II PK 218/05

Wyrok z dnia 6 marca 2006 r. II PK 218/05 Zgodność z prawem rozwiązania stosunku pracy z mianowanym pracow- nikiem samorządowym na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.) należy oceniać z uwzględnieniem zakazu wypowiedzenia stosunku pracy w wieku przedemerytalnym (art. 39 k.p.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (spra- wozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2006 r. sprawy z powództwa Ewy O. przeciwko Urzędowi Miasta w K. o przywrócenie do pracy, na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowe- go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 13 kwietnia 2005 r. [...] 1. o d d a l i ł skargę kasacyjną, 2. zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 900 zł (dziewięćset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. U a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy w Koszalinie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wyrokiem z dnia 7 grudnia 2004 r., przywrócił powódkę Ewę O. do pracy w pozwa- nym Urzędzie Miejskim w K. na poprzednich warunkach. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd wskazał, że pozwany wypowiadając stosunek pracy naruszył przepis art. 39 k.p. Przedstawiając argumenty, które zadecydowały o uwzględnieniu roszcze- nia powódki, Sąd pierwszej instancji, między innymi, poddał szczegółowej analizie przepisy art. 10 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach sa- morządowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.). Zdaniem Sądu Rejonowego nie można traktować przepisu art. 10 powołanej ustawy jako peł- 2 nej regulacji w zakresie rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym. Sąd wskazał również, że powołany w ust. 5 tego artykułu przepis art. 38 k.p. nie stanowi błędu w technice legislacji. Tym postanowieniem inkorporowany został bowiem do ustawy tryb konsultacji związkowej jedynie do określonych w ust. 5 przypadków wręczenia wypowiedzenia pracownikowi samorządowemu mianowane- mu. Pominięcie przepisu o stosowaniu art. 38 k.p. spowodowałoby, że z mocy prze- pisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r., tryb konsultacji związkowej stoso- wany byłby do wszystkich przypadków wypowiedzenia stosunków pracy określonych w art. 10 ustawy, a tego wyraźnie ustawodawca nie chciał przyjąć. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się pozwany, który we wniesionej apelacji zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykład- nię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 5 i art. 39 k.p. oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r o pracownikach samorządowych, przez przyjęcie, że powódce jako pracownikowi samorządowemu mianowanemu nie można było wypo- wiedzieć stosunku pracy, gdyż w dacie doręczenia wypowiedzenia podlegała ochro- nie przewidzianej w art. 39 k.p., a także art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych, przez przyjęcie, że przyczyna wskazana w złożonym powódce wy- powiedzeniu stosunku pracy (reorganizacja urzędu) była nieprawdziwa i nieaktualna. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2005 r. apelację oddalił. Sąd uznał, iż niezasadny okazał się zarzut apelują- cego dotyczący naruszenia przepisu art. 5 i art. 39 k.p. oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych. Sąd uznał, że w ustawie z dnia 22 marca 1990 r. ustawodawca w sposób szczególny uregulował sytuację prawną pracowników samorządowych, wprowadzając między innymi instrumenty służące stabilizacji ich stosunku pracy. Jednym z tych instrumentów jest ograniczenie swobody wypowiedzenia stosunku pracy i wprowadzenie w art. 10 ust. 1 ustawy za- mkniętego katalogu przyczyn, których zaistnienie dopiero daje pracodawcy upraw- nienie do rozwiązania stosunku pracy w drodze wypowiedzenia. Sąd Okręgowy, po- dobnie jak Sąd Rejonowy, stanął na stanowisku, że powołany przepis określa jedynie zakres ochrony przedmiotowej, a nie podmiotowej. Podstawą do przyjęcia takiego stanowiska jest przepis art. 31 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym „w kwe- stiach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ko- deksu pracy". W ocenie Sądu redakcja cytowanego przepisu jednoznacznie wska- zuje, że ma on zastosowanie do wszystkich pracowników samorządowych, bez 3 względu na sposób nawiązania ich stosunku pracy. Tym samym nie można podzielić poglądu skarżącego, że przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. ma zastosowanie jedynie do pewnej grupy pracowników samorządowych, a mianowicie do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, wyboru i powołania. Pozwany w skardze kasacyjnej powyższemu orzeczeniu zarzucił naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 5 k.p. i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, przez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 39 k.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że powódce jako pracownikowi samorządowemu mianowanemu nie można było wy- powiedzieć stosunku pracy, ponieważ w dacie doręczenia wypowiedzenia podlegała ochronie przewidzianej w art. 39 k.p. Ponadto pozwany wskazał na naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych, przez jego błędną wykład- nię, tj. przyjęcie, że wypowiedzenie powódce stosunku pracy nie nastąpiło w wyniku reorganizacji urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Po pierwsze, skarga ta nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z przepisem art. 39813 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki, o których mowa w art. 379 k.p.c., Sąd Najwyższy zauważa, że kasacja nie zawiera zarzutu naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisów po- stępowania. Nie zawierała takiego zarzutu także apelacja pozwanego, a Sąd Okrę- gowy nie zakwestionował ustaleń Sądu pierwszej instancji polegających na przyjęciu, że przy reorganizacji urzędu nie doszło jednocześnie do rzeczywistego zmniejszenia zatrudnienia. W wyroku z dnia 7 stycznia 1997 r., I PKN 55/96 (OSNAPiUS 1997 nr 16, poz. 290), Sąd Najwyższy wypowiedział pogląd, iż skoro podstawę kasacji może stanowić tylko zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego, to oznacza to, że wy- kluczony jest zarzut oparty na odmiennej ocenie faktów przez skarżącego, jeżeli przy dokonywaniu jej przez sąd nie doszło do uchybień natury procesowej i zarzut tego typu nie jest stawiany. Z kolei w wyroku z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 58/97 (OSNAPiUS 1997 nr 22, poz. 436), Sąd Najwyższy orzekł, iż jest związany ustale- 4 niami faktycznymi zaskarżonego wyroku, jeżeli brak jest zarzutu uchybienia konkret- nemu przepisowi proceduralnemu. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. W tym stanie rzeczy nie może odnieść skutku wskazany w skardze zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządo- wych, przez jego błędną wykładnię, to jest przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że wypowiedzenie powódce stosunku pracy nie nastąpiło w wyniku reorganizacji urzędu. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego reorgani- zacja urzędu gminy polegająca na zmianie nazw i zakresu kompetencyjnego po- szczególnych jednostek organizacyjnych, nie uzasadnia rozwiązania stosunku pracy z mianowanym pracownikiem samorządowym w trybie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, jeżeli jednocześnie nie następuje rzeczywiste zmniejszenie zatrudnienia, z którym nie należy utożsamiać samego tylko zredukowania stanowisk kierowniczych (wyrok SN z dnia 10 listopada 1998 r., I PKN 435/98, Prokurator i Prawo 1999 nr 9, s. 42). Zgodzić się należy z Są- dami orzekającymi w tej sprawie, że przesłankę rozwiązania stosunku pracy za wy- powiedzeniem z mianowanym pracownikiem samorządowym polegającą na zmniej- szeniu stanu zatrudnienia (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pra- cownikach samorządowych) należy odnosić do całego reorganizowanego urzędu, a nie do jego poszczególnych jednostek organizacyjnych (zob. wyrok SN z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 581/00, OSNP 2003 nr 14, poz. 333). Po drugie, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 5 k.p. i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 39 k.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że powódce jako pracownikowi samorządowemu mianowanemu nie można było wypowiedzieć stosunku pracy, ponieważ w dacie doręczenia wypowie- dzenia podlegała ochronie przewidzianej w art. 39 k.p. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych w razie reorganizacji urzędu gminy może nastąpić rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym w drodze wypowiedzenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Stosownie do przepisu art. 31 ust. 2 tej ustawy, spory ze stosunku pracy pracowni- ków samorządowych rozpoznają sądy pracy. Regulacja ta, zawarta w szczególnym akcie prawnym, jakim jest ustawa o pracownikach samorządowych, stanowiąca pragmatykę służbową dla pracowników urzędów gminnych odnosi się do wszystkich 5 osób zatrudnionych w tych urzędach (określonych w art. 2 ustawy) bez względu na podstawę nawiązania stosunku pracy, w tym także pracowników samorządowych mianowanych, zajmujących stanowiska kierownicze. Kompetencja sądu pracy do rozpatrywania sporów ze stosunku pracy pracowników samorządowych mianowa- nych jest więc wyraźnie unormowana w pragmatyce służbowej, dotyczącej tej grupy pracowników. Przepis art. 31 ust. 1 ustawy stanowi, że w kwestiach nie unormowa- nych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. Wynika to także z art. 5 k.p., który stanowi, że przepisy Kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulo- wanym przepisami szczególnymi. Mając powyższe na uwadze, przyjęcie koncepcji, że powódka poza wzmoc- nioną ochroną z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy pracowników samorządowych nie podlega innym przepisom z zakresu szczególnej ochrony stosunku pracy, nie może się ostać. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Sądów w tej sprawie, że nie można utożsamiać regulacji z art. 10 ust. 1, przewidującej wzmocnioną ochronę stosunku pracy pracownika samorządowego mianowanego, z problemem szczególnej ochrony pracownika. Są to dwa niezależne od siebie zagadnienia. Skoro ustawa o pracowni- kach samorządowych odsyła do Kodeksu pracy, to instytucje prawa pracy obejmują również pracowników samorządowych mianowanych, jeżeli ta pierwsza ustawa tej materii nie reguluje w sposób odmienny, bądź wyłącza stosowanie enumeratywnie wymienionych przepisów prawa pracy. Zasadność rozwiązania stosunku pracy z pra- cownikiem samorządowym musi być oceniana z uwzględnieniem kodeksowych za- kazów wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi przebywającemu na urlopie wy- poczynkowym (art. 41 k.p.), w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy (art. 41 k p ), będącego w wieku przedemerytalnym (art. 39 k.p.), będącego w ciąży i w trakcie urlopu macierzyńskiego (art. 177 k.p.). Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================