II PK 32/05

Sygn. akt II PK 32/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 maja 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Kijowski 
 
 
w sprawie z powództwa E. J. 
przeciwko B. S.A. w W. 
o odprawę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2005 r., 
kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 15 października 2004 r., sygn. akt VI Pa …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
U z a s a d n i e n i e 
  
 
Powódka E. J. domagała się od pozwanej Spółki Akcyjnej „B.” w W. wypłaty 
odprawy pieniężnej w kwocie 11.400 zł wraz z ustawowymi odsetkami. 
Uzasadniając swoje roszczenie wskazała, że stanowisko na którym była 
zatrudniona zlikwidowano w dniu 31 października 2001 r., w wyniku czego doszło 
do rozwiązana umowy o pracę na mocy porozumienia stron.  
  
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych  w P. wyrokiem z 
dnia 15 października 2004 r. (VI Pa …/04) zmienił zaskarżony przez  pozwaną 
Spółkę wyrok Sądu Rejonowego -  Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z 
dnia 2 lipca 2004 r. (X P …/03) w ten sposób, że oddalił powództwo i zasądził od 
powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 3.800,00 zł  tytułem zwrotu kwoty 
wypłaconej przez pozwanego na podstawie nieprawomocnego wyroku wydanego w 

 
 
2 
tej sprawie. Ponadto zasądził od powódki kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów 
procesu za postępowanie przed sądem pierwszej i drugiej instancji. 
 
W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przejął jako własne 
ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji, lecz nie 
podzielił ich prawnej kwalifikacji. Powódka była w pozwanej firmie zatrudniona  jako 
specjalista do spraw płac i zatrudnienia na czas nieokreślony od dnia 1 
października 1991 r. Spółka B. S.A. wchodziła w skład grupy kapitałowej. Jej 
jedynym akcjonariuszem był B.S.A. z siedzibą w W. W ramach zmian 
organizacyjnych dokonywanych w obrębie grupy kapitałowej podjęto decyzję o 
przeniesieniu niemal całego pionu administracyjnego wszystkich zależnych spółek 
do Spółki Akcyjnej B. W efekcie zmian konsolidacyjnych doszło w pozwanej Spółce  
do likwidacji pionu płacowo – kadrowego. Zarządy poszczególnych spółek, mając 
na względzie to, że z dniem 1 listopada 2001 r. miało nastąpić przejście spraw 
kadrowo – płacowych i że w tej dacie nie byłoby już możliwe wypowiedzenie umów 
(trwałoby to zbyt długo), ustaliły konieczność rozwiązania stosunków pracy na mocy 
porozumienia stron i zawarcie nowych umów. W wyniku tego powódka, jak i inni 
pracownicy działu, złożyli stosowne wnioski. Z dniem 31 października 2001 r. 
nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy powódki z B. – P. S.A. Następnego dnia 
została zaś zawarta bezterminowa umowa o pracę z B. S.A. Powódka nadal 
pracowała w P., gdzie wykonywała identyczne obowiązki, W wyniku dalszych zmian 
reorganizacyjnych doszło w dniu 31 grudnia 2002 r.  do rozwiązania z nią umowy o 
pracę na mocy porozumienia stron z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. 
Powódka otrzymała trzymiesięczną odprawę. Niezależnie od tego zwróciła się do 
firmy B. S.A. jako następcy prawnego B.P. S.A. o wypłatę odprawy w wysokości 
trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę, stanowiącej przedmiot niniejszego 
sporu.  
 
Zdaniem Sądu Rejonowego, zastosowanie w tej sprawie  znajdował art. 8 
ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z 
pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz. U. z 
2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.). W ocenie Sądu działania podjęte w firmie B. – P. 
S.A. stanowią zmiany organizacyjne w rozumieniu cytowanej ustawy. Ponieważ 
powódka nadal wykonywała pracę w P. i nie doszło do przejęcia mienia przez 

 
 
3 
nowego pracodawcę, to tym samym nie może być mowy o wyłączeniu prawa do 
odprawy na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 powołanej ustawy. Nawet gdyby uznać, że 
przejęcie przez firmę B. S.A. zadań z zakresu gospodarki kadrowej firmy B. – P. 
S.A. stanowi przekazanie zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k. p., to i tak przepis 
ten w stosunku do powódki nie znalazłby zastosowania. W tej mierze miarodajne 
jest bowiem stanowisko Sądu Najwyższego, iż przepisy art. 231 § 1 i 2 k. p. nie 
dotyczą pracowników, z którymi umowy o pracę zostały rozwiązane przed dniem 
przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę.  
 
Powyższe 
rozstrzygnięcie 
zaskarżyła 
strona 
pozwana, 
zarzucając 
naruszenie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, wyrażające się w  
niezastosowaniu powołanego przepisu w sytuacji, w której ustalenia stanu 
faktycznego w pełnym zakresie wypełniają negatywną przesłankę wypłacenia 
pracownikom ustawowej odprawy. 
 
W ocenie Sądu Okręgowego apelacja okazała się uzasadniona. Kluczowe 
znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy miała interpretacja przepisu art. 8 ust. 3 pkt 2 
ustawy o zwolnieniach grupowych, a w szczególności zwrotu „przejęcia mienia”. 
Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia stanowił, że odprawa 
pieniężna nie przysługuje pracownikowi, który do dnia rozwiązania stosunku pracy 
przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym w całości lub w części 
mienie dotychczas zatrudniającego go zakładu albo w zakładzie pracy powstałym w 
wyniku takiego przejęcia. Pod pojęciem „przejęcie mienia” należy zgodnie z 
ugruntowanym orzecznictwem rozumieć każdą - przewidzianą w prawnym obrocie - 
odpłatną i nieodpłatną formę przejęcia składników tego mienia w całości bądź w 
części we faktyczne władanie nowego zakładu pracy (wyrok SN z dnia 20 maja 
1994 r., PRN 23/94, ONSP z 1994 r. Nr 8, poz. 127). Przejęcie nie musi mieć 
charakteru bezpośredniego, a zastosowane instrumenty prawne mogą być 
różnorodne. W tym kontekście przesłanka wyłączająca prawo do odprawy została 
spełniona. Należało bowiem zauważyć, że przejście powódki, podobnie jak i innych 
pracowników, do nowego pracodawcy nie wiązało się ani ze zmianą 
dotychczasowego miejsca pracy, ani ze zmianą zakresu dotychczasowych 
obowiązków i zajmowanego stanowiska. Podkreślenia wymaga również to, że 
podmiot, na rzecz którego świadczyła ona pracę, stanowił dla dotychczasowego 

 
 
4 
pracodawcy tzw. „spółkę matkę”. Zmiana dotyczyła zatem podmiotów wchodzących 
w skład jednej grupy kapitałowej. Co więcej, podjęcie pracy w B. S.A. wynikało z 
likwidacji w B. – P. S.A. pionu płacowo-kadrowego, motywowanej zmianami 
organizacyjnymi,  nakierowanymi na przyszłą centralizację w obrębie grupy 
kapitałowej, w rezultacie czego pion administracyjny, a przeto i płacowo – kadrowy, 
został przeniesiony do B. S.A. Fakty te świadczą o tym, że w dniu 1 listopada 2001 
r. nastąpiło faktyczne przejęcie mienia dotychczasowego pracodawcy. Analiza 
przepisu art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych nakazuje zaś 
przypisać znaczenie faktowi przyjęcia przez pracownika do dnia rozwiązania 
stosunku pracy propozycji zatrudnienia w zakładzie przejmującym albo w zakładzie 
powstałym wskutek takiego przejęcia. Nie jest zatem istotne, czy dotychczasowa 
umowa o pracę została rozwiązana przed dniem przejścia zakładu pracy na innego 
pracodawcę, czy też po tym dniu, co ma z kolei znacznie w kwestii zastosowania 
art. 231 § 1 i 2 k. p. Dlatego też powoływanie się przez Sąd Rejonowy na 
orzeczenie Sądu Najwyższego należy uznać za błędne. 
Kasację od całości  powyższego złożyła powódka, zarzucając mu naruszenie 
prawa materialnego, wyrażające się w niewłaściwej interpretacji art. 8 ust. 3 pkt 2 
ustawy o zwolnieniach grupowych oraz błędne zastosowanie art. 231 § 1 i 2 k. p. 
Ponadto wskazała na rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na 
dopuszczeniu się sprzeczności między materiałem dowodowym zebranym w 
sprawie a treścią ustaleń Sądu Okręgowego oraz rażące naruszenie przepisu art. 
409 k.c., polegające na całkowitym pominięciu okoliczności dotyczącej obowiązku 
zwrotu przez powódkę części roszczenia. Na tych podstawach skarżąca domagała 
się zmiany kwestionowanego rozstrzygnięcia i oddalenia apelacji oraz zasądzenia 
kosztów procesu  za wszystkie instancje, ewentualnie uchylenia wyroku Sądu 
drugiej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania.  
Zdaniem powódki w sprawie nie występują zagadnienia prawne budzące w 
praktyce poważne wątpliwości. Wyjaśnienia wymaga bowiem jedynie kwestia 
stosowania przez Sąd przepisów art. 409 k.c. w przypadkach, gdy były pracownik 
nie korzysta z fachowej pomocy prawnej, a jego sytuacja rodzinna i materialna 
wskazuje, iż istnieją pełne podstawy do wygaśnięcia obowiązku zwrotu korzyści 

 
 
5 
uzyskanej na mocy wyroku w postępowaniu w pierwszej instancji, wydanego w celu 
zapewnienia zatrudnionemu niezbędnych środków do życia.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Kasacja nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania. Zgodnie z art. 393 k.p.c., 
jeżeli zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty nie narusza prawa ani nie 
zachodzi nieważność postępowania (§ 2), to Sąd Najwyższy może odmówić 
przyjęcia kasacji do rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje istotne zagadnienie 
prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne 
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy 
kasacja jest oczywiście bezzasadna (§ 1).  
W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 393 § 
2 k.p.c., a jej ocena pod kątem okoliczności z § 1 tego przepisu uzasadnia odmowę 
przyjęcia kasacji do rozpoznania. Skarżąca sama wskazuje, że w sprawie nie 
występuje istotne zagadnienie prawne, co stanowi jedną z przyczyn odmowy 
przyjęcia kasacji do rozpoznania. Zagadnieniem takim nie jest również kwestia 
stosowania przez Sąd przepisów art. 409 k.c., gdyż może ona co najwyższej 
stanowić zarzut naruszenia prawa materialnego, formułowany w ramach 
powoływania odpowiedniej podstawy skargi kasacyjnej, a nie okoliczności 
uzasadniających jej przyjęcie do rozpoznania. Tymczasem istotność zagadnienia 
prawnego  konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje problem 
jurydyczny mający znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensową doniosłość  dla 
rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. O istotności nie decyduje waga społeczna 
sprawy czy subiektywne odczucie skarżącego, co do zasadności stosowania albo 
niestosowania określonych przepisów, albowiem są to pojęcia ocenne i zmieniające 
się zależnie od okoliczności.  
W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatruje się też  nieważności 
postępowania, jak również nie stwierdza oczywistości naruszenia prawa, ponieważ 
przesłankę tę można potwierdzić wyłącznie wówczas, gdy naruszenie prawa jest 
„stwierdzalne” bez potrzeby wnikliwego badania sprawy (por. uzasadnienie uchwały 
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 
49/00).  

 
 
6 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 w 
związku z art. 393 k.p.c. orzekł jak w sentencji.