której Burmistrz Miasta P. zobowiązał się zatrudnić powódkę w Urzędzie Miejskim w P. od dnia 20 czerwca 2006 r. na stanowisku głównego specjalisty, zaś L. L. cofnęła wniosek o egzekucję wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 25 listopada 2004 r. Umowa o pracę w Urzędzie Miejskim w P. faktycznie została zawarta w dniu 22 czerwca 2006 r. L. L. w niniejszej sprawie ostatecznie precyzując roszczenia przed Sądem Rejonowym wniosła: o ustalenie, że doszło do restytucji stosunku pracy w dniu 13 czerwca 2005r. i stosunek pracy trwa nadal; o ustalenie, że świadectwo pracy z dnia 19 lutego 2007 r. zostało wydane przedwcześnie; o zasądzenie od pozwanego kwoty 133,22 zł brutto tytułem wynagrodzenia za dzień 13 czerwca 2005 r. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 12 lutego 2009r. (pkt I) ustalił, że z dniem 14 czerwca 2005 r. doszło do restytucji stosunku pracy między stronami i stosunek ten trwał do 19 czerwca 2006r., (pkt II) oddalił powództwo w zakresie żądania ustalenia, że stosunek pracy trwał po dacie 19 czerwca 2006 r. i trwa nadal; żądania ustalenia, że świadectwo pracy z dnia 19 lutego 2007r. zostało wydane przedwcześnie oraz żądania zasądzenia kwoty 133,22 zł brutto. Ponadto (pkt III) umorzył postępowanie w sprawie w zakresie cofniętych żądań i (pkt IV) zniósł koszty procesu między stronami. W apelacji L. L. zakwestionowała rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w pkt I, II i III zawarte w sentencji wyżej wymienionego wyroku. Wyrokiem z dnia 21 lipca 2009 r. Sąd Okręgowy w O. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym tylko w ten sposób, że datę restytucji stosunku pracy 3 między stronami ustalił na dzień 13 czerwca 2005r., zmienił zaskarżony wyrok w punkcie drugim tylko w zakresie żądania zasądzenia wynagrodzenia za pracę za dzień 13 czerwca 2005 r. w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 133,22 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od 28 czerwca 2005 r. do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie apelację oddalił, koszty postępowania za drugą instancję pomiędzy stronami wzajemnie zniósł. Sąd Okręgowy w pełni podzielił tok rozumowania i wywody Sądu Rejonowego co do ustania stosunku pracy między powódką i MOPS oraz co do daty końcowej tej umowy, tj. 19 czerwca 2006 r. Poza sporem było, że wobec nie wykonywania przez MOPS wyroku Sądu Rejonowego z dnia 25 listopada 2004 r. L. L. wniosła o przymuszenie dłużnika do wykonania powołanego wyroku. Poza sporem było też, że MOPS w sprawie wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wyroku Sądu Rejonowego z 25 listopada 2004r. a Sąd Rejonowy oddalił to powództwo. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynikało, że w dniu 19 czerwca 2006r. strony zawarły ugodę, na mocy której Burmistrz Miasta P. zatrudnił L. L. od 20 czerwca 2006 r. na czas nieokreślony w Urzędzie Miejskim w P. w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd stwierdził, że prawidłowo Sąd Rejonowy uznał, że wynikiem przedmiotowej ugody było ustanie z dniem 19 czerwca 2006 r. stosunku pracy między L. L. a MOPS. Zawierając tę ugodę strony doprowadziły do uregulowania sytuacji personalnej na stanowisku dyrektora MOPS, należy więc uznać, że taki był ich zgodny zamiar. Świadczył o tym przede wszystkim fakt, że w konsekwencji L. L. cofnęła żądanie wykonania wyroku z 25 listopada 2004 r. i postępowanie zostało umorzone a jednocześnie MOPS cofnął apelację od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie IVPm …/06. Logiczny był wniosek Sądu Rejonowego, iż zawierając ugodę L. L. miała świadomość, iż z dniem zawarcia ugody ustaje jej stosunek pracy w MOPS, a od 20 czerwca 2006 r. będzie zatrudniona w Urzędzie Miasta P. Sąd słusznie też dał wiarę stronie pozwanej co do takiego celu ugody. W konsekwencji słuszny był też wniosek Sądu pierwszej instancji o ustaniu z dniem 19 czerwca 2006 r. stosunku pracy między L. L. a MOPS i sposobie jego ustania, tj. za porozumieniem stron. Ponieważ po dacie 19 czerwca 2006 r. ustał stosunek pracy powódki w MOPS, żądanie ustalenia trwania stosunku pracy dalej aż do chwili wyrokowania słusznie Sąd oddalił. W pełni prawidłowe były też rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w 4 pozostałym zakresie. Sąd oddalił żądanie ustalenia, iż świadectwo pracy z 19 lutego 2007 r. zostało wydane przedwcześnie. Wobec ustania stosunku pracy między stronami z dniem 19 czerwca 2006 r. nie można bowiem mówić o przedwczesności wydania świadectwa pracy wydanego w dniu 19 lutego 2007 r. W zakresie pozostałych żądań powódki, tj. niewykonania wyroku przywracającego powódkę do pracy na poprzednich warunkach, nienawiązania z powódką nowego stosunku pracy, niedopuszczenia powódki do świadczenia pracy i nieświadczenia pracy przez powódkę w dniach 14 czerwca 2005 r. do 19 czerwca 2006 r. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, gdyż powódka skutecznie cofnęła te żądania. Jednocześnie umorzenie postępowania w powyższym zakresie nie narusza słusznego interesu powódki gdyż we wskazanych kwestiach Sąd faktycznie wypowiadał się wydając rozstrzygnięcie w pkt I i II wyroku. Na powyższe orzeczenie Sądu drugiej instancji powódka wniosła skargę kasacyjną zarzucając w niej naruszenia prawa materialnego: - art. 45 § 1 k.p. i art. 48 § 1 k.p. poprzez błędną wykładnię, że w wypadku orzeczenia przez sąd o przywróceniu do pracy, samo zgłoszenie przez pracownika gotowości niezwłocznego podjęcia pracy - bez faktycznego podjęcia pracy - jest wystarczające do restytucji stosunku pracy; - art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p. poprzez błędną wykładnię, że nawiązanie nowego stosunku pracy, a nawet samo przyrzeczenie nawiązania nowego stosunku pracy, jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy, w którym pracownik już pozostaje; - art. 65 § 2 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie treści ugody zawartej w dniu 19 czerwca 2006 r. przed Sądem Rejonowym niezgodnie ze zgodną wolą stron tej ugody. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa procesowego: - art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. poprzez niezastosowanie tych przepisów i orzeczenie odmiennie niż w prawomocnych wyrokach Sądu Rejonowego z dnia 6 marca 2006 r. IV P …/06 i Sądu Rejonowego z dnia 21 kwietnia 2006 r. IV Pm …/06; - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej; - art. 826 k.p.c. poprzez nadanie wnioskowi o umorzenie postępowania skutku dalej idącego niż w wymienionym przepisie i pozbawienie powódki możliwości ponownego wszczęcia egzekucji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 5 Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 366 k.p.c., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej określa przedmiot rozstrzygnięcia i podstawa faktyczna tego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że zastosowanie art. 366 k.p.c. w rozpoznawanej sprawie znajdowałoby uzasadnienie, gdyby przedmiot i podstawa faktyczna rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 6 marca 2006 r., gdzie Sąd uznał wypowiedzenie umowy o pracę powódce L. L. z dnia 30 grudnia 2005 r. za bezskuteczne były tożsame z roszczeniem i jego podstawą faktyczną, zgłoszonym przez powódkę w niniejszej sprawie. Sytuacja taka nie wystąpiła, w wyroku z dnia 6 marca 2006 r. podstawą faktyczną rozstrzygnięcia był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie IV P …/03 przywracający powódkę do pracy w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. na poprzednich warunkach, co w ocenie tego Sądu tj. - prawomocne orzeczenie przywracające powódkę do pracy u pozwanego - powodowało reaktywację stosunku pracy na dotychczasowych zasadach, a w konsekwencji powodowało, iż nie istniały podstawy do zawierania nowej umowy o pracę w dniu 14 czerwca 2005 r. Z kolei w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 12 lutego 2009 r. powódka żądała ustalenia, iż doszło do restytucji stosunku pracy w dniu 13 czerwca 2005 r., że stosunek pracy trwa nadal oraz, że świadectwo pracy z dnia 19 lutego 2007 r. zostało wydane przedwcześnie. Wnosiła także o zasądzenie od pozwanego kwoty 133,22 zł brutto tytułem wynagrodzenia za dzień 13 czerwca 2005.r. Z powyższego wynika, że wskazane roszczenia, wprawdzie wywodzą się z tego samego stosunku prawnego, do którego powódka została przywrócona wyrokiem z dnia 24 listopada 2004 r., ale nie były przedmiotem osądu w procesie zakończonym wyrokiem z dnia 6 marca 2006 r. Podkreślenia wymaga stwierdzenie, że prawomocny wyrok swą mocą powoduje, że nie jest możliwe dokonanie odmiennej oceny i odmiennego osądzenia tego samego stosunku prawnego, w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, między tymi samymi stronami. Opierając się na tych założeniach należy dojść do wniosku, że orzeczenie co do części roszczenia nie ma - jak wykazano - powagi rzeczy osądzonej co do jego 6 reszty, która nie była przedmiotem orzekania sądu. Nie stanowi także przeszkody do oddzielnego dochodzenia pozostałej reszty. Mając powyższe na uwadze nie jest uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej przyjmujący z podstawę nieważność postępowania, jak również naruszenie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c., skoro w niniejszym postępowaniu Sądy rozstrzygały kwestie, które nie były przedmiotem orzekania Sądu Rejonowego z dnia 6 marca 2006 r. IV P …/06, jak również Sądu Rejonowego z dnia 21 kwietnia 2006 r. Z kolei zarzut naruszenia art. 65 § 2 k.c. w zakresie ustaleń dotyczących skutków prawnych wynikających z ugody sądowej zawartej w dniu 19 czerwca 2006 r. nie poddaje się kontroli w postępowaniu kasacyjnym. Nie został bowiem powiązany z jakimkolwiek przepisem postępowania, a ustalenia Sądów w niniejszym postępowaniu sprowadzają się w tej kwestii do oceny faktów i dowodów, które legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Z ustaleń tych wynika, że wobec niedopuszczenia powódki do wykonywania pracy dyrektora MOPS w P. i faktycznego jej wykonywania przez inną osobę, strony sporu w wyniku zawarcia ugody doprowadziły do uregulowania sytuacji personalnej na stanowisku dyrektora MOPS w związku z zatrudnieniem powódki od 20 czerwca 2006 r. w Urzędzie Miasta P. Świadczyła o tym przede wszystkim okoliczność cofnięcia przez powódkę żądania wykonania wyroku z 25 listopada 2004 r. Tym samym uprawnione było przyjęcie przez Sądy orzekające w niniejszej sprawie, iż zawierając ugodę powódka miała świadomość, iż z dniem zawarcia ugody ustaje jej stosunek pracy w MOPS, a od 20 czerwca 2006 r. będzie zatrudniona w Urzędzie Miasta P. Mając powyższe ustalenia faktyczne na uwadze oraz treść art. 39813 § 1 k.p.c., w wyniku którego Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw - co oznacza rozpoznanie skargi w granicach zgłoszonych przez skarżącego zarzutów naruszenia konkretnie wskazanych (zidentyfikowanych) przepisów prawa (materialnego lub procesowego) - ogólne stwierdzenie, że doszło do naruszenia art. 65 § 2 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie treści ugody zawartej w dniu 19 czerwca 2006 r. przed Sądem Rejonowym w O. niezgodnie ze zgodną wolą stron tej ugody, w sytuacji, gdy przyjęte skutki prawne wynikające z przedmiotowej ugody w istocie związane były jednoznacznie i bezpośrednio z oceną dowodów ma ten skutek, iż skarga kasacyjna w tym zakresie nie spełnia 7 wymagania sformułowania zarzutu naruszenia ściśle określonego przepisu prawa. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż skarżąca winna zarzut ten powiązać z określonym przepisem prawa procesowego, aby mógł być on rozważany w postępowaniu kasacyjnym. Mając na uwadze treść żądań powódki sformułowanych w niniejszym postępowaniu sądowym, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące naruszenia art. art. 45 § 1 k.p. i art. 48 § 1 k.p., nie znajdują uzasadnienia, skoro w zaskarżonym orzeczeniu Sąd Okręgowy - zgodnie z żądaniem powódki - ustalił, że restytucja stosunku pracy miedzy stronami nastąpiła w dniu 13 czerwca 2005 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c.