II PK 307/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPracownik, będący członkiem zarządu spółki, został zatrudniony na stanowisku odpowiedzialnym za finanse. Otrzymał do użytku służbowego samochód osobowy, który był własnością osoby trzeciej i został wynajęty przez pracodawcę. Podczas postoju w restauracji pracownik pozostawił kluczyki do samochodu w kieszeni kurtki, która wisiała na ogólnodostępnym wieszaku. Samochód został skradziony. Pracodawca, po odmowie wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela, zapłacił właścicielowi pojazdu równowartość utraconego mienia i zażądał od pracownika odszkodowania, ograniczając roszczenie do trzymiesięcznego wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że pracownik dochował należytej staranności. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając odszkodowanie od pracownika, uznając jego zachowanie za niestaranność. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego, która kwestionowała odpowiedzialność pracownika za szkodę w mieniu niebędącym własnością pracodawcy oraz sposób ustalenia szkody. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa dotyczy odpowiedzialności za mienie powierzone (art. 124 k.p.), nawet jeśli nie jest ono własnością pracodawcy. Kluczowe jest udowodnienie winy pracownika w postaci niedbalstwa, które ułatwiło popełnienie przestępstwa. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając odpowiedzialność pracownika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu odpowiedzialności pracownika za szkodę w mieniu powierzonym, w tym gdy mienie nie jest własnością pracodawcy, oraz kwestii związanych z ubezpieczeniem i przyczynieniem się pracodawcy do szkody.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kradzieży samochodu służbowego, ale zasady odpowiedzialności za mienie powierzone mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w mieniu powierzonym, które nie stanowi własności pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w mieniu powierzonym, nawet jeśli nie stanowiło ono własności pracodawcy, pod warunkiem udowodnienia winy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 124 k.p. nie uzależnia odpowiedzialności pracownika od tego, czy powierzone mienie jest własnością pracodawcy. Pracodawca może dochodzić roszczenia regresowego, jeśli naprawił szkodę osobie trzeciej.
Czy pracodawca ma obowiązek wytoczyć powództwo przeciwko ubezpieczycielowi przed dochodzeniem odszkodowania od pracownika za utratę ubezpieczonego mienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie ma bezwzględnego obowiązku wytaczania powództwa przeciwko ubezpieczycielowi przed dochodzeniem odszkodowania od pracownika. Może samodzielnie ocenić swoje szanse i podjąć ryzyko.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie istnieją podstawy prawne do konstruowania bezwzględnego obowiązku pracodawcy wyczerpania drogi sądowej przed zapłatą odszkodowania wynikającego z umowy cywilnoprawnej i obciążeniem pracownika. Pracodawca samodzielnie ocenia ryzyko.
Czy zaniedbanie w zabezpieczeniu kluczyków do samochodu służbowego, które doprowadziło do kradzieży i odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela, uzasadnia odpowiedzialność pracownika za szkodę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaniedbanie w zabezpieczeniu kluczyków, które ułatwiło kradzież i spowodowało odmowę wypłaty odszkodowania, uzasadnia odpowiedzialność pracownika za szkodę na zasadach odpowiedzialności za mienie powierzone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik, nie zabezpieczając należycie kluczyków, ułatwił popełnienie przestępstwa i ponosi odpowiedzialność za szkodę na podstawie art. 124 k.p. w związku z art. 114 i 115 k.p., ograniczoną do trzymiesięcznego wynagrodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| TP E. i W. Spółka z o.o. w W. | spółka | powód |
| Robert M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| PTSŁ T. SA w P. | spółka | właściciel pojazdu |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 124
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w mieniu powierzonym.
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek naruszenia obowiązków pracowniczych.
k.p. art. 115
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
k.p. art. 119
Kodeks pracy
Odpowiedzialność pracownika jest ograniczona do trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę.
Pomocnicze
k.c. art. 827 § § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczony umyślnie wyrządził szkodę.
k.c. art. 807 § § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach sumy ubezpieczenia.
k.p.c. art. 398³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód dokumentu prywatnego.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w mieniu powierzonym, nawet jeśli nie stanowi ono własności pracodawcy. • Niewłaściwe zabezpieczenie kluczyków do samochodu służbowego stanowi niedbalstwo i ułatwia popełnienie przestępstwa. • Pracodawca nie ma obowiązku wytaczania powództwa przeciwko ubezpieczycielowi przed dochodzeniem odszkodowania od pracownika.
Odrzucone argumenty
Pracownik dochował należytej staranności przy zabezpieczeniu kluczyków. • Szkoda nie powstała z winy pracownika, lecz z powodu działań osób trzecich. • Pracodawca powinien był najpierw dochodzić odszkodowania od ubezpieczyciela. • Pracodawca pochopnie uznał roszczenie właściciela pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
Pracownik odpowiada na zasadzie art. 124 k.p. za szkodę w mieniu powierzonym, także wówczas, gdy nie stanowiło ono własności pracodawcy. • Pracodawca dozna szkody dopiero po zapłaceniu osobom trzecim odszkodowania. • Nie można zabronić pracodawcy zadośćuczynienia osobie trzeciej z powodu szkody wyrządzonej przez pracownika, jednakże przyjęcie tej odpowiedzialności powinno być poprzedzone rzetelną analizą nie tylko jej podstaw, ale i możliwości podjęcia działań prawnych, mogących taką odpowiedzialność pracodawcy uchylić. • Pracodawca samodzielnie ocenia swoje szanse w ewentualnym sporze sądowym z kontrahentem umowy cywilnoprawnej i decyduje o podjęciu ryzyka przegrania sprawy i poniesienia związanych z tym konsekwencji finansowych.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Halina Kiryło
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności pracownika za szkodę w mieniu powierzonym, w tym gdy mienie nie jest własnością pracodawcy, oraz kwestii związanych z ubezpieczeniem i przyczynieniem się pracodawcy do szkody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kradzieży samochodu służbowego, ale zasady odpowiedzialności za mienie powierzone mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny temat odpowiedzialności pracownika za mienie pracodawcy, zwłaszcza gdy pojawiają się elementy ubezpieczenia i własności osób trzecich, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy pracownik zapłaci za kradzież samochodu, którego pracodawca nie był właścicielem?”
Dane finansowe
WPS: 48 000 PLN
odszkodowanie: 48 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.