II PK 291/04

Sąd Najwyższy2005-03-22
SNPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższywypowiedzenie umowy o pracęprzyczyny dotyczące pracodawcyterminynadużycie prawawymogi formalne kasacjiprawo pracy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności braku profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie sprawy.

Powód wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jego apelację w sprawie o przywrócenie do pracy. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a także wskazywała na istotne zagadnienie prawne i oczywiste naruszenie prawa procesowego. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności nie przedstawiła profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez powoda J. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o przywrócenie do pracy przeciwko Politechnice [...]. Powód zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu pracy, w tym art. 45 § 1 w związku z art. 1 i 10 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy, art. 8 k.p., a także naruszenie statutu uczelni i przepisów k.p.c. Wskazywał na istotne zagadnienie prawne dotyczące ram czasowych wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy oraz na oczywiste naruszenie prawa procesowego przez nierozpoznanie części zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację na posiedzeniu niejawnym, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to niespełnieniem przez kasację wymogów formalnych określonych w art. 398^4 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do 5 lutego 2005 r. art. 393^3 k.p.c.), w szczególności brakiem profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie wystarczy powtórzenie ustawowych sformułowań, lecz konieczne jest wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, oczywistego naruszenia prawa lub nieważności postępowania, poparte profesjonalnym uzasadnieniem w kontekście konkretnej sprawy. Zarzut oczywistego naruszenia prawa procesowego został uznany za bezprzedmiotowy, gdyż przesłanką przyjęcia kasacji jest „oczywiste naruszenie prawa”, a nie „oczywiste naruszenie prawa procesowego”.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, odmawiając przyjęcia kasacji do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie spełniła wymogów formalnych, w tym nie przedstawiła profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, co skutkowało odmową przyjęcia jej do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznapowód
Politechnika [...]instytucjapozwany

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne kasacji, w tym przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.

KPC art. 393^3 § § 1 pkt. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne kasacji (w brzmieniu do 5 lutego 2005 r.).

KPC art. 393^7 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odmowie przyjęcia kasacji.

Pomocnicze

k.p. art. 45 § § 1

Kodeks pracy

Kwestia uzasadnienia wypowiedzenia po upływie ponad roku od zmian organizacyjnych.

ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 1 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy

Kwestia uzasadnienia wypowiedzenia z przyczyn dotyczących pracodawcy.

ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 10

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy

Kwestia uzasadnienia wypowiedzenia z przyczyn dotyczących pracodawcy.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Kwestia stosowania klauzuli nadużycia prawa.

Statut Politechniki [...] art. 29 § ust. 1-3

Naruszenie przepisów dotyczących struktury organizacyjnej uczelni.

Statut Politechniki [...] art. 15 § ust. 1 i 4

Naruszenie przepisów dotyczących struktury organizacyjnej uczelni.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Kwestia przeprowadzania dowodów.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kwestia rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kwestia rozpoznania zarzutów apelacji.

KPC art. 393 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne).

KPC art. 393 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania (potrzeba wykładni przepisów).

KPC art. 393 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania (oczywiste naruszenie prawa).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c., w szczególności nie zawiera profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 1 i 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. przez przyjęcie, że uzasadnione jest wypowiedzenie po upływie ponad roku od zmian organizacyjnych. Naruszenie art. 8 k.p. przez niezastosowanie klauzuli nadużycia prawa. Naruszenie § 29 ust. 1-3 oraz § 15 ust. 1 i 4 Statutu Politechniki [...]. Naruszenie art. 227 w związku z art. 391 § 1 i art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie części zarzutów apelacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym nie może ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku ustawowych sformułowań obowiązany jest do profesjonalnego prawniczego uzasadnienia wskazanej lub wskazanych „okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 393^3 § 1 pkt 3 KPC) sformułowanie w petitum kasacji jedynie szeregu pytań

Skład orzekający

Andrzej Wasilewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne kasacji, w szczególności obowiązek profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym w sprawach cywilnych i pracowniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych, ponieważ precyzyjnie określa rygorystyczne wymogi formalne dotyczące kasacji, podkreślając znaczenie profesjonalnego uzasadnienia, a nie tylko powtórzenia zarzutów.

Sąd Najwyższy: Kasacja to nie miejsce na powtarzanie zarzutów – kluczowe jest profesjonalne uzasadnienie!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II PK 291/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wasilewski 
 
 
w sprawie z powództwa J. B. 
przeciwko Politechnice [...] 
o przywrócenie do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych 
i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2005 r., 
kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w  W. 
z dnia 29 kwietnia 2004 r., sygn. akt VII Pa …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania 
 
 
                                                      U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Okręgowy w  W. wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2004 r. (VII Pa …/04) 
oddalił apelację powoda – J. B. od wyroku Sądu Rejonowego   – Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 listopada 2003 r. (IV 2 P …/02) oddalającego 
jego powództwo przeciwko Politechnice [...] o przywrócenie do pracy. 
 
W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w  W. z dnia 29 kwietnia 
2004 r. pełnomocnik powoda zarzucił: po pierwsze – naruszenie art. 45 § 1 k.p. w 
związku z art. 1 i art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach 
rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu 
pracy „przez przyjęcie, że uzasadnione w rozumieniu art. 45 §  1 k.p. a contrario jest 
wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę po upływie ponad roku czasu od 
wprowadzenia zmian organizacyjnych, a także że uzasadnione jest indywidualne 
wypowiedzenie (z przyczyn ekonomicznych), które nie implikuje istotnej redukcji 
kosztów pracy”; po drugie – naruszenie art. 8 k.p. „przez niezastosowanie klauzuli 

 
2
nadużycia prawa w odniesieniu do sytuacji wypowiedzenia pracownikowi umowy o 
pracę po upływie ponad roku czasu od wprowadzenia zmian organizacyjnych, a 
ponad 2 lat od zamiaru wprowadzenia zmian organizacyjnych”; po trzecie –
naruszenie §  29 ust. 1-ust. 3 oraz § 15 ust. 1 i ust. 4 Statutu Politechniki [...]; po 
czwarte – naruszenie art. 227 w związku z art. 391 §  1 i art. 378 §1 k.p.c., które 
mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji wniósł o uchylenie 
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu   do ponownego 
rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania. Równocześnie, pełnomocnik 
powoda wskazał, że okolicznościami uzasadniającymi przyjęcie kasacji do 
rozpoznania są: po pierwsze – „Oczywistość naruszenia prawa procesowego art. 378 
§ 1 k.p.c. polegająca na rażącej niedbałości Sądu II inst. W rozpoznaniu zarzutów 
apelacji, a konkretnie nierozpoznaniu połowy z czytelnie i jasno sformułowanych i 
istotnych zarzutów środka odwoławczego. Apelacja zarzucała ‘naruszenie prawa 
materialnego przez niezastosowanie przepisów §  29 ust. 1-3, §  15 ust. 1 i 4 Statutu 
Politechniki [...]’ – tj. przepisów dotyczących materialnej struktury organizacyjnej 
uczelni. Oczywistość naruszenia pojmowana jako ewidentność (widoczność już na 
pierwszy rzut oka) jest wyraźna skoro zarzut ten został w sposób czytelny i 
jednoznaczny sformułowany w petitum apelacji, rozwinięty zaś jako pierwszy w jej 
uzasadnieniu, a Sąd II inst. w żaden sposób tego zarzutu nie rozpoznał. Podobnie 
ewidentnie nierzetelnie postąpił Sąd II inst. nie rozpoznał zarzutu co do ‘zaniechania 
przeprowadzenia dowodu z regulaminu organizacyjnego pozwanej’, a nawet zarzut 
ten pomija relacjonując skrótowo w części historycznej wyroku ‘wszystkie’ zarzuty 
apelacji”; po drugie – występujące w sprawie „istotne zagadnienie prawne, które 
można ująć w pytanie o istotność korzyści ekonomicznych pracodawcy i ramy 
czasowe czynienia użytku z przesłanek indywidualnego rozwiązania umowy o pracę 
z przyczyn dotyczących pracodawcy (...). W niniejszej sprawie czynność 
wypowiedzenia na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 28.12.1989 r. o 
szczególnych zasadach rozwiązywania została dokonana w kwietniu 2002 r., zaś 
zmiany organizacyjne wprowadzone w życie od 1.01.2001 r., zaś przyjęte w 2000 r. 
Pogląd, że użytek z prawa indywidualnego wypowiedzenia na ww podstawie prawnej 
pracodawca może uczynić zawsze i w każdym momencie , nawet w znacznej 
odległości czasowej (ponad rok ) od momentu wprowadzenia zmiany, nie wydaje się 
prawidłowy, z uwagi na zamknięte ramy czasowe wypowiedzeń grupowych (3 
miesiące). Wprawdzie termin ten nie odnosi się do indywidualnych wypowiedzeń, ale 

 
3
czynienie przez pracodawcę użytku z prawa w tak znacznej odległości czasowej 
mierzonej latami, stanowi instrumentalizację i wypaczenie prawa, i powinno być 
ocenione w płaszczyźnie nadużycia prawa i sprzeczności ze społeczno-
gospodarczym przeznaczeniem prawa, tj. art. 8 k.p.” 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym 
określonym w art. 3984 k.p.c.(do dnia 5 lutego 2005 r.: art. 3933 k.p.c.), w tym – poza 
przytoczeniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia – powinna ona zawierać 
także „wniosek o przyjęcie kasacji do rozpoznania i jego uzasadnienie” 
przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3984 § 1 pkt. 3 
KPC), które stanowią odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. 
Oznacza to w szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której 
ona dotyczy, bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 KPC – 
a contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących 
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 
pkt. 2 KPC – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza 
prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 KPC). Wnoszący 
kasację nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub 
kilku ustawowych  sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do 
„okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do 
profesjonalnego prawniczego uzasadnienia wskazanej lub wskazanych „okoliczności 
uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności faktycznych i 
prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego wymagania 
kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni zadość 
wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 KPC, a to w konsekwencji 
skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu temu nie czyni 
w szczególności zadość powtórzenie w petitum kasacji, a następnie także w jej 
uzasadnieniu kwestii prawnych dotyczących interpretacji i stosowania art. 10 w 
związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach 
rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu 
pracy (jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.), które skarżący 
podniósł uprzednio także w formie zarzutów w apelacji i które były już przedmiotem 
oceny Sądu Okręgowego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. 

 
4
Natomiast 
podniesiony 
w 
kasacji 
zarzut 
‘oczywistego 
naruszenia 
prawa 
procesowego’ jest bezprzedmiotowy z tego względu, że przesłanką uzasadniającą 
przyjęcie kasacji do rozpoznania nie jest ‘oczywiste naruszenie prawa’, lecz sytuacja, 
w której ‘zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo’ (art. 393 § 2 k.p.c.), co 
zresztą skarżący obowiązany jest wykazać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 
dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02 – OSNP z 2004 r. nr 13 poz. 240).    
 
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 KPC 
w związku z art. 393 § 1 pkt 3 KPC orzekł jak w sentencji.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Teza: 

 
5
Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających 
przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 KPC) sformułowanie w petitum 
kasacji jedynie szeregu pytań, jakie – w opinii skarżącego – wymagałoby odpowiedzi 
w związku z podejmowanym przez sąd rozstrzygnięciem w sprawie. Wymaganiu 
temu nie czyni w szczególności zadość powtórzenie w petitum kasacji, a następnie 
także w jej uzasadnieniu kwestii prawnych dotyczących interpretacji i stosowania art. 
10 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych 
zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących 
zakładu pracy (jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.), które 
skarżący podniósł uprzednio także w formie zarzutów w apelacji i które były już 
przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji, co znalazło wyraz w uzasadnieniu 
zaskarżonego wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI