II PK 299/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracodawcy do rozpoznania, uznając, że nie przedstawiła ona istotnego zagadnienia prawnego.
Pracodawca złożył skargę kasacyjną, domagając się uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyznaniu nagród pieniężnych pracownikowi, powołując się na błąd co do przestrzegania przez niego dyscypliny pracy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że przedstawione zagadnienie prawne nie ma rangi istotnego i nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa, a także że przyznanie premii nie jest czynnością prawną w rozumieniu art. 84 k.c.
Pracodawca, P. [...] Spółka z o.o. w W., złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w W., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w W. Powództwo pracodawcy o zapłatę 13.868,70 zł przeciwko pracownikowi J. K. zostało oddalone w obu instancjach. Pracodawca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyznaniu nagród pieniężnych na podstawie art. 84 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. z powodu istotnego błędu co do okoliczności faktycznej polegającej na naruszeniu dyscypliny pracy przez pracownika. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że wskazana podstawa nie spełnia wymogów z art. 398¹⁰ § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż zagadnienie prawne zostało sformułowane jako konkretny kazus, a nie uniwersalna kwestia prawna. Sąd podkreślił, że funkcja tej podstawy przedsądu wymaga opracowania zagadnienia na podstawie analizy prawa, orzecznictwa i doktryny, a nie tylko odwołania do indywidualnej sprawy. Ponadto, Sąd wskazał, że wypłacenie premii pracownikowi nie stanowi czynności prawnej w rozumieniu art. 84 k.c., a jedynie czynność faktyczną realizującą stosunek prawny. Wady oświadczenia woli dotyczą treści czynności prawnej, a premia jest szeroko rozumianym wynagrodzeniem za pracę, którego zwrot regulują przepisy prawa pracy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie jest uprawniony do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyznaniu nagród pieniężnych w opisanej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie nie ma rangi istotnego zagadnienia prawnego, gdyż nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa. Podkreślono, że wypłacenie premii nie jest czynnością prawną w rozumieniu art. 84 k.c., a jedynie czynnością faktyczną realizującą stosunek prawny. Wady oświadczenia woli dotyczą treści czynności prawnej, a kwestie związane z premią jako wynagrodzeniem za pracę podlegają przede wszystkim przepisom prawa pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
J. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. [...] Spółka z o.o. w W. | spółka | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 398¹⁰ § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa przedsądu z art. 398¹⁰ § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego, które ma charakter uniwersalny i wykracza poza zwykłą wykładnię prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 84 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy błędu co do treści czynności prawnej. Wypłacenie premii pracownikowi nie stanowi czynności prawnej w tym rozumieniu.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Prawo pracy ma pierwszeństwo przed prawem cywilnym w zakresie regulacji stosunku pracy, w tym kwestii związanych z wynagrodzeniem i premiami.
k.p.c. art. 398¹⁰ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 6 pkt 5, § 11 ust. 1 pkt 2, § 12 ust. 4 pkt 2
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego z art. 398¹⁰ § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż jest zbyt konkretne i dotyczy indywidualnej sprawy. Wypłacenie premii pracownikowi nie jest czynnością prawną w rozumieniu art. 84 k.c., a zatem nie można uchylić się od skutków jej przyznania z powodu błędu co do okoliczności faktycznej. Kwestie związane z premią jako wynagrodzeniem za pracę podlegają przede wszystkim przepisom prawa pracy (art. 300 k.p.).
Godne uwagi sformułowania
funkcja tej podstawy przedsądu będzie bezprzedmiotowa i postępowanie kasacyjne stanie się kolejną (trzecią) instancją. W przeciwnym razie funkcja tej podstawy przedsądu będzie bezprzedmiotowa i postępowanie kasacyjne stanie się kolejną (trzecią) instancją. Wypłacenie pracownikowi premii, podobnie jako wynagrodzenia za pracę, nie stanowi czynności prawnej, lecz tylko czynność faktyczną składającą się na realizowanie stosunku prawnego (umowy o pracę). Nie do każdej czynności można odnosić błąd w rozumieniu art. 84 k.c. Dotyczy on tylko błędu co do treści czynności prawnej.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście formułowania istotnych zagadnień prawnych. Wyjaśnienie, że przyznanie premii pracownikowi nie jest czynnością prawną w rozumieniu art. 84 k.c. i podlega przepisom prawa pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracodawcy próbującego odzyskać przyznane nagrody na podstawie błędu co do faktów, a nie ogólnych zasad prawa pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy ze względu na szczegółową analizę przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i rozróżnienie między czynnością prawną a faktyczną w kontekście premii pracowniczych.
“Czy pracodawca może cofnąć przyznaną premię pracownikowi? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice błędu i czynności prawnej.”
Dane finansowe
WPS: 13 868,7 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II PK 299/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa P. […] Spółki z o.o. w W. przeciwko J. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 kwietnia 2014 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt VII Pa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od P. […] spółki z o.o. w W. na rzecz J. K. 900 (dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 6 czerwca 2013 r. oddalił apelację skarżącego pracodawcy P. […] Spółki z o.o. w W. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z 13 marca 2013 r., którym oddalono jego powództwo przeciwko pozwanemu J. K. o zapłatę 13.868,70 zł. We wniosku o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na „istotne zagadnienie prawne (art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c.) sprowadzające się do następującej kwestii: Czy pracodawca powierzający pracownikowi wykonywanie pracy, polegającej w znacznej mierze na pracy poza biurem i opierającej się na dużym zaufaniu pracodawcy do pracownika, który przyznał temu pracownikowi nagrody pieniężne, opisane w regulaminie wynagradzania jako zależne m. in. od przestrzegania dyscypliny pracy, a następnie po rozwiązaniu stosunku pracy i zaznajomieniu się z zawartością komputera służbowego pracownika dowiedział się o wielokrotnym naruszeniu przez niego dyscypliny pracy, polegającym na wykonywaniu w czasie pracy zadań na rzecz innych pracodawców albo zleceniodawców, uprawniony jest do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli o przyznaniu nagród pieniężnych na podstawie art. 84 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p., z powodu istotnego błędu co do okoliczności faktycznej polegającej na kwestii przestrzegania dyscypliny pracy przez pracownika, o którym to błędzie pracownik wiedział?”. Pozwany wniósł o nieprzyjęcie skargi do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania podstawa nie spełnia się jako przesłanka przedsądu z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżący formułując zagadnienie prawne sprowadza zagadnienie do konkretnej sprawy (kazusu), co właściwe jest podstawie przedsądu z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., jednak do tej podstawy przedsądu skarżący nie odwołuje się i nie twierdzi, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Natomiast podstawa przedsądu z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. ma charakter uniwersalny, istotny dla dziedziny lub systemu prawa, opracowany na podstawie analizy prawa, orzecznictwa a nawet doktryny, po której to wpierw sam skarżący może stwierdzić, że istotne zagadnienie prawne rzeczywiście występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd Najwyższy. W przeciwnym razie funkcja tej podstawy przedsądu będzie bezprzedmiotowa i postępowanie kasacyjne stanie się kolejną (trzecią) instancją. Innymi słowy wniosek nie przedstawia istotnego zagadnienia prawnego (metodycznie i merytorycznie), gdyż sformułowana kwestia (pytanie) nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa. Nawet wykładnia prawa jako podstawa przedsądu jest ściśle uwarunkowana (kwalifikowana) poważanymi wątpliwościami w wykładni lub rozbieżnością w orzecznictwie (art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.). Niezależnie od takiej oceny należałoby zauważyć, że wypłacenie pracownikowi premii, podobnie jako wynagrodzenia za pracę, nie stanowi czynności prawnej, lecz tylko czynność faktyczną składającą się na realizowanie stosunku prawnego (umowy o pracę). Czynnością prawną jest zawarcie umowy o pracę, natomiast to co składa się na wzajemną jej realizację, a w tym wypadku zapłatę za pracę ma swój podstawowy tytuł w umowie o pracę, chyba, że występuje indywidualna umowa dotycząca tylko wypłacanej premii. Chodzi więc o to, że nie do każdej czynności można odnosić błąd w rozumieniu art. 84 k.c. Dotyczy on tylko błędu co do treści czynności prawnej. Innymi słowy zakwalifikowanie oświadczenia woli jako złożonego pod wpływem błędu wymaga zatem w pierwszej kolejności ustalenia elementów tworzących czynność prawną, do dokonania której prowadziło oświadczenie, a składających się na jej treść. Ponadto premia wypłacana pracownikowi przez pracodawcę, zwłaszcza w oparciu o regulamin wynagradzania, to szeroko rozumiane wynagrodzenie za pracę, stąd cywilną wadę oświadczenia woli wyprzedza ustalenie i ocena, czy pracownik spełnił warunki (przesłanki) takiego świadczenia, a jeżeli nawet nie spełnił, to czy uprawnione jest żądanie zwrotu jako nienależnego świadczenia według prawa cywilnego. Prawo pracy w tym zakresie ma pierwszeństwo przed prawem cywilnym (art. 300 k.p.). Przykładowo chodzi o regulacje z art. 78, 80, 82, 114 i nast. k.p. Na gruncie prawa pracy nie jest wykluczone stosowanie przepisu o błędzie, jednak w zakresie jego regulacji (art. 84 k.c. i art. 300 k.p.). Argumentacja dalej idąca nie jest konieczna, gdyż uprawnione jest stwierdzenie, że sformułowana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania kwestia nie ma rangi istotnego zagadnienia prawnego. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 398 9 § 2 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 99 w związku z art. 98 § 3 k.p.c. oraz art. 398 21 k.p.c. i § 6 pkt 5, § 11 ust. 1 pkt 2, § 12 ust. 4 pkt 2 (stosowanego odpowiednio do odpowiedzi na skargę) rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI