Orzeczenie · 2018-01-23

II PK 331/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-01-23
SNPracyindywidualne prawo pracyWysokanajwyższy
stosunek pracyprzejście zakładu pracyart. 23(1) k.p.Sąd Najwyższyskarga kasacyjnagrupa kapitałowadorozumiane rozwiązanie umowyprzeniesienie pracownika

Powód J.K. domagał się ustalenia, że nadal pozostaje w stosunku pracy z pozwaną A. Sp. z o.o. w N. Sytuacja wynikała z przeniesienia maszyny warstwownicy, kluczowej dla produkcji półproduktów papierowych, do innej spółki z grupy kapitałowej, G.Z.P. Sp. z o.o. w G. Pozwana twierdziła, że doszło do przejścia części zakładu pracy na nowego pracodawcę, co miało skutkować ustaniem stosunku pracy z nią. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że sama maszyna, nawet z obsługą, nie stanowi wyodrębnionej części zakładu pracy w rozumieniu art. 23(1) k.p. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił zaskarżony wyrok. Uzasadnił to przede wszystkim zasadnością zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że sądy niższych instancji nie ustaliły w sposób wyczerpujący, czy stosunek pracy nie ustał z innych przyczyn, np. w sposób dorozumiany, po dacie rzekomego przejścia części zakładu pracy. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo ustalenie braku przejścia zakładu pracy nie jest wystarczające do uwzględnienia powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeśli mogło dojść do jego rozwiązania w inny sposób. Wskazano na potrzebę zbadania zachowania powoda po 1 grudnia 2011 r., w tym jego ewentualnego zatrudnienia u innego pracodawcy lub dorozumianego rozwiązania stosunku pracy. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutów naruszenia prawa materialnego, uznając je za niezasadne w przedstawionej formie, ale podkreślił złożoność oceny przejścia części zakładu pracy, wymagającą analizy wielu czynników zgodnie z orzecznictwem TSUE i SN, w tym zachowania tożsamości jednostki gospodarczej. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 23(1) k.p. w kontekście przeniesienia pojedynczych maszyn i konieczności badania innych przyczyn ustania stosunku pracy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia maszyny w ramach grupy kapitałowej; wymaga analizy całokształtu okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przeniesienie pojedynczej maszyny produkcyjnej wraz z jej obsługą stanowi przejście części zakładu pracy w rozumieniu art. 23(1) k.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że sama maszyna, nawet znacząca, nie stanowi wyodrębnionej części zakładu pracy, a jej przeniesienie nie jest równoznaczne z przejściem części zakładu pracy na innego pracodawcę.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy argumentował, że dla uznania części zakładu pracy konieczne jest wyodrębnienie organizacyjne i funkcjonalne, a sama maszyna, wymagająca wsparcia innych środków produkcji, pomieszczeń, serwisu i transportu, nie spełnia tych kryteriów. Podkreślono, że pracownicy obsługujący maszynę byli przeszkoleni do obsługi innych urządzeń i podlegali ogólnemu nadzorowi.

Czy sąd powinien badać inne przyczyny ustania stosunku pracy, jeśli powództwo dotyczy ustalenia jego istnienia na datę wyrokowania, a nie tylko kwestię przejścia zakładu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji zaniechały ustalenia, czy stosunek pracy nie ustał z innych przyczyn, np. w sposób dorozumiany, co jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy wymaga zbadania stanu prawnego na datę wyrokowania. Skoro powód przestał świadczyć pracę dla pozwanej i podjął działania wobec innego podmiotu (GZP), sądy powinny zbadać, czy nie doszło do rozwiązania stosunku pracy w sposób dorozumiany, co mogłoby skutkować oddaleniem powództwa jako bezprzedmiotowego.

Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie przejścia części zakładu pracy zgodnie z art. 23(1) k.p. i dyrektywą 2001/23/WE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena przejścia części zakładu pracy wymaga analizy wielu czynników, w tym rodzaju jednostki gospodarczej, przejęcia składników majątkowych i niematerialnych, pracowników, klientów, stopnia podobieństwa działalności oraz zachowania tożsamości jednostki gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa TSUE (m.in. sprawy Spijkers, Süzen), wskazując, że kluczowe jest zachowanie tożsamości przekazywanej jednostki gospodarczej, która jest złożonym zespołem osób i środków. Samo przeniesienie pojedynczej maszyny, nawet z obsługą, bez innych elementów organizacyjnych, może nie spełniać tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
pozwana (w postępowaniu kasacyjnym)

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
A. Sp. z o.o. w N.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p. art. 23¹ § § 1

Kodeks pracy

Sąd Najwyższy analizował przesłanki przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę, wskazując na potrzebę oceny całokształtu okoliczności, w tym zachowania tożsamości jednostki gospodarczej.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie art. 227 k.p.c. uznano za uzasadnione w związku z zaniechaniem ustalenia przez sądy niższych instancji, czy stosunek pracy nie ustał z innych przyczyn.

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. uznano za uzasadnione w związku z zaniechaniem ustalenia przez sądy niższych instancji stanu rzeczy istniejącego w momencie zamknięcia rozprawy, w tym ewentualnego ustania stosunku pracy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. uznano za nieuzasadniony, gdyż uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie zawierało wad uniemożliwiających kontrolę kasacyjną.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Przywołany w kontekście możliwości rozwiązania stosunku pracy przez każde zachowanie ujawniające wolę strony w sposób dostateczny (dorozumiane rozwiązanie).

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398¹³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozpoznania skargi kasacyjnej w granicach zaskarżenia i podstaw, z uwzględnieniem nieważności postępowania.

k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o uchyleniu zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie ustalenia, czy stosunek pracy nie ustał z innych przyczyn niż przejście zakładu pracy. • Naruszenie art. 227 k.p.c. i art. 316 § 1 k.p.c. przez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego na datę wyrokowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez wadliwość uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego. • Zarzuty błędnej wykładni art. 23(1) k.p. w zakresie kryteriów przejścia części zakładu pracy, w tym pominięcie przepisów prawa UE i orzecznictwa TSUE.

Godne uwagi sformułowania

Sama maszyna, chociażby znacznych rozmiarów, która wprawdzie stanowi odrębną rzecz, w sensie fizycznym, a nawet może być podstawowym elementem w procesie produkcji, jednak w konkretnym zakładzie pracy nie stanowi wyodrębnionej części mogącej stanowić placówkę zatrudnienia... • Przejście zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę następuje z mocy samego prawa automatycznie, z chwilą zaistnienia określonych przesłanek, nie jest natomiast uzależnione od woli pracodawcy, czy pracownika... • Powództwo jako bezprzedmiotowe należałoby bowiem oddalić w przypadku ustalenia, że po dniu 1 grudnia 2011 r. doszło do rozwiązania stosunku pracy. • Z treści art. 60 k.c. wynika, że oświadczenie woli o rozwiązaniu stosunku pracy może być wyrażone przez każde zachowanie się osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Krzysztof Rączka

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 23(1) k.p. w kontekście przeniesienia pojedynczych maszyn i konieczności badania innych przyczyn ustania stosunku pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia maszyny w ramach grupy kapitałowej; wymaga analizy całokształtu okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego przepisu prawa pracy (art. 23(1) k.p.) i pokazuje, jak złożona może być ocena przejścia zakładu pracy, zwłaszcza w kontekście grup kapitałowych i potencjalnego dorozumianego rozwiązania umowy.

Czy przeniesienie maszyny oznacza koniec pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst