II PK 282/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, Kazimierza M., który dochodził od pracodawcy, M.P. Spółki z o.o. w K.P., sprostowania protokołu powypadkowego oraz ustalenia odpowiedzialności za szkody mogące powstać w przyszłości w związku z wypadkiem przy pracy. Sąd Rejonowy w Żyrardowie uwzględnił oba żądania, sprostowując protokół i ustalając odpowiedzialność pozwanej. Sąd Okręgowy w Płocku utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił wyrok w części dotyczącej ustalenia odpowiedzialności za przyszłe szkody, uznając takie powództwo za niedopuszczalne na podstawie art. 189 k.p.c. bez jednoczesnego dochodzenia odszkodowania. Podkreślono, że ustalenie odpowiedzialności na przyszłość jest dopuszczalne w sprawach, w których zasądzono świadczenie z czynu niedozwolonego, a sam wypadek przy pracy nie zawsze stanowi czyn niedozwolony w rozumieniu prawa cywilnego, gdyż wymaga szkody i związku przyczynowego. Jednocześnie Sąd Najwyższy potwierdził dopuszczalność sprostowania protokołu powypadkowego, uznając, że pracownik ma interes prawny w ustaleniu rzeczywistych przyczyn wypadku, nawet jeśli protokół już uznaje zdarzenie za wypadek przy pracy. Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że protokół powypadkowy ma walor dokumentacyjny i dowodowy, a jego sprostowanie może służyć ochronie prawnej pracownika, niezależnie od bezpośredniego interesu majątkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności powództwa o sprostowanie protokołu powypadkowego oraz niedopuszczalności powództwa o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość bez dochodzenia odszkodowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika dochodzącego sprostowania protokołu powypadkowego i ustalenia odpowiedzialności za przyszłe szkody.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik może żądać sprostowania przyczyny wypadku wskazanej w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy na podstawie art. 189 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik może żądać sprostowania przyczyny wypadku wskazanej w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy na podstawie art. 189 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik ma interes prawny w sprostowaniu protokołu powypadkowego, gdyż protokół ten ma walor dokumentacyjny i dowodowy, a jego niezgodność z prawdą stanowi o interesie prawnym powoda. Istnieje szczególna regulacja prawna dotycząca protokołu powypadkowego, która przesądza o istnieniu interesu prawnego w jego sprostowaniu, zarówno co do stwierdzenia, że zdarzenie jest wypadkiem przy pracy, jak i co do jego przyczyn.
Czy jest dopuszczalne powództwo o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość za szkody wynikające z wypadku przy pracy, gdy poszkodowany pracownik nie dochodzi odszkodowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalne powództwo o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość za szkody wynikające z wypadku przy pracy, gdy poszkodowany pracownik nie dochodzi odszkodowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenie 'odpowiedzialności na przyszłość' bez dochodzenia odszkodowania nie jest dopuszczalne na podstawie art. 189 k.p.c. Ustalenie takie nie stanowi prawa ani stosunku prawnego w rozumieniu tego przepisu, gdyż wymaga szkody i związku przyczynowego, które nie zostały ustalone w procesie o samo ustalenie. Powództwo o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość jest dopuszczalne w sprawach, w których zasądzono świadczenie z czynu niedozwolonego, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kazimierz M. | osoba_fizyczna | powód |
| M.P. Spółka z o.o. w K.P. | spółka | pozwany |
Przepisy (23)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest dopuszczalne, gdy powód ma w tym interes prawny. Sąd Najwyższy zinterpretował interes prawny w kontekście sprostowania protokołu powypadkowego oraz ustalenia odpowiedzialności na przyszłość.
Pomocnicze
k.p. art. 212
Kodeks pracy
Dotyczy obowiązku organizowania, przygotowania i przeprowadzenia prac, uwzględniając zabezpieczenie pracowników przed wypadkami przy pracy.
k.p. art. 207 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
k.p. art. 234 § § 1 i nast.
Kodeks pracy
Odpowiedzialność pracodawcy za skutki wypadku przy pracy.
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku naprawienia szkody na osobie (renta).
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku naprawienia szkody na osobie (zadośćuczynienie).
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za ruchomości.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za czyn niedozwolony.
k.p.c. art. 318 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok wstępny.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 39813 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
ustawa wypadkowa art. 22 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Warunki przyznawania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przy ręcznych pracach transportowych art. § 13 ust. 1 pkt 1
Przepisy dotyczące ręcznych prac transportowych.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przy ręcznych pracach transportowych art. § 17 ust. 1 pkt 1
Przepisy dotyczące ręcznych prac transportowych.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przy ręcznych pracach transportowych art. § 18
Przepisy dotyczące ręcznych prac transportowych.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 września 2004 r. w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy
Wzór protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczonych w rejestrze wypadku przy pracy art. § 8
Szczegółowe zasady postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik ma interes prawny w sprostowaniu protokołu powypadkowego w celu ustalenia rzeczywistych przyczyn wypadku. • Powództwo o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość jest niedopuszczalne bez jednoczesnego dochodzenia odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Pracownik nie ma interesu prawnego w sprostowaniu protokołu powypadkowego, gdyż nie wpływa to na świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego. • Ustalenie odpowiedzialności na przyszłość jest dopuszczalne na podstawie art. 189 k.p.c. nawet bez dochodzenia odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
Pracownik może żądać sprostowania przyczyny wypadku wskazanej w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (art. 189 k.p.c.). • Nie jest dopuszczalne powództwo o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość za szkody wynikające z wypadku przy pracy, gdy poszkodowany pracownik nie dochodził odszkodowania cywilnego. • Protokół powypadkowy ma walor dokumentacyjny i dowodowy. • Ustalenie 'odpowiedzialności na przyszłość' bez dochodzenia odszkodowania nie jest dopuszczalne na podstawie art. 189 k.p.c.
Skład orzekający
Romualda Spyt
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności powództwa o sprostowanie protokołu powypadkowego oraz niedopuszczalności powództwa o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość bez dochodzenia odszkodowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika dochodzącego sprostowania protokołu powypadkowego i ustalenia odpowiedzialności za przyszłe szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie pracy, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia granice stosowania art. 189 k.p.c. w kontekście wypadków przy pracy.
“Czy pracownik może zmusić pracodawcę do zmiany protokołu powypadkowego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.