II PK 274/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownicy B. R. o zapłatę odprawy pieniężnej po wypowiedzeniu umowy o pracę przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe „T.” w K. z powodu likwidacji jej stanowiska. Sąd Rejonowy w Z. oddalił powództwo, argumentując, że pracodawca zatrudniał mniej niż 20 pracowników, co wykluczało obowiązek wypłaty odprawy na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. Sąd Rejonowy uznał również, że pracodawca skutecznie uchylił się od skutków oświadczenia woli o przyznaniu odprawy, działając pod wpływem błędu co do prawa. Sąd Okręgowy w J. zmienił ten wyrok, zasądzając od pozwanego kwotę 13.440 zł tytułem odprawy. Sąd Okręgowy uznał, że odprawa miała charakter umowny, a pracodawca zobowiązał się do jej wypłaty, nie działając pod wpływem błędu. Sąd Okręgowy wskazał, że pracodawca wskazał w wypowiedzeniu art. 32 § 1 pkt 3 k.p. jako podstawę rozwiązania stosunku pracy, a nie przepisy ustawy o zwolnieniach grupowych, co sugeruje brak błędu co do stosowania tej ustawy. Ponadto, Sąd Okręgowy uznał, że doszło do przejścia zakładu pracy na „T.” Spółkę z o.o., co mogło stanowić naruszenie art. 231 § 6 k.p., a odprawa miała stanowić rekompensatę za to naruszenie. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanego. Związał się ustaleniami faktycznymi Sądu Okręgowego, zgodnie z którymi doszło do przejścia zakładu pracy na nowy podmiot, a odprawa miała charakter umowny. Sąd Najwyższy podkreślił, że przejście zakładu pracy nie wymaga następstwa prawnego w rozumieniu prawa cywilnego, a istotne jest faktyczne przejęcie majątku i zadań. Sąd Najwyższy uznał również, że pozwany nie udowodnił, iż działał pod wpływem błędu, a powódka nie wprowadziła go w błąd. Zastosowanie art. 84 k.c. nie było uzasadnione, gdyż odprawa miała charakter umowny, a nie ustawowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 231 k.p. w kontekście faktycznego przejęcia działalności, dopuszczalność i charakter odpraw umownych, przesłanki uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia części zakładu pracy i umownego charakteru odprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracodawca zatrudniający poniżej 20 pracowników jest zobowiązany do wypłaty odprawy pieniężnej na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. w przypadku likwidacji stanowiska pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa ta ma zastosowanie do pracodawców zatrudniających co najmniej dwudziestu pracowników.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł się na limicie 20 pracowników wynikającym z ustawy, co wykluczało obowiązek odprawy.
Czy pracodawca może skutecznie uchylić się od skutków oświadczenia woli o przyznaniu odprawy, jeśli złożył je pod wpływem błędu co do prawa (np. błędnego przekonania o obowiązku ustawowym)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko pod warunkiem, że błąd został wywołany przez drugą stronę, albo wiedziała ona o błędzie lub mogła go łatwo zauważyć. W tej sprawie Sąd Okręgowy uznał, że pracodawca nie udowodnił tych przesłanek, a odprawa miała charakter umowny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pracodawca nie wykazał, iż powódka wprowadziła go w błąd, ani że wiedziała o jego błędzie. Ponadto, uznał odprawę za umowną, a nie ustawową, co wykluczało zastosowanie art. 84 k.c.
Czy przejęcie istotnych składników majątku, zadań i klientów przez nowy podmiot gospodarczy od dotychczasowego pracodawcy stanowi przejście zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przejście zakładu pracy nie wymaga następstwa prawnego w rozumieniu prawa cywilnego, a istotne jest faktyczne przejęcie majątku, zadań i klientów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że faktyczne przejęcie przez spółkę należącą do tego samego właściciela istotnych elementów działalności gospodarczej PUPH „T.” uzasadnia zastosowanie art. 231 k.p.
Czy pracodawca może dobrowolnie zobowiązać się do wypłaty odprawy pracownikowi, nawet jeśli przepisy powszechnie obowiązujące nie nakładają takiego obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy prawa pracy dopuszczają swobodne kształtowanie świadczeń pracodawcy ponad minimalny standard ustawowy, w tym przyznawanie odpraw umownych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że strony mogły zawrzeć umowę o wypłatę odprawy, a przepisy prawa pracy nie stoją temu na przeszkodzie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjno Handlowe T. w K..- J. T. | inne | pozwany |
| J. T. | osoba_fizyczna | właściciel PUPH T. |
| T. Spółka z o.o. w M. | spółka | podmiot powiązany z pozwanym |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 231 § § 6
Kodeks pracy
Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 84 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Sąd uznał, że pozwany nie udowodnił przesłanek do zastosowania tego przepisu.
k.p. art. 32 § § 1 pkt 3
Kodeks pracy
Wskazany przez pracodawcę jako podstawa prawna wypowiedzenia, co Sąd Okręgowy uznał za dowód braku błędu co do stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych.
k.p. art. 18
Kodeks pracy
Dotyczy zasady swobody umów w prawie pracy, która nie stoi na przeszkodzie przyznaniu świadczeń ponad ustawowy standard.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, która nie stoi na przeszkodzie przyznaniu świadczeń ponad ustawowy standard.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, zastosowany przez Sąd Okręgowy do oceny umownego charakteru odprawy.
Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm. art. 8
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Przepis dotyczący odprawy pieniężnej, który nie miał zastosowania ze względu na liczbę zatrudnionych pracowników, ale był błędnie interpretowany przez pozwanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odprawa miała charakter umowny, a nie ustawowy. • Pracodawca zobowiązał się do wypłaty odprawy, nie działając pod wpływem błędu. • Doszło do przejścia zakładu pracy na nowy podmiot, co mogło naruszać art. 231 § 6 k.p., a odprawa stanowiła rekompensatę. • Pracodawca nie udowodnił przesłanek do uchylenia się od skutków oświadczenia woli (błąd).
Odrzucone argumenty
Pracodawca zatrudniał poniżej 20 pracowników, co wykluczało obowiązek odprawy ustawowej. • Pracodawca działał pod wpływem błędu co do prawa i skutecznie uchylił się od skutków oświadczenia woli. • Nie było przejścia zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k.p. • Brak podstaw do zasądzenia odprawy umownej.
Godne uwagi sformułowania
Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę nie musi być powiązane z następstwem prawnym. • Istotne jest jedynie faktyczne przejęcie majątku, zadań dotychczasowego zakładu pracy. • Zawarciu przez strony stosunku pracy umowy o wypłacenie pracownikowi przez pracodawcę w związku z ustaniem stosunku pracy „dobrowolnej” odprawy nie sprzeciwiają się żadne przepisy prawa pracy ani cywilnego.
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Jolanta Strusińska-Żukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 231 k.p. w kontekście faktycznego przejęcia działalności, dopuszczalność i charakter odpraw umownych, przesłanki uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia części zakładu pracy i umownego charakteru odprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak pracodawca próbował uniknąć odpowiedzialności za niezgodne z prawem zwolnienie, a sąd rozstrzygnął kwestię odprawy umownej i przejścia zakładu pracy, co jest istotne dla praktyki prawa pracy.
“Czy pracodawca może uniknąć zapłaty odprawy, powołując się na błąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
odprawa umowna: 13 440 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.