Orzeczenie · 2019-03-21

II PK 313/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-03-21
SNPracyochrona pracyWysokanajwyższy
ochrona związkowawypowiedzenie umowy o pracędziałacz związkowysłużba cywilnaSąd Najwyższyprawo pracyorganizacja związkowa

Sprawa dotyczyła powództwa Z. K. o przywrócenie do pracy, po tym jak został zwolniony przez Izbę Administracji Skarbowej w P. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Okręgowy, oddaliły powództwo, uznając, że powód, będący działaczem związkowym, nie podlegał szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Argumentowano, że organizacja związkowa, którą reprezentował, utraciła wymaganą liczbę członków, a późniejsze połączenie z inną organizacją nie reaktywowało jego uprawnień. Dodatkowo, sądy wskazywały na naganne zachowanie powoda wobec pracodawcy, które mogło uzasadniać zwolnienie nawet bez zgody związku. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji mogły błędnie zinterpretować przepisy dotyczące ochrony związkowej, w szczególności w kontekście połączenia zakładowej organizacji związkowej z międzyzakładową. Podkreślono, że ochrona działacza związkowego może być kontynuowana i przedłużona, nawet po zmianach organizacyjnych w związku, jeśli spełnione są określone warunki dotyczące liczby członków i poinformowania pracodawcy. Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy, z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów o ochronie związkowej i ewentualnego zastosowania art. 8 k.p.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o ochronie związkowej w kontekście zmian organizacyjnych w związkach zawodowych oraz stosowania art. 8 k.p. w sprawach pracowniczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia organizacji związkowych i ochrony działaczy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy działacz związkowy, którego zakładowa organizacja związkowa połączyła się z międzyzakładową organizacją związkową, nadal podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ochrona działacza związkowego może być kontynuowana i przedłużona w przypadku połączenia organizacji związkowych, jeśli spełnione są określone warunki dotyczące liczby członków i poinformowania pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji mogły błędnie zinterpretować przepisy dotyczące ochrony związkowej. Podkreślono, że ochrona może być reaktywowana i przedłużona, jeśli międzyzakładowa organizacja związkowa przejmie prawa i obowiązki organizacji zakładowej, a pracodawca zostanie o tym poinformowany.

Czy naganne zachowanie pracownika wobec pracodawcy może wyłączyć ochronę związkową?

Odpowiedź sądu

Tak, w pewnych przypadkach, np. rażące naruszenie obowiązków pracowniczych lub zasad współżycia społecznego, ochrona związkowa może zostać wyłączona na podstawie art. 8 k.p.

Uzasadnienie

Sądy niższych instancji wskazywały na naganne zachowanie powoda jako podstawę do zwolnienia, nawet jeśli podlegał ochronie związkowej. Sąd Najwyższy zaznaczył, że subsumpcja art. 8 k.p. w kontekście ochrony związkowej wymaga precyzyjnych ustaleń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznapowód
Izba Administracji Skarbowej w P.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.z.z. art. 32 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jej członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy.

u.z.z. art. 32 § 2

Ustawa o związkach zawodowych

Ochrona, o której mowa w art. 32 ust. 1, przysługuje przez okres określony uchwałą zarządu, a po jego upływie - dodatkowo przez czas odpowiadający połowie okresu określonego uchwałą, nie dłużej jednak niż rok po jego upływie.

Pomocnicze

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Nie można czynić ze swego podmiotowego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub zagrażałby porządkowi publicznemu.

k.p. art. 38 § 1

Kodeks pracy

Pracodawca obowiązany jest zasięgnąć opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, której członkiem jest pracownik, o przyczynach uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę w drodze wypowiedzenia.

u.s.c. art. 9 § 1

Ustawa o służbie cywilnej

W sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy.

u.z.z. art. 25 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Organizacja związkowa, która zrzesza co najmniej 10 członków będących pracownikami, posiada uprawnienia organizacji związkowej.

u.z.z. art. 34 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Przepisy art. 25¹-33¹ stosuje się do międzyzakładowej organizacji związkowej obejmującej swoim działaniem pracodawcę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych przez przyjęcie, że powodowi nie przysługuje szczególna ochrona związkowa. • Błędna wykładnia art. 32 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 8 k.p. przez przyjęcie, że powodowi nie przysługuje szczególna ochrona związkowa. • Błędne niezastosowanie art. 45 § 1 k.p.

Godne uwagi sformułowania

ochrona działacza związkowego, wynikająca z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, przerwana po utracie wymaganej liczby członków zakładowej organizacji związkowej, ulega reaktywacji i przedłużeniu wymiaru temporalnego o połowę dotychczasowej ochrony, w przypadku połączenia zakładowej organizacji zakładowej z organizacją międzyzakładową, jeśli ta międzyzakładowa organizacja zakładowa przejęła wszystkie prawa i obowiązki zakładowej organizacji związkowej. • Ratio ustanowionego w art. 32 ustawy o związkach zawodowych zakazu rozwiązywania umów o pracę [...] ma na celu zapewnienie związkowi zawodowemu rzeczywistej niezależności od pracodawcy oraz stworzenie realnych możliwości aktywnego działania na rzecz i w interesie pracowników.

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

przewodniczący-sprawozdawca

Halina Kiryło

członek

Maciej Pacuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o ochronie związkowej w kontekście zmian organizacyjnych w związkach zawodowych oraz stosowania art. 8 k.p. w sprawach pracowniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia organizacji związkowych i ochrony działaczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy - ochrony działaczy związkowych, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia złożone kwestie związane z reorganizacją związków zawodowych.

Czy zwolnienie działacza związkowego po połączeniu organizacji jest legalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst