II PK 291/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności braku profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie sprawy.
Powód wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jego apelację w sprawie o przywrócenie do pracy. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a także wskazywała na istotne zagadnienie prawne i oczywiste naruszenie prawa procesowego. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności nie przedstawiła profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez powoda J. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o przywrócenie do pracy przeciwko Politechnice [...]. Powód zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu pracy, w tym art. 45 § 1 w związku z art. 1 i 10 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy, art. 8 k.p., a także naruszenie statutu uczelni i przepisów k.p.c. Wskazywał na istotne zagadnienie prawne dotyczące ram czasowych wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy oraz na oczywiste naruszenie prawa procesowego przez nierozpoznanie części zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację na posiedzeniu niejawnym, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to niespełnieniem przez kasację wymogów formalnych określonych w art. 398^4 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do 5 lutego 2005 r. art. 393^3 k.p.c.), w szczególności brakiem profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie wystarczy powtórzenie ustawowych sformułowań, lecz konieczne jest wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, oczywistego naruszenia prawa lub nieważności postępowania, poparte profesjonalnym uzasadnieniem w kontekście konkretnej sprawy. Zarzut oczywistego naruszenia prawa procesowego został uznany za bezprzedmiotowy, gdyż przesłanką przyjęcia kasacji jest „oczywiste naruszenie prawa”, a nie „oczywiste naruszenie prawa procesowego”.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, odmawiając przyjęcia kasacji do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie spełniła wymogów formalnych, w tym nie przedstawiła profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, co skutkowało odmową przyjęcia jej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Politechnika [...] | instytucja | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne kasacji, w tym przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.
KPC art. 393^3 § § 1 pkt. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne kasacji (w brzmieniu do 5 lutego 2005 r.).
KPC art. 393^7 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o odmowie przyjęcia kasacji.
Pomocnicze
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Kwestia uzasadnienia wypowiedzenia po upływie ponad roku od zmian organizacyjnych.
ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 1 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy
Kwestia uzasadnienia wypowiedzenia z przyczyn dotyczących pracodawcy.
ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 10
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy
Kwestia uzasadnienia wypowiedzenia z przyczyn dotyczących pracodawcy.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Kwestia stosowania klauzuli nadużycia prawa.
Statut Politechniki [...] art. 29 § ust. 1-3
Naruszenie przepisów dotyczących struktury organizacyjnej uczelni.
Statut Politechniki [...] art. 15 § ust. 1 i 4
Naruszenie przepisów dotyczących struktury organizacyjnej uczelni.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestia przeprowadzania dowodów.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestia rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestia rozpoznania zarzutów apelacji.
KPC art. 393 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne).
KPC art. 393 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania (potrzeba wykładni przepisów).
KPC art. 393 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania (oczywiste naruszenie prawa).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c., w szczególności nie zawiera profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 1 i 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. przez przyjęcie, że uzasadnione jest wypowiedzenie po upływie ponad roku od zmian organizacyjnych. Naruszenie art. 8 k.p. przez niezastosowanie klauzuli nadużycia prawa. Naruszenie § 29 ust. 1-3 oraz § 15 ust. 1 i 4 Statutu Politechniki [...]. Naruszenie art. 227 w związku z art. 391 § 1 i art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie części zarzutów apelacji.
Godne uwagi sformułowania
kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym nie może ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku ustawowych sformułowań obowiązany jest do profesjonalnego prawniczego uzasadnienia wskazanej lub wskazanych „okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 393^3 § 1 pkt 3 KPC) sformułowanie w petitum kasacji jedynie szeregu pytań
Skład orzekający
Andrzej Wasilewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne kasacji, w szczególności obowiązek profesjonalnego uzasadnienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym w sprawach cywilnych i pracowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych, ponieważ precyzyjnie określa rygorystyczne wymogi formalne dotyczące kasacji, podkreślając znaczenie profesjonalnego uzasadnienia, a nie tylko powtórzenia zarzutów.
“Sąd Najwyższy: Kasacja to nie miejsce na powtarzanie zarzutów – kluczowe jest profesjonalne uzasadnienie!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II PK 291/04
POSTANOWIENIE
Dnia 22 marca 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Andrzej Wasilewski
w sprawie z powództwa J. B.
przeciwko Politechnice [...]
o przywrócenie do pracy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych
i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2005 r.,
kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w W.
z dnia 29 kwietnia 2004 r., sygn. akt VII Pa …/04,
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania
U z a s a d n i e n i e
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2004 r. (VII Pa …/04)
oddalił apelację powoda – J. B. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 listopada 2003 r. (IV 2 P …/02) oddalającego
jego powództwo przeciwko Politechnice [...] o przywrócenie do pracy.
W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 kwietnia
2004 r. pełnomocnik powoda zarzucił: po pierwsze – naruszenie art. 45 § 1 k.p. w
związku z art. 1 i art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach
rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu
pracy „przez przyjęcie, że uzasadnione w rozumieniu art. 45 § 1 k.p. a contrario jest
wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę po upływie ponad roku czasu od
wprowadzenia zmian organizacyjnych, a także że uzasadnione jest indywidualne
wypowiedzenie (z przyczyn ekonomicznych), które nie implikuje istotnej redukcji
kosztów pracy”; po drugie – naruszenie art. 8 k.p. „przez niezastosowanie klauzuli
2
nadużycia prawa w odniesieniu do sytuacji wypowiedzenia pracownikowi umowy o
pracę po upływie ponad roku czasu od wprowadzenia zmian organizacyjnych, a
ponad 2 lat od zamiaru wprowadzenia zmian organizacyjnych”; po trzecie –
naruszenie § 29 ust. 1-ust. 3 oraz § 15 ust. 1 i ust. 4 Statutu Politechniki [...]; po
czwarte – naruszenie art. 227 w związku z art. 391 § 1 i art. 378 §1 k.p.c., które
mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego
rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania. Równocześnie, pełnomocnik
powoda wskazał, że okolicznościami uzasadniającymi przyjęcie kasacji do
rozpoznania są: po pierwsze – „Oczywistość naruszenia prawa procesowego art. 378
§ 1 k.p.c. polegająca na rażącej niedbałości Sądu II inst. W rozpoznaniu zarzutów
apelacji, a konkretnie nierozpoznaniu połowy z czytelnie i jasno sformułowanych i
istotnych zarzutów środka odwoławczego. Apelacja zarzucała ‘naruszenie prawa
materialnego przez niezastosowanie przepisów § 29 ust. 1-3, § 15 ust. 1 i 4 Statutu
Politechniki [...]’ – tj. przepisów dotyczących materialnej struktury organizacyjnej
uczelni. Oczywistość naruszenia pojmowana jako ewidentność (widoczność już na
pierwszy rzut oka) jest wyraźna skoro zarzut ten został w sposób czytelny i
jednoznaczny sformułowany w petitum apelacji, rozwinięty zaś jako pierwszy w jej
uzasadnieniu, a Sąd II inst. w żaden sposób tego zarzutu nie rozpoznał. Podobnie
ewidentnie nierzetelnie postąpił Sąd II inst. nie rozpoznał zarzutu co do ‘zaniechania
przeprowadzenia dowodu z regulaminu organizacyjnego pozwanej’, a nawet zarzut
ten pomija relacjonując skrótowo w części historycznej wyroku ‘wszystkie’ zarzuty
apelacji”; po drugie – występujące w sprawie „istotne zagadnienie prawne, które
można ująć w pytanie o istotność korzyści ekonomicznych pracodawcy i ramy
czasowe czynienia użytku z przesłanek indywidualnego rozwiązania umowy o pracę
z przyczyn dotyczących pracodawcy (...). W niniejszej sprawie czynność
wypowiedzenia na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 28.12.1989 r. o
szczególnych zasadach rozwiązywania została dokonana w kwietniu 2002 r., zaś
zmiany organizacyjne wprowadzone w życie od 1.01.2001 r., zaś przyjęte w 2000 r.
Pogląd, że użytek z prawa indywidualnego wypowiedzenia na ww podstawie prawnej
pracodawca może uczynić zawsze i w każdym momencie , nawet w znacznej
odległości czasowej (ponad rok ) od momentu wprowadzenia zmiany, nie wydaje się
prawidłowy, z uwagi na zamknięte ramy czasowe wypowiedzeń grupowych (3
miesiące). Wprawdzie termin ten nie odnosi się do indywidualnych wypowiedzeń, ale
3
czynienie przez pracodawcę użytku z prawa w tak znacznej odległości czasowej
mierzonej latami, stanowi instrumentalizację i wypaczenie prawa, i powinno być
ocenione w płaszczyźnie nadużycia prawa i sprzeczności ze społeczno-
gospodarczym przeznaczeniem prawa, tj. art. 8 k.p.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym
określonym w art. 3984 k.p.c.(do dnia 5 lutego 2005 r.: art. 3933 k.p.c.), w tym – poza
przytoczeniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia – powinna ona zawierać
także „wniosek o przyjęcie kasacji do rozpoznania i jego uzasadnienie”
przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3984 § 1 pkt. 3
KPC), które stanowią odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego.
Oznacza to w szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której
ona dotyczy, bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 KPC –
a contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1
pkt. 2 KPC – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza
prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 KPC). Wnoszący
kasację nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub
kilku ustawowych sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do
„okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do
profesjonalnego prawniczego uzasadnienia wskazanej lub wskazanych „okoliczności
uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności faktycznych i
prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego wymagania
kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni zadość
wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 KPC, a to w konsekwencji
skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu temu nie czyni
w szczególności zadość powtórzenie w petitum kasacji, a następnie także w jej
uzasadnieniu kwestii prawnych dotyczących interpretacji i stosowania art. 10 w
związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach
rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu
pracy (jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.), które skarżący
podniósł uprzednio także w formie zarzutów w apelacji i które były już przedmiotem
oceny Sądu Okręgowego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
4
Natomiast
podniesiony
w
kasacji
zarzut
‘oczywistego
naruszenia
prawa
procesowego’ jest bezprzedmiotowy z tego względu, że przesłanką uzasadniającą
przyjęcie kasacji do rozpoznania nie jest ‘oczywiste naruszenie prawa’, lecz sytuacja,
w której ‘zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo’ (art. 393 § 2 k.p.c.), co
zresztą skarżący obowiązany jest wykazać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02 – OSNP z 2004 r. nr 13 poz. 240).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 KPC
w związku z art. 393 § 1 pkt 3 KPC orzekł jak w sentencji.
Teza:
5
Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających
przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 KPC) sformułowanie w petitum
kasacji jedynie szeregu pytań, jakie – w opinii skarżącego – wymagałoby odpowiedzi
w związku z podejmowanym przez sąd rozstrzygnięciem w sprawie. Wymaganiu
temu nie czyni w szczególności zadość powtórzenie w petitum kasacji, a następnie
także w jej uzasadnieniu kwestii prawnych dotyczących interpretacji i stosowania art.
10 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych
zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących
zakładu pracy (jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.), które
skarżący podniósł uprzednio także w formie zarzutów w apelacji i które były już
przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji, co znalazło wyraz w uzasadnieniu
zaskarżonego wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI