II PK 224/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy orzekł, że do kwoty przyrostu wynagrodzenia wynikającego z ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń nie wlicza się części wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
Powódka dochodziła zapłaty podwyżki wynagrodzenia na podstawie ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń. Pracodawca przyznał jej wcześniej wyższą podwyżkę na mocy porozumienia zawartego w związku ze strajkiem. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że podwyżka z porozumienia była korzystniejsza i zaspokoiła roszczenie ustawowe. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że do kwoty przyrostu wynagrodzenia ustawowego nie wlicza się wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, ale uznał, że podwyżka z porozumienia była korzystniejsza i zaspokoiła roszczenie.
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy (Lidii P.) o zapłatę podwyżki wynagrodzenia na podstawie art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń. Pracodawca, Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej, przyznał pracownikom podwyżkę na mocy porozumienia zawartego w związku z akcją strajkową, która była wyższa niż gwarantowana ustawą. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powódki dalszą podwyżkę, uznając, że podwyżka z porozumienia nie zwalnia pracodawcy z obowiązku ustawowego. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że podwyżka z porozumienia była korzystniejsza dla pracownicy (wyższa kwota i wcześniejszy termin wypłaty) i tym samym zaspokoiła roszczenie ustawowe. Sąd Najwyższy, rozstrzygając zagadnienie prawne, potwierdził, że uzyskanie wyższej podwyżki na podstawie porozumienia zbiorowego zaspokaja roszczenie wynikające z art. 4a ustawy. W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła błędną wykładnię art. 4a ustawy i art. 9 § 2 Kodeksu pracy, kwestionując zastosowanie zasady korzystności oraz nieuwzględnienie podwyżki ustawowej za rok 2002 i wliczanie do porównania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że uchwała Sądu Najwyższego w tej sprawie jest wiążąca, a zarzuty powódki są nieuzasadnione. Potwierdził, że zasada korzystności ma zastosowanie, a podwyżka z porozumienia była korzystniejsza. Jednocześnie Sąd Najwyższy podkreślił, że do kwoty przyrostu wynagrodzenia na podstawie art. 4a ustawy nie wlicza się części wynagrodzenia należnej z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, jednakże zarzut ten nie został przez powódkę wystarczająco uzasadniony w kontekście faktycznym sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli podwyżka z porozumienia jest korzystniejsza. Uzyskanie przez pracownika przyrostu wynagrodzenia za pracę wyższego od kwoty wzrostu określonej w art. 4a ust. 1 lub 2 ustawy zaspokaja jego roszczenie o podwyżkę wynagrodzenia w kwocie wynikającej z tego przepisu także wówczas, gdy pracodawca był zobowiązany do podwyższenia wynagrodzeń na podstawie porozumienia zbiorowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, rozstrzygając zagadnienie prawne, stwierdził, że zasada korzystności (art. 9 § 2 k.p.) ma zastosowanie do kolizji między normami prawa pracy. Podwyżka przyznana na podstawie porozumienia zbiorowego, która jest wyższa i wypłacona wcześniej niż gwarantowana ustawą, zaspokaja roszczenie pracownika wynikające z ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Lidia P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
ustawa o negocjacyjnym systemie art. 4a § ust. 1
Ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw
Pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej przysługiwał od 1 stycznia 2001 r. przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia nie niższy niż 203 zł miesięcznie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, łącznie ze skutkami wzrostu wszystkich składników wynagrodzenia.
ustawa o negocjacyjnym systemie art. 4a § ust. 2
Ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw
Dotyczy przyrostu wynagrodzenia w kolejnych latach.
Pomocnicze
k.p. art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Definicja porozumienia zbiorowego.
k.p. art. 9 § § 2
Kodeks pracy
Zasada korzystności przy kolizji norm prawa pracy.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podwyżka wynagrodzenia przyznana na mocy porozumienia zbiorowego, która jest korzystniejsza (wyższa kwota, wcześniejszy termin) niż gwarantowana ustawą, zaspokaja roszczenie pracownika wynikające z ustawy. Do kwoty przyrostu wynagrodzenia na podstawie art. 4a ustawy nie wlicza się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
Odrzucone argumenty
Podwyżka przyznana na mocy porozumienia nie zwalnia pracodawcy z obowiązku ustawowego przyznania dalszej podwyżki. Zasada korzystności (art. 9 § 2 k.p.) nie ma zastosowania, gdy akty prawne (porozumienie i ustawa) weszły w życie w różnych terminach i miały różne cele. Sąd Okręgowy nie uwzględnił prawa powódki do podwyżki ustawowej za rok 2002 i pominął zasadę dwuetapowości podwyżek. Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował kwotę podwyżki z porozumienia, wliczając do niej dodatki za godziny nadliczbowe.
Godne uwagi sformułowania
Do kwoty przyrostu wynagrodzenia [...] nie wlicza się części wynagrodzenia należnej pracownikowi z tytułu pracy w godzinach wykraczających poza pełny wymiar czasu pracy. Uzyskanie przez pracownika przyrostu wynagrodzenia za pracę wyższego od kwoty wzrostu określonej w art. 4a ust. 1 lub 2 ustawy [...] zaspokaja jego roszczenie o podwyżkę wynagrodzenia w kwocie wynikającej z tego przepisu także wówczas, gdy pracodawca [...] był zobowiązany do podwyższenia wynagrodzeń pracowników na podstawie porozumienia zbiorowego.
Skład orzekający
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
przewodniczący
Zbigniew Hajn
sprawozdawca
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady korzystności (art. 9 § 2 k.p.) w kontekście kolizji między ustawą a porozumieniem zbiorowym dotyczącym podwyżek wynagrodzeń, a także kwestia wliczania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe do podstawy przyrostu wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji SPZOZ i ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń. Interpretacja w zakresie godzin nadliczbowych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podwyżek wynagrodzeń i kolizji między różnymi źródłami prawa pracy (ustawa vs. porozumienie), co jest interesujące dla prawników pracy i pracowników. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące godzin nadliczbowych.
“Czy podwyżka z porozumienia z pracodawcą może zastąpić ustawową gwarancję wynagrodzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 203 PLN
podwyżka wynagrodzenia: 203 PLN
podwyżka wynagrodzenia: 313 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 11 kwietnia 2006 r. II PK 224/05 Do kwoty przyrostu wynagrodzenia przysługującej na podstawie art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przy- rostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.) nie wlicza się części wynagrodzenia należnej pracownikowi z tytułu pracy w godzinach wykraczających poza pełny wymiar czasu pracy. Przewodniczący SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy z powództwa Lidii P. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Ze- społowi Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej po- wódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2005 r. [...] o d d a l i ł skargę kasacyjną. U z a s a d n i e n i e Powódka Lidia P. wystąpiła przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zespo- łowi Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. o zapłatę podwyżki wynagrodzenia w wysoko- ści po 203 zł miesięcznie za 2001 r. i po 313 zł miesięcznie od 1 stycznia 2002 r. Wyrokiem z 27 października 2003 r. Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczeciń- skim zasądził od pozwanego na rzecz powódki po 203 zł miesięcznie za okres od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. oraz po 313 zł miesięcznie za okres od 1 stycznia 2002 r. do 30 września 2003 r. z odsetkami. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka była zatrudniona w pozwanym Zespole od 1 września 1978 r. jako pielęgniarka dyplomowana. Jej wynagrodzenie wynosiło 825 zł miesięcznie. W listopadzie 2000 r. pracownicy strony pozwanej prowadzili strajk 2 głodowy w ramach ogólnopolskiej akcji strajkowej. Pracodawca w wyniku negocjacji z Międzyzwiązkowym Komitetem Protestacyjnym, w uzgodnieniu z Zarządem Po- wiatu S., podjął decyzję o przyznaniu pracownikom od 1 grudnia 2000 r. podwyżki wynagrodzenia w wysokości średnio 250 zł w przeliczeniu na 1 etat. W związku z tym 27 listopada 2000 r. zostało zawarte porozumienie pomiędzy Dyrekcją pozwane- go a Międzyzakładowym Komitetem Protestacyjnym (dalej jako: „Porozumienie”), w którym ustalono między innymi, że pracownikom zostanie przyznana podwyżka wynagrodzenia, a od 27 listopada 2000 r. nastąpi zawieszenie protestu głodowego. Podpisanie Porozumienia zakończyło strajk. W wyniku jego realizacji powódka otrzymała podwyżkę w łącznej wysokości 391,55 zł od 1 grudnia 2000 r. Wypłata podwyższonego wynagrodzenia nastąpiła w styczniu 2001 r., w terminie wypłat wy- nagrodzeń, tj. dziesiątego dnia tego miesiąca. Inni pracownicy także otrzymali pod- wyżki wynagrodzeń, które częściowo zostały sfinansowane przez Starostwo Powiatu S. W ocenie Sądu Rejonowego powódce, mimo dobrowolnie przyznanej przez pracodawcę podwyżki, przysługiwała kolejna podwyżka w oparciu o art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm., powoływanej dalej jako: „ustawa o negocjacyj- nym systemie”), dodanym przez ustawę z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie powoła- nej wyżej ustawy (Dz.U. z 2001 r. Nr 5 poz. 4, powoływanej dalej, jako „Lex 203”). Zgodnie z tym przepisem pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej przysługiwał od 1 stycznia 2001 r. przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia nie niższy niż 203 zł miesięcznie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, łącznie ze skutkami wzrostu wszystkich składników wynagrodzenia, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis ten, jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2002 r., III ZP 32/01 (OSNAPiUS 2002 nr 10, poz. 229), stanowi podstawę indywidualnych roszczeń pracowników zatrudnionych w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej o podwyższenie w 2001 r. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę o kwotę nie niższą niż 203 zł w przeliczeniu na pełny wy- miar czasu pracy. Nie można się zgodzić z argumentacją pozwanego, że na poczet podwyżki, o której mowa w wyżej wskazanym przepisie, należy zaliczyć podwyżkę przyznaną przez niego na mocy Porozumienia. Mimo że u podstaw uchwalenia art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie, jak również zawarcia Porozumienia, leżało 3 wygaszenie akcji strajkowej pracowników, to istotne jest, że źródłem podwyżki, której dochodzi powódka jest ustawa, a więc akt prawny wyższego rzędu. W związku z tym wynagrodzenie wszystkich pracowników SPZOZ winno było wzrosnąć 1 stycznia 2001 r. co najmniej o 203 zł, bez względu na sytuację finansową pracodawcy. Sąd Rejonowy wskazał także, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2002 r., K 43/01, wynika prawo pracodawcy do ubiegania się o częściową rekompensatę wydatków na podwyższenie wynagrodzeń. W apelacji pozwany zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie prawa mate- rialnego poprzez jego błędną wykładnię, a w szczególności naruszenie art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie, poprzez przyjęcie, że podwyżka wynagrodzenia przyznana i wypłacona powódce w styczniu 2001 r. na podstawie porozumienia za- wartego w związku z prowadzonym w pozwanym zakładzie strajkiem głodowym, nie stanowiła ustawowej podwyżki przeciętnego wynagrodzenia. Ponadto apelujący za- rzucił nierozważenie przez Sąd, czy dochodzenie przez powódkę podwyżki wyna- grodzenia na podstawie art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie nie pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W uzasadnieniu skarżący wska- zał między innymi, że w odniesieniu do podwyżki, o której mowa w ustawie o nego- cjacyjnym systemie, podstawowym trybem ustalania przyrostu wynagrodzenia jest porozumienie między pracodawcą i organizacjami związkowymi, które winno uwzględniać wysokość przyrostu wynagrodzeń określoną w art. 4a ustawy. Podwyż- ka przyznana na podstawie Porozumienia była podwyżką ustawową. Dla oceny, czy podwyżka ta jest podwyżką z art. 4a ustawy, należy dokonać wykładni funkcjonalnej art. 4a. Nie można też pominąć kontekstu społecznego, w którym doszło do uchwa- lenia ustawy o negocjacyjnym systemie oraz okoliczności podpisania Porozumienia. Obydwa te akty miały na celu wygaszenie akcji strajkowej. Skoro powódka otrzymała podwyżkę w wysokości 391,55 zł miesięcznie to cel ustawy został osiągnięty. Żąda- nie przez powódkę dalszych podwyżek wynagrodzenia jest nadużyciem prawa oraz jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Powódka w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie. Jej zdaniem pod- wyżka wynagrodzenia przyznana na mocy Porozumienia nie zwalnia pracodawcy z obowiązku podwyższenia przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia o ustawową kwotę 203 zł od 1 stycznia 2001 r. Wcześniejszych zobowiązań należy dotrzymywać, a przepisy późniejszej ustawy zrealizować. Powódka stwierdziła również, że art. 8 4 k.p. nie może rozstrzygać o wyniku wykładni art. 4a ustawy o negocjacyjnym syste- mie, który określa treść uprawnienia płacowego. Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z 15 września 2004 r., odroczył rozprawę i na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne: „czy pracownik zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej zachowuje prawo do podwyżki wynagrodze- nia od dnia 1 stycznia 2001 r. przyznanej na podstawie art. 4a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemiekształtowania przyrostu przecięt- nych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 1, póz. 2 z 1995 r. późn. zm.), dodanym na podstawie ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie powołanej wyżej ustawy (Dz.U. Nr 5, poz. 45 z 24 stycznia 2001 r.) mimo, że pracodawca przyznał pracownikom podwyżkę od dnia 1 grudnia 2000 r. w kwocie wyższej niż wskazana w powyższym przepisie, na podstawie porozumienia zawarte- go 27 listopada 2000 r. pomiędzy dyrekcją strony pozwanej tj. SPZOZ w Stargardzie Szczecińskim a przedstawicielami zakładowych organizacji związkowych w związku z prowadzonym u pozwanego strajkiem głodowym ?" Rozstrzygając powyższe zagadnienie prawne Sąd Najwyższy w uchwale z 16 grudnia 2004 r., II PZP 12/04 (OSNP 2005 nr 9, poz. 122) stwierdził, że: „uzyskanie przez pracownika przyrostu wynagrodzenia za pracę wyższego od kwoty wzrostu określonej w art. 4a ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.) zaspokaja jego roszczenie o podwyżkę wynagrodzenia w kwocie wynikającej z tego przepisu także wówczas, gdy pracodawca - Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej był zobowiązany do podwyższenia wynagrodzeń pracowników na podstawie porozumienia zbiorowego zawartego w roku 2000 z zakładowymi organizacjami związkowymi reprezentującymi pracowników tego zakładu." Rozpoznając sprawę po rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy, Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejo- nowy i uznał je za własne. Dokonał jednak odmiennej oceny prawnej stanu faktycz- nego sprawy i w rezultacie, w zaskarżonym wyroku, uwzględnił apelację strony po- zwanej, oddalając roszczenia powódki. Zdaniem Sądu Okręgowego zasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców przez jego 5 błędną wykładnię. Twierdzenie apelującego, że biorąc pod uwagę wykładnię funkcjo- nalną art. 4a ustawy oraz kontekst społeczny, w jakim doszło do uchwalenia ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. i podpisania przez pozwanego porozumienia o podwyżce wynagrodzeń, stwierdzić należy, że cel obydwu regulacji był taki sam - przyznanie pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej podwyżek wynagrodzeń i doprowadzenie do zakończenia akcji strajkowej prowadzonej na szczeblu ogólnokrajowym, jak i u pozwanego, jest w pełni uzasadnione. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w podjętej uchwale, dla realizacji tego celu obojętne jest, w jaki sposób doszło do podwyższenia wynagrodzeń pracowników - czy nastąpiło to na podstawie ustawy, czy też na podstawie wcześniej zawartego przez pracodawcą po- rozumienia. Istotne jest jedynie, aby podwyżka wynagrodzenia nie była mniej ko- rzystna dla danego pracownika niż podwyżka zapewniona art. 4a ustawy. Jak bo- wiem słusznie wskazał Sąd Najwyższy porozumienie kończące spór zbiorowy, przy- znające poszczególnym stronom stosunku pracy prawa i obowiązki, jest porozumie- niem zbiorowym, o którym mowa w art. 9 § 1 k.p. i jako takie stanowi swoiste źródło prawa pracy. Nie ulega wątpliwości, że takim porozumieniem jest Porozumienie, które było podstawą uzyskania przez pracowników, w tym przez powódkę, podwyżki wynagrodzenia od 1 grudnia 2000 r. Kierując się zasadą korzystności określoną w art. 9 § 2 k.p. i porównując w sposób wskazany przez Sąd Najwyższy w uchwale obie regulacje - ustawową i zawartą w Porozumieniu - należy wysnuć wniosek, że w odniesieniu do powódki podwyżka przyznana jej Porozumieniem w łącznej kwocie 391,55 zł od 1 grudnia 2000 r. jest dla niej korzystniejsza niż należna jej z mocy ustawy w kwocie 203 zł od 1 stycznia 2001 r. i 313 zł od 1 stycznia 2002 r. Wobec powyższego uznać należy, że dla powódki, zgodnie z zasadą korzystności, Porozu- mienie, a nie art. 4a ustawy stanowi podstawę roszczeń o podwyżkę wynagrodzenia za pracę w latach 2001 i 2002. Tak określone roszczenie zostało zaspokojone przez pracodawcę, a powódce nie przysługuje dalsze roszczenie oparte na podstawie art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie. Zgodnie bowiem z podjętą w niniejszej spra- wie uchwałą Sądu Najwyższego uzyskanie przez pracownika przyrostu wynagrodze- nia za pracę wyższego od kwoty wzrostu określonej w art. 4a ust. 1 lub 2 ustawy za- spokaja jego roszczenie o podwyżkę wynagrodzenia w kwocie wynikającej z tego przepisu także wówczas, gdy pracodawca (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej) był zobowiązany do podwyższenia wynagrodzeń pracowników na pod- 6 stawie porozumienia zbiorowego zawartego w roku 2000 z zakładowymi organiza- cjami związkowymi reprezentującymi pracowników tego zakładu. Skoro zatem prawidłowo dokonana wykładnia art. 4a ustawy w kontekście za- sad prawa pracy, a zwłaszcza zasady korzystności określonej w art. 9 § 2 k.p., do- prowadziła do uwzględnienia apelacji pozwanego, nie było potrzeby odnoszenia się do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie art. 8 k.p., który miał być, zda- niem pozwanego, podstawą oddalenia roszczeń powódki. Przepis ten może stanowić podstawę rozstrzygnięcia jedynie w wyjątkowych przypadkach, w których podstawą oddalenia roszczenia nie może być żaden inny przepis prawa regulujący dany stosu- nek. W skardze kasacyjnej powódka zaskarżyła w całości wyrok Sądu Okręgowego wskazując jako jej podstawę naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie w związku z art. 9 § 2 k.p., przez przyjęcie wykładni funkcjonalnej wymienionego wyżej art. 4a wymienionej ustawy, dodanego ustawą Lex 203, prowadzącej do wniosku, że wyni- kające z niej od 1 stycznia 2001 r. prawo powódki do dodatkowego wynagrodzenia, jako mniej korzystne (w oparciu o art. 9 § 2 k.p.) od wynagrodzenia uzyskanego przez powódkę na skutek Porozumienia, zostało w całości zaspokojone w zakresie objętym powództwem podwyżką wewnątrzzakładową zastosowaną od 1 grudnia 2000 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę poprzez uwzględnienie po- wództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w części obejmującej kwoty wynagrodze- nia powódki po 110 zł miesięcznie począwszy od 1 stycznia 2002 r. z odsetkami ustawowymi od kwot miesięcznych po 110 zł za każdy miesiąc począwszy od 11 lu- tego 2002 r co do pierwszej kwoty i od jedenastego każdego miesiąca co do dal- szych kwot. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, ponieważ nie ma uzasadnionych pod- staw. W uzasadnieniu podstaw skargi kasacyjnej pełnomocnik powódki wskazał, że: 1) zastosowana przez Sąd Okręgowy zasada korzystności (art. 9 § 2 k.p.), jako re- 7 guła wyboru przepisu prawa pracy, który powinien stanowić podstawę podwyżki (wzrostu) wynagrodzenia powódki, nie znajduje zastosowania, ponieważ Porozumie- nie, zawarte 2 listopada 2000 r., weszło w życie 1 grudnia 2000 r., a ustawa Lex 203 weszła w życie 1 stycznia 2001 r. oraz inny był cel przyjęcia tych aktów; 2) Sąd Okręgowy nie uwzględnił prawa powódki do podwyżki ustawowej za rok 2002 i pomi- nął zasadę dwuetapowości podwyżek przewidzianych w art. 4a ust. l i 2 ustawy. Po- wódka w 2002, 2003. 2004 i w 2005 r. nie otrzymała żadnej podwyżki gwarantowanej jej ustawą (art. 4a ust. 1 i 2), podczas gdy strona pozwana winna była wypłacać wynagrodzenie w wysokości powiększonej o przyrost wynagrodzenia za rok 2001 i 2002 także w 2003 r. i latach następnych; 3) Sąd Okręgowy nieprawidłowo zastoso- wał sentencję uchwały Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2004 r., ponieważ przyjął, że ‘powódka uzyskała wzrost wynagrodzenia przyznany jej porozumieniem zbiorowym w „łącznej kwocie 391,55 zł" (?) nie zaś w wysokości określonej w porozumieniu zakładowym z 27 listopada 2000 r. - 250 zł. Wliczanie w skład kwoty wynagrodzenia porównywanego z kwotą podwyżki ustawowej, dodatków za pracę w godzinach nad- liczbowych, nocnych, święta jako uzależnionych od faktycznie przepracowanych liczby godzin jest całkowicie nieuprawnione. Pierwszy z wymienionych wyżej zarzutów jest polemiką z podstawowymi te- zami podjętej w związku z rozpatrywaną sprawą uchwały Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2004 r. Uchwała ta wiąże w niniejszym postępowaniu zarówno Sąd Okręgo- wy, jak i Sąd Najwyższy (art. 390 § 2 k.p.c.). W jej uzasadnieniu Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, że zawarta w art. 9 § 2 k.p. zasada korzystności, jako re- guła rozstrzygania kolizji między normami prawa pracy zamieszczonymi w różnych aktach prawnych, znajduje zastosowanie także do rozstrzygnięcia rozpoznawanego zagadnienia prawnego. Jeżeli bowiem porozumienie zbiorowe zawarte w 2000 r. pomiędzy pracodawcą - samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej a zakładowymi organizacjami związkowymi reprezentującymi pracowników tego zakła- du ustaliło, w związku z protestem pracowników domagających się wzrostu wyna- grodzeń w służbie zdrowia, podwyżki wynagrodzeń mające obowiązywać także w roku następnym (2001), to uregulowało ono uprawnienie pracowników zakładu do podwyżki wynagrodzenia, analogiczne do uprawnienia będącego przedmiotem art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie. W samej uchwale Sąd Najwyższy rozstrzy- gnął, że uzyskanie przez pracownika przyrostu wynagrodzenia za pracę wyższego od kwoty wzrostu określonej w art. 4a ust. 1 lub 2 ustawy o negocjacyjnym systemie 8 zaspokaja jego roszczenie o podwyżkę wynagrodzenia w kwocie wynikającej z tego przepisu także wówczas, gdy pracodawca (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej) był zobowiązany do podwyższenia wynagrodzeń pracowników na pod- stawie porozumienia zbiorowego zawartego w roku 2000 z zakładowymi organiza- cjami związkowymi reprezentującymi pracowników tego zakładu. Ponadto Sąd Naj- wyższy podkreślił, że podwyżka należna na podstawie takiego porozumienia jest dla pracowników korzystniejsza także z tego względu, że otrzymali ją, nie tylko w kwocie wyższej, niż wynikająca z art. 4 a ustawy, lecz również uzyskali ją wcześniej, co w przypadku świadczeń pieniężnych jest z natury rzeczy bardziej korzystne. W tej sy- tuacji opieranie rozważanego zarzutu na wykładni przepisów innej niż dokonana przez Sąd Najwyższy w uchwale jest nie do przyjęcia. Podobnie nietrafny jest drugi z podniesionych w skardze zarzutów. Z uzasad- nienia zaskarżonego wyroku wyraźnie wynika, że Sąd oceniając podwyżkę wynagro- dzenia uzyskaną przez powódkę wskutek realizacji porozumienia brał pod uwagę także rok 2002. Sąd Okręgowy wyraźnie stwierdził: „Kierując się zasadą korzystności określoną w art. 9 § 2 k.p. i porównując w sposób wskazany przez Sąd Najwyższy w uchwale obie regulacje - ustawową i tę zawartą w porozumieniu zbiorowym, należy wysnuć wniosek, że w odniesieniu do powódki podwyżka przyznana jej porozumie- niem zbiorowym w łącznej kwocie 391,55 zł od dnia 1 grudnia 2000 r. jest dla niej korzystniejsza niż należna jej z mocy ustawy w kwocie 203 zł od 1 stycznia 2001 r. i 313 zł od 1 stycznia 2002 r. Wobec powyższego uznać należy, iż dla powódki, zgod- nie z zasadą korzystności, regulacja porozumienia zbiorowego z dnia 27 listopada 2000 r., a nie art. 4a ustawy stanowi podstawę roszczeń o podwyżkę wynagrodzenia za pracę w latach 2001 i 2002.” Mało jasne są natomiast twierdzenia strony skarżą- cej odnośnie do obowiązku strony pozwanej zapłaty zwiększonego wynagrodzenia w latach 2003 i następnych. Z ustaleń faktycznych przyjętych w podstawie zaskarżone- go wyroku, którymi Sąd Najwyższy jest związany i których skarga kasacyjna nie kwe- stionuje, nie wynika, aby powódka nie otrzymywała w tym okresie wynagrodzenia podwyższonego zgodnie z porozumieniem, a więc w wysokości wyższej od gwaran- towanej ustawą. Należy też przypomnieć, że - jak wynika z uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2004 r., I PZP 8/04 (OSNP 2005 nr 8, poz. 105) - po- cząwszy od 1 stycznia 2003 r., gwarantowane ustawą o negocjacyjnym systemie wynagrodzenie pracowników samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej ogranicza się do kwoty stanowiącej sumę przyrostów wynagrodzenia wynikających z art. 4a 9 ust. 1 i 2 ustawy i najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników, określonego w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 stycznia 1998 r. w spra- wie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników (Dz.U. Nr 16, poz. 74), w brzmieniu nadanym przez § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 grudnia 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie najniższego wyna- grodzenia za pracę pracowników (Dz.U. Nr 121, poz. 1308). Odnośnie do trzeciego zarzutu, należy stwierdzić, że do kwoty podwyżki wy- nagrodzenia przysługującej pracownikowi na podstawie art. 4a ustawy o negocjacyj- nym systemie, a tym samym także porównywanego z nim wynagrodzenia uzyskiwa- nego na podstawie Porozumienia, nie wlicza się części wynagrodzenia należnej mu z tytułu pracy w godzinach wykraczających poza pełny wymiar czasu pracy. Przepis art. 4a ust. 1 i 2 ustawy o negocjacyjnym systemie stanowi bowiem o obowiązku pra- codawcy zwiększenia w 2001 r. i w 2002 r. „przeciętnego miesięcznego wynagro- dzenia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy łącznie ze skutkami wzrostu wszystkich składników wynagrodzenia" co najmniej o kwoty określone we wskaza- nych przepisach. Powołane przepisy mówią więc jasno o „wynagrodzeniu w przeli- czeniu na pełny wymiar czasu pracy”. W tym zakresie należy więc się zgodzić z twierdzeniami zawartymi w skardze. Jednocześnie jednak pełnomocnik powódki ogranicza się jedynie do ogólnego twierdzenia, że Sąd Okręgowy zaliczył do wzrostu jej wynagrodzenia, między innymi także dodatki za godziny nadliczbowe. Zarzut ten nie znajduje jednak potwierdzenia w wiążących Sąd Najwyższy ustaleniach przyję- tych w podstawie faktycznej zaskarżonego wyroku, a pełnomocnik skarżącej ani nie wysuwa zarzutów procesowych, ani nawet nie wyjaśnia bliżej, z jakich faktów wywo- dzi swoje twierdzenie i nie wskazuje, w jaki sposób ewentualne wliczenie wynagro- dzenia za pracę wykraczającą poza normalny czas pracy wpłynęło na zasadność roszczeń powódki. Z tych powodów zarzut ten nie poddaje się weryfikacji w niniej- szym postępowaniu kasacyjnym. Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI