Orzeczenie · 2019-04-03

II PK 334/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-04-03
SNPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
prawo pracyobowiązki pracowniczetajemnica przedsiębiorstwaochrona informacjizwolnienie dyscyplinarneodszkodowanieSąd Najwyższy

Powódka I.S. dochodziła odszkodowania i ustalenia warunków zatrudnienia od spółki „C.” Sp. z o.o. oraz „T.” Sp. z o.o. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka była zatrudniona w „C.” Sp. z o.o. i zasądził część wynagrodzenia, oddalając powództwo o odszkodowanie. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając odszkodowanie za nieuzasadnione zwolnienie z pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia, uznając, że wysłanie bazy klientów na prywatny adres mailowy nie stanowiło ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, gdyż dane te były ogólnodostępne i nie stanowiły tajemnicy przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy uznał również, że umowa zlecenia z „T.” Sp. z o.o. miała charakter pozorny. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej odszkodowania, wskazując, że sąd ten nieprawidłowo ocenił sytuację, koncentrując się wyłącznie na definicji tajemnicy przedsiębiorstwa z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i pomijając szerszy obowiązek pracownika dbałości o interesy pracodawcy, w tym chronienie informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja obowiązków pracowniczych związanych z ochroną informacji pracodawcy, ocena pozorności umów cywilnoprawnych w kontekście stosunku pracy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego zasady dotyczące ochrony informacji i pozorności umów mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przesłanie przez pracownika bazy klientów pracodawcy na prywatny adres mailowy stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, w szczególności naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa lub obowiązku dbałości o interesy pracodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przesłanie przez pracownika bazy klientów pracodawcy na prywatny adres mailowy niekoniecznie stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, jeśli dane te nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a pracownik działał w ramach wykonywania swoich obowiązków pracowniczych lub w sposób akceptowany przez pracodawcę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że ocena naruszenia obowiązków pracowniczych powinna uwzględniać zarówno obowiązek zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 100 § 2 pkt 5 k.p.), jak i szerszy obowiązek dbałości o interesy pracodawcy (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.). Samo przesłanie informacji poza serwer pracodawcy nie przesądza o naruszeniu, jeśli nie naraziło pracodawcy na szkodę lub było związane z wykonywaniem obowiązków pracowniczych.

Czy umowa cywilnoprawna zawarta między pracownikiem a podmiotem powiązanym z pracodawcą, w sytuacji gdy praca jest faktycznie wykonywana na rzecz pracodawcy, może być uznana za pozorną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa cywilnoprawna może być uznana za pozorną, jeśli kryje się pod nią faktyczne wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy dla innego podmiotu, zwłaszcza gdy podmioty te są ze sobą powiązane kapitałowo i organizacyjnie, a zakres obowiązków jest tożsamy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że jeśli praca odpowiadająca cechom stosunku pracy jest objęta formalnie umową cywilnoprawną z innym podmiotem niż ten, na rzecz którego praca jest faktycznie wykonywana, a podmioty te są powiązane, umowa zlecenia może być uznana za pozorną lub 'uśpioną'.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Powódka (w części dotyczącej odszkodowania)

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznapowódka
„C.” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.spółkapozwana
"T." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W.spółkapozwana

Przepisy (15)

Główne

k.p. art. 100 § § 2 pkt 4

Kodeks pracy

Obowiązek pracownika dbania o dobro zakładu pracy, chronienia jego mienia oraz zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

k.p. art. 100 § § 2 pkt 5

Kodeks pracy

Obowiązek pracownika przestrzegania tajemnicy określonej w odrębnych przepisach, w tym tajemnicy przedsiębiorstwa.

k.p. art. 52 § § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Podstawa rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

Definicja stosunku pracy.

k.p. art. 1 § 1

Kodeks pracy

Praca świadczona w ramach stosunku pracy.

Pomocnicze

u.z.n.k. art. 11 § ust. 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa.

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Pozorność czynności prawnej.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa stanu rzeczy przy orzekaniu.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o kosztach do postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy nieprawidłowo ocenił naruszenie obowiązków pracowniczych, koncentrując się wyłącznie na tajemnicy przedsiębiorstwa i pomijając obowiązek dbałości o interesy pracodawcy. • Umowa zlecenia zawarta z podmiotem powiązanym z pracodawcą, w sytuacji gdy praca była faktycznie wykonywana na rzecz pracodawcy, może być uznana za pozorną.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanej dotyczące naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. • Argumenty pozwanej dotyczące braku pozorności umowy zlecenia.

Godne uwagi sformułowania

Informacja staje się „tajemnicą”, kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. • Nie jest możliwe, aby tę samą pracę objąć umową o pracę i umową zlecenia - zawartymi z różnymi podmiotami. • Umowa zlecenia nie rodzi stosunku obligacyjnego przez samo jej sporządzenie (zawarcie) na piśmie, gdy nie są realizowane ani obowiązki zleceniodawcy, ani obowiązki zleceniobiorcy a praca, o której mowa w tej umowie, jest realizowana w ramach stosunku pracy nawiązanego z innym podmiotem.

Skład orzekający

Halina Kiryło

przewodniczący

Romualda Spyt

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków pracowniczych związanych z ochroną informacji pracodawcy, ocena pozorności umów cywilnoprawnych w kontekście stosunku pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego zasady dotyczące ochrony informacji i pozorności umów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony danych w miejscu pracy oraz złożonych relacji między umową o pracę a umowami cywilnoprawnymi, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy wysłanie bazy klientów na prywatny mail to powód do zwolnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice obowiązków pracowniczych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst