II PK 298/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła roszczeń pracownicy E. E. o wynagrodzenie za czas gotowości do pracy, po tym jak została przywrócona do pracy prawomocnym wyrokiem sądu, a pracodawca odmówił jej dopuszczenia. Sąd Najwyższy uchylił częściowo zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania w części dotyczącej zwrotu świadczenia, a w pozostałej części oddalił skargę kasacyjną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że w sytuacji, gdy pracodawca bezprawnie odmawia dopuszczenia do pracy pracownika przywróconego wyrokiem, decydujące znaczenie ma gotowość do pracy w znaczeniu prawnym, a nie faktycznym. Sąd Najwyższy podkreślił, że pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy na podstawie art. 81 § 1 k.p., nawet jeśli był częściowo niezdolny do pracy lub pobierał świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Okresy te nie podlegają odliczeniu od wynagrodzenia gwarancyjnego, ponieważ przepisy ubezpieczeniowe regulują kwestie świadczeń, a nie prawo do wynagrodzenia w sytuacji bezprawnego niedopuszczenia do pracy. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na błędy proceduralne Sądu Okręgowego dotyczące zasądzenia wyższych kwot wynagrodzenia i odsetek na rzecz powódki niż w wyroku sądu pierwszej instancji, a także na nieprawidłowe rozliczenie zwrotu świadczenia według wartości netto zamiast brutto.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. w kontekście pracownika przywróconego do pracy, a także kwestia odliczania świadczeń ubezpieczeniowych od wynagrodzenia za czas gotowości do pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika przywróconego do pracy, któremu pracodawca odmówił dopuszczenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracownikowi przywróconemu do pracy prawomocnym wyrokiem, któremu pracodawca odmówił dopuszczenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy, gdy pracownik zgłosił gotowość do pracy w znaczeniu prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy na podstawie art. 81 § 1 k.p., jeśli zgłosił gotowość do pracy w znaczeniu prawnym, a pracodawca odmówił dopuszczenia go do pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji bezprawnego niedopuszczenia pracownika do pracy po przywróceniu wyrokiem, decydująca jest gotowość do pracy w znaczeniu prawnym, a nie faktycznym. Pracodawca nie może uwolnić się od obowiązku wypłaty wynagrodzenia.
Czy okresy pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego (renty, zasiłku chorobowego) powinny być odliczane od wynagrodzenia za czas gotowości do pracy pracownika, któremu pracodawca odmówił dopuszczenia do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okresy pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie podlegają odliczeniu od wynagrodzenia za czas gotowości do pracy.
Uzasadnienie
Przepisy ubezpieczeniowe regulują kwestie świadczeń, a nie prawo do wynagrodzenia w sytuacji bezprawnego niedopuszczenia do pracy. Odliczenie świadczeń stanowiłoby wyjątek, który musiałby być wyraźnie uregulowany, a przepisy te nie mają zastosowania w tej szczególnej sytuacji.
Czy pracownik częściowo niezdolny do pracy, który zgłosił gotowość do pracy, może być uznany za "gotowego do jej wykonywania" w rozumieniu art. 81 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, częściowa niezdolność do pracy nie wyklucza możliwości uznania pracownika za gotowego do wykonywania pracy w znaczeniu prawnym, zwłaszcza gdy pracodawca odmawia dopuszczenia do pracy.
Uzasadnienie
Częściowa niezdolność do pracy nie jest przeszkodą do uznania pracownika za gotowego do wykonywania pracy w znaczeniu prawnym, a przepisy dotyczące renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie wyłączają stosowania art. 81 § 1 k.p.
Czy pracodawca, który wypłacił pracownikowi świadczenie na podstawie wyroku, a następnie wyrok ten został zmieniony na jego niekorzyść, może żądać zwrotu nadpłaconej kwoty według wartości brutto?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca może żądać zwrotu nadpłaconego świadczenia według wartości brutto, uwzględniając odprowadzone podatki i składki.
Uzasadnienie
Zwrot nienależnego świadczenia powinien być rozliczany według wartości brutto, tak jak świadczenia należne pracownikowi. Pozwala to na odzyskanie kwot przekazanych do urzędu skarbowego i ZUS.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. E. | osoba_fizyczna | powódka |
| G. Sp. z o.o. w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 81 § § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie przysługuje za czas niewykonywania pracy, jeżeli pracownik był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Dotyczy to pracownika przywróconego do pracy prawomocnym wyrokiem, który zgłosił gotowość do pracy w znaczeniu prawnym.
k.p. art. 48 § § 1
Kodeks pracy
Pracownik przywrócony do pracy powinien zgłosić gotowość do jej podjęcia w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Zgłoszenie to powoduje reaktywowanie stosunku pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 92 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Dotyczy wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy pracownik nie został dopuszczony do pracy przez pracodawcę.
u.e.r.FUS art. 12 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
Dotyczy wyłączenia prawa do zasiłku chorobowego w przypadku zachowania prawa do wynagrodzenia. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do wynagrodzenia za czas gotowości do pracy.
u.e.r.FUS art. 13 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
Dotyczy wyłączenia prawa do zasiłku chorobowego w przypadku pobierania renty. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do wynagrodzenia za czas gotowości do pracy.
u.e.r.FUS art. 57 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
Dotyczy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy uznał, że częściowa niezdolność do pracy nie wyklucza gotowości do wykonywania pracy w znaczeniu prawnym.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał, że wysokość wynagrodzenia ustalona w wyroku o przywrócenie do pracy nie wiąże w sprawie o wynagrodzenie za gotowość do pracy.
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakazu orzekania na niekorzyść strony wnoszącej apelację. Sąd Najwyższy uznał naruszenie tego przepisu przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 415
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu świadczenia na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o zwrot świadczenia w tym trybie.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd Najwyższy odniósł się do tego przepisu w kontekście zwrotu świadczenia.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia nienależnego. Sąd Najwyższy odniósł się do tego przepisu w kontekście zwrotu świadczenia.
k.p. art. 80
Kodeks pracy
Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko w przypadkach przewidzianych przepisami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gotowość do pracy należy rozumieć w znaczeniu prawnym, a nie faktycznym, gdy pracodawca odmawia dopuszczenia do pracy. • Okresy pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie podlegają odliczeniu od wynagrodzenia za czas gotowości do pracy. • Częściowa niezdolność do pracy nie wyklucza gotowości do wykonywania pracy w znaczeniu prawnym. • Zwrot nienależnego świadczenia powinien być rozliczany według wartości brutto.
Odrzucone argumenty
Pracownik częściowo niezdolny do pracy nie może być uznany za gotowego do wykonywania pracy. • Okresy pobierania świadczeń ubezpieczeniowych powinny być odliczane od wynagrodzenia za czas gotowości do pracy. • Wynagrodzenie za czas gotowości do pracy powinno być obliczane na podstawie wynagrodzenia zasadniczego, bez uwzględnienia premii. • Zwrot nienależnego świadczenia powinien być rozliczany według wartości netto.
Godne uwagi sformułowania
gotowość do pracy w znaczeniu prawnym, a nie faktycznym • nie można odnosić wprost poglądów doktryny i orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczących wynagrodzenia za czas przestoju lub innych przypadków niedopuszczenia pracownika do pracy • Okres pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie powinien być „odliczony” od okresu, za który przysługuje wynagrodzenie z art. 81 § 1 k.p. • Zasadniczo chodzi więc o to, czy z okresu nieświadczenia pracy, za który przysługuje pracownikowi niedopuszczonemu do pracy wynagrodzenie, należy wyłączyć okresy faktycznej niezdolności do świadczenia pracy i okresy nabycia (pobierania) świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • Zwrot nienależnego świadczenia powinien być rozliczany według wartości brutto.
Skład orzekający
Beata Gudowska
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. w kontekście pracownika przywróconego do pracy, a także kwestia odliczania świadczeń ubezpieczeniowych od wynagrodzenia za czas gotowości do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika przywróconego do pracy, któremu pracodawca odmówił dopuszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza istotne zagadnienia z zakresu prawa pracy, dotyczące praw pracownika po przywróceniu do pracy i odpowiedzialności pracodawcy, a także kwestie związane ze świadczeniami ubezpieczeniowymi.
“Pracownik przywrócony wyrokiem, ale nie dopuszczony do pracy – czy należy mu się pełne wynagrodzenie?”
Dane finansowe
zwrot_świadczenia: 132 951,41 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.