I CSK 3594/22

Sąd Najwyższy2022-11-24
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
spadekjurysdykcjawłasnośćnieruchomośćskarga kasacyjnaSąd Najwyższydekret warszawski

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności, wskazując na niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących własności nieruchomości.

Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego jej zażalenie na odrzucenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Rejonowy odrzucił wniosek z powodu braku jurysdykcji krajowej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała oczywistej zasadności skargi, a spadkodawczyni nie była właścicielką nieruchomości w chwili śmierci.

Wnioskodawczyni L. S. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Powodem odrzucenia wniosku był brak jurysdykcji krajowej sądów polskich. Skarżąca powołała się na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, argumentując, że spadkodawczyni była właścicielką nieruchomości budynkowej do chwili śmierci, co uzasadniałoby jurysdykcję sądów polskich. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania. Wskazał, że przesłanka oczywistej zasadności wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, widocznej prima facie. Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spadkodawczyni była właścicielką spornego budynku, a obecne prawo własności pozostaje przy m.st. Warszawa. Ponadto, roszczenie o przyznanie własności czasowej nie jest prawem rzeczowym. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności, jeśli skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, widocznej prima facie, a jedynie kwestionuje wykładnię przepisów dotyczących własności nieruchomości, która nie prowadzi do oczywistego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżąca nie wykazała oczywistej zasadności skargi. Nie udowodniono, że spadkodawczyni była właścicielką nieruchomości, a roszczenie o przyznanie własności czasowej nie jest prawem rzeczowym. Brak jest zatem kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
L. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni.

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 5

Przepis ten był przedmiotem wykładni skarżącej, która twierdziła, że uzasadniał on przyjęcie jurysdykcji sądów polskich.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.g.n. art. 214b § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wskazano, że prawo własności spornego budynku pozostaje przy m.st. Warszawa na mocy tego przepisu.

k.p.c. art. 1110 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten był przywoływany przez skarżącą w kontekście uzasadnienia jurysdykcji sądów polskich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Spadkodawczyni nie była właścicielką nieruchomości w chwili śmierci. Roszczenie o przyznanie własności czasowej nie jest prawem rzeczowym.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa wykładnia art. 5 dekretu z 1945 r. przez sądy niższych instancji. Spadkodawczyni była właścicielką nieruchomości budynkowej do chwili śmierci, co uzasadnia jurysdykcję sądów polskich.

Godne uwagi sformułowania

przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. kwalifikowana postacĺ naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegająca na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.

Skład orzekający

Mariusz Załucki

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogu oczywistej zasadności i konieczności wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jurysdykcji krajowej i wykładni przepisów dekretu warszawskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny jest dość specyficzny.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria oczywistej zasadności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 3594/22
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mariusz Załucki
w sprawie z wniosku L. S.
‎
o stwierdzenie nabycia spadku,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 listopada 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
‎
z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV Cz 1490/20,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
L. S. – wnioskująca o stwierdzenie nabycia spadku po N. S.– wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 22 kwietnia 2021 r., którym oddalono zażalenie od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi Północ w Warszawie  z 30 września 2020 r. Postanowieniem tym Sąd Rejonowy odrzucił wniosek ze względu na brak jurysdykcji krajowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (
art. 398
9
§ 1 k.p.c.
).
Skarżąca powołała się na przesłankę z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi uzasadniła niewłaściwie dokonaną przez sądy rozpoznające sprawę wykładnią art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zdaniem wnioskodawczyni przepis ten uzasadniał przyjęcie, że spadkodawczyni pozostawała właścicielką nieruchomości budynkowej do chwili śmierci, a zatem przyjęcie jurysdykcji sądów polskich jest uzasadnione zgodnie z art. 1110
2
k.p.c.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art.
398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21;    z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20).
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymagań. Nie sposób zgodzić się z tezą skarżącej, że zmarła spadkodawczyni była właścicielką nieruchomości połozonej na terytorium RP.      Po pierwsze z uzasadnienia wydanych orzeczeń wynika, że w toku postępowania przed sądami obu instacji wnioskodawczyni nie zdołała wykazać, że w chwili wydania dekretu z 1945 r. ani w żadnej innej, późniejszej chwili spadkodawczyni przysługiwało prawo własności spornego budynku. Przeciwnie, obecnie prawo       to pozostaje przy m.st. Warszawa na mocy art. 214b ust. 5 u.g.n. Po drugie, celem postępowania prowadzonego z wniosku spadkodawczyni o przyznanie prawa własności czasowej gruntu było ewentualne przyznanie jej tego prawa. Z czego logicznie wynika, że w chwili umorzenia jeszcze jej ono nie przysługiwało. Z kolei roszczenie o przyznanie własności czasowej nie jest prawem rzeczowym, co potwierdził już Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 sierpnia 2000 r., I CKN 804/00.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
[as
ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI