II PK 213/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownicy naukowej, która kwestionowała zasadność dwóch negatywnych ocen jej pracy, skutkujących wypowiedzeniem umowy.
Powódka, E. I., pracownica Uniwersytetu Medycznego, wniosła skargę kasacyjną od wyroku oddalającego jej powództwo o przywrócenie do pracy. Podstawą wypowiedzenia umowy było otrzymanie dwóch kolejnych negatywnych ocen pracy. Powódka zarzucała niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących okresu oceny oraz kryteriów oceny. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dopuszczały krótsze niż czteroletnie okresy oceny, a stosowane procedury były zgodne z prawem i statutem uczelni. Skarga kasacyjna została oddalona.
Sprawa dotyczyła pracownicy naukowej, E. I., zatrudnionej na Uniwersytecie Medycznym, której umowa o pracę została wypowiedziana z powodu otrzymania dwóch kolejnych negatywnych ocen pracy. Powódka kwestionowała zasadność tych ocen, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym oraz kryteriów oceny. Sąd Okręgowy oddalił jej apelację, a następnie Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy okresy oceny (dwuletnie zamiast czteroletnich) oraz zastosowane kryteria były zgodne z obowiązującymi przepisami i statutem uczelni. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym oraz kolejne nowelizacje, stwierdził, że od 2011 roku dopuszczalne było przeprowadzanie ocen okresowych nie rzadziej niż raz na dwa lata. Uczelnia miała prawo określić w statucie krótsze okresy oceny, a stosowany arkusz oceny był zgodny z autonomią uczelni. Sąd uznał, że powódka otrzymała dwie negatywne oceny pracy, co zgodnie z art. 124 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym stanowiło podstawę do rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną, nie obciążając powódki kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, uczelnia miała prawo dokonać oceny pracy nauczyciela akademickiego w krótszych niż czteroletnie okresy, zgodnie z przepisami ustawy i statutem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, obowiązujące od 2011 roku, dopuszczały przeprowadzanie ocen okresowych nie rzadziej niż raz na dwa lata. Statut uczelni mógł przewidywać krótsze okresy oceny, a nawet częstsze niż ustawowe minimum. W tym przypadku, oceny za lata 2010-2011 i 2012-2013 były zgodne z prawem i statutem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Pozwany Uniwersytet Medyczny w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. I. | osoba_fizyczna | powódka |
| (…) Uniwersytet Medyczny w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.p.s.w. art. 124 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
Rektor jest zobligowany do rozwiązania za wypowiedzeniem stosunku pracy z nauczycielem akademickim w przypadku otrzymania przez niego dwóch kolejnych ocen negatywnych.
u.p.s.w. art. 132
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
Określa zasady i kryteria oceny okresowej nauczycieli akademickich, w tym dopuszczalność ocen częstszych niż raz na cztery lata (po nowelizacjach: nie rzadziej niż raz na dwa lata).
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Dz.U. poz. 1669 art. 252 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce sprawy dotyczące zatrudnienia nauczyciela akademickiego prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Dz.U. poz. 1669 art. 255 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce sprawy dotyczące ocen okresowych nauczycieli akademickich prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym dopuszczały krótsze niż czteroletnie okresy oceny pracy nauczyciela akademickiego. Statut uczelni mógł przewidywać krótsze okresy oceny, a nawet częstsze niż ustawowe minimum. Dwie kolejne negatywne oceny pracy stanowią obligatoryjną podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę. Procedury oceny i stosowany arkusz oceny były zgodne z prawem i statutem uczelni.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących okresu oceny pracy nauczyciela akademickiego (zarzut stosowania dwuletniego zamiast czteroletniego okresu). Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kryteriów oceny pracy. Brak podstaw do zastosowania nowych przepisów dotyczących oceny pracy do okresów poprzedzających ich wejście w życie.
Godne uwagi sformułowania
Rektor jest zobligowany do rozwiązania za wypowiedzeniem stosunku pracy z nauczycielem akademickim w przypadku otrzymania przez niego dwóch kolejnych ocen negatywnych. Przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, obowiązujące od 2011 roku, dopuszczały przeprowadzanie ocen okresowych nie rzadziej niż raz na dwa lata. Statut uczelni mógł przewidywać krótsze okresy oceny, a nawet częstsze niż ustawowe minimum.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Krzysztof Staryk
sprawozdawca
Leszek Bielecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących okresowych ocen nauczycieli akademickich, podstawy wypowiedzenia umowy o pracę w przypadku negatywnych ocen, zgodność statutów uczelni z przepisami prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z prawem o szkolnictwie wyższym i statutem konkretnej uczelni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury oceny pracowniczej i jak mogą prowadzić do sporów prawnych, szczególnie w środowisku akademickim. Interpretacja przepisów dotyczących okresów oceny jest istotna dla pracodawców i pracowników naukowych.
“Dwie negatywne oceny pracy – czy to zawsze powód do zwolnienia nauczyciela akademickiego?”
Dane finansowe
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (ekwiwalent): 4216,8 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II PK 213/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca) SSN Leszek Bielecki w sprawie z powództwa E. I. przeciwko (…) Uniwersytetowi Medycznemu w W. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 września 2020 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt XXI Pa (…), I. oddala skargę kasacyjną, II. nie obciąża powódki kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W wyroku z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt XXI Pa (…), Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w W. – w sprawie z powództwa E. I. przeciwko (…) Uniwersytetowi Medycznemu w W. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy – oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII P (…), oddalającego powództwo. Sąd Okręgowy zaaprobował ustalenia Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którymi powódka pracowała w pozwanym (…) Uniwersytecie Medycznym w W. w okresie od 1 listopada 1977 r. na podstawie mianowania; od 1 października 1987 r. - na stanowisku adiunkta w Zakładzie Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej z ustalonym pensum zajęć dydaktycznych w wymiarze 210 godzin w roku akademickim (pełen etat). Statut (…) Uniwersytetu Medycznego przyjęty uchwałą nr (…) Senatu Akademii Medycznej w W. z dnia 12 czerwca 2006 r. w § 82 wskazywał, że wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, przeprowadzonej nie rzadziej niż raz na cztery lata lub częściej na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Statut pozwanego przyjęty uchwałą nr (…)/2010 Senatu (…) Uniwersytetu Medycznego z dnia 2 sierpnia 2010 r. w § 79 wskazywał, że wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, przeprowadzonej nie rzadziej niż raz na cztery lata lub częściej na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Statut przyjęty uchwałą nr (...)/2012 Senatu (…) Uniwersytetu Medycznego z dnia 26 marca 2012 r. w § 82 wskazywał, że wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków (...), przeprowadzonej nie rzadziej niż raz na dwa lata lub częściej na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Dodatkowo w § 83 ust. 3 pkt. 1 wskazano, że otrzymanie przez nauczyciela akademickiego zatrudnionego na podstawie mianowania jednej oceny negatywnej może stanowić podstawę do rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem. Zgodnie z uchwałą nr (...)/2015 r. Senatu z dnia 23 lutego 2015 r. wprowadzającą zmiany Statusu (…) UM z 2012 r., które weszły w życie 1 stycznia 2016 r., Rektor określa szczegółowe kryteria oceny pracy nauczycieli akademickich. Na ocenę miały wpływ m.in. ilość publikacji, ilość cytowań, ocena studentów oraz prowadzenie zajęć w języku angielskim. U pozwanego oceny dokonywano na podstawie ankiet - oceny parametrycznej działalności naukowej i dydaktycznej. Do ankiet załączono instrukcję obsługi. Pracownik sam wypełniał ankietę, kolejno otrzymywał ją kierownik jednostki - wypełniał część należącą do jego kompetencji i sprawdzał część wypełnioną przez pracownika. Pracownik i kierownik podpisywali ankietę i przekazywali ją referentowi, ten z kolei przesyłał ją do działu personalnego. Arkusz oceny przełożony przesyłał dziekanowi, który dokonywał kolejnej weryfikacji. Arkusz przedstawiano komisji nauczycieli akademickich oraz komisji rektorskiej. Ankiety, co do zasady powinny być wypełnione w formie elektronicznej. Zdarzało się, że E. L. przepisywała informacje naniesione ręcznie do dokumentu w formie elektronicznej; ostatnią stronę wypełniał kierownik ręcznie. Ocenę powódki zatwierdzał M. W. Procedura oceniana na podstawie arkusza była długotrwała. Arkuszem oceny nauczyciela akademickiego - rok oceny 2012, ocenie podlegał dorobek powódki za lata 2010-2011. Powódka otrzymała ocenę negatywną. Pismem datowanym na 20 maja 2013 r. powódka została poinformowana o otrzymaniu oceny negatywnej i pouczona o prawie odwołania się w terminie 30 dni. Arkuszem oceny nauczyciela akademickiego - rok oceny 2014, ocenie podlegał dorobek powódki za lata 2012-2013. Powódka otrzymała ocenę negatywną. Powódka od 2002 r. miała jedną publikację, była bardzo źle oceniana przez studentów jako pracownik dydaktyczny. W wynikach ankiet studenckich było bardzo dużo uwag odnośnie jej pracy, powódka była najgorzej ocenianym nauczycielem akademickim. Powódka od wielu lat zajmowała się fizjologią kliniczną i prosiła, aby nie dawać jej nowych tematów. Współpraca z powódką była trudna. Pismem z 15 maja 2014 r. powódka wystąpiła o wstrzymanie formularza oceny za lata 2012-2013 z uwagi na umieszczone w nim błędy i krzywdzące dane. W odpowiedzi poproszono powódkę o szczegółową informację, które dane wpisane do arkusza są niepoprawne. Jednocześnie, wskazano iż wersja elektroniczna arkusza oceny przedłożona do Działu Personalnego jest zgodna z wersją papierową arkusza oceny złożoną w Dziekanacie I Wydziału Lekarskiego. Zgodność danych wpisanych do arkusza ze stanem faktycznym potwierdziły własnoręcznym podpisem: powódka oraz dr hab. n. med. A. C. – Kierownik Zakładu Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej. Pismem z 22 maja 2014 r. powódka przekazała informacje o szczególnych sytuacjach osobistych, które miały i mają wpływ na przebieg jej prac naukowych. Jednocześnie powódka wskazała na błędnie wprowadzone dane dotyczące m.in. zaniżonej liczby cytowań, zaniżonego indeksu Hirsha oraz niewpisanych materiałów dydaktycznych. W odpowiedzi Odwoławcza Uczelniana Komisja ds. Oceny Nauczycieli Akademickich wskazała, że termin na wniesienie odwołania dotyczącego negatywnej oceny pracy powódki za lata 2010-2011 upłynął 30 lipca 2013 r., a przepisy nie przewidują dokonywania korekty ocen za lata ubiegłe. Niezależnie od powyższego, poproszono powódkę o dostarczenie do kadr uczelni prawidłowych informacji - zgodnie z załączoną instrukcją (potwierdzonych przez Bibliotekę Uczelnianą), oraz wskazano, że informacje te zostaną uwzględnione przy podejmowaniu decyzji kadrowych, związanych z wynikami oceny. Liczba cytowań dla całego dorobku, według bazy Scopus wynosiła 51, indeks Hirscha 5, a według bazy Web of Science 98, indeks Hirscha 5. Z uwzględnieniem powyższych danych dokonano korekty arkusza oceny dorobku naukowego powódki. Powódka ponownie otrzymała ogólną ocenę negatywną. Weryfikację arkusza powódki przeprowadziła A. C.. Błędy wynikały z nieprawidłowego zrozumienia przez powódkę okresu publikacji. A. C. wielokrotnie prowadziła z powódką rozmowy w celu poprawy jakości wyników jej pracy. Pomimo wybrania dla powódki wyników z korzystniejszej bazy danych - ocena i tak była negatywna. Arkusze ocen były sprawdzane bardzo skrupulatnie. Powódka została zapoznana z oceną z 8 października 2014 r. i pouczona o prawie odwołania w terminie 30 dni. 7 listopada 2014 r. powódka wniosła odwołanie do Odwoławczej Uczelnianej Komisji ds. Oceny Nauczycieli Akademickich wskazując na niemożność dostosowania wyników pracy do wymagań Arkusza Ocen Nauczyciela Akademickiego za okres 2010-2011. Powódka wskazała, że dotychczas obowiązywał ją 4-letni okres rozliczeń za lata 2010-2014. Pismem z 18 listopada 2014 r. powódka została poinformowana, że Komisja Odwoławcza podjęła decyzję o utrzymaniu negatywnej oceny pracy powódki. W piśmie wskazano, że uzasadnieniem dla utrzymania negatywnej oceny jest opinia dotycząca pracy dydaktycznej, wyrażona przez Samorząd Studentów w oparciu o anonimową ankietę za lata 2011/2012 - 2,77 (w skali od 1 - bardzo źle do 5 - bardzo dobrze), 2012/2013 - 2,85, 2013/2014 - 2,26. Wskazano, że niska ocena pracy utrzymuje się w kolejnych latach i nie wykazuje tendencji rosnącej. Komisja wskazała brak aktywności naukowej w formie publikacji: za lata 2012-2013 IF: 0, punktacja MNISZW: 0. Negatywną opinię przedstawiła również kierownik jednostki dr L. P. (w zastępstwie dr hab. A. C.). Komisja Odwoławcza jednogłośnie wypowiedziała się za utrzymaniem negatywnej oceny pracy powódki. Powódka złożyła zawiadomienie o przestępstwie do organów ścigania w związku z popełnieniem czynu zabronionego polegającego na nieuwzględnieniu jej dorobku naukowego w arkuszu oceny nauczyciela akademickiego, co spowodowało negatywną ocenę. Pozwany wypowiedział powódce umowę o pracę 21 listopada 2014 r. z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, z uwagi na otrzymanie przez powódkę dwóch kolejnych negatywnych ocena pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego dokonanych za lata 2010-2011 oraz 2012-2013. Średnie miesięczne wynagrodzenie powódki liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło 4.216,80 zł. Sąd drugiej instancji stwierdził, że powódka otrzymała dwie kolejne oceny negatywne – za lata 2010-2011 oraz 2012-2013. Zgodnie z art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania, z uwzględnieniem możliwości zasięgania opinii ekspertów spoza uczelni, określa statut. Zgodnie z § 82 ust. 5 zdanie drugie Statutu (…) Uniwersytetu Medycznego przyjętego uchwałą nr (...)/2012 Senatu (…) Uniwersytetu Medycznego z dnia 26 marca 2012 r. zasady, kryteria i tryb dokonywania ocen nauczycieli akademickich w Uczelni określa załącznik nr 9 do Statutu. Zgodnie z § 19 Załącznika Nr 9 od wyniku oceny przysługuje odwołanie do Odwoławczej Uczelnianej Komisji ds. Oceny Nauczycieli Akademickich. Odwołanie składa się w terminie 30 dni od przedstawienia nauczycielowi akademickiemu oceny. Powódka w piśmie z 20 maja 2013 r. została poinformowana o otrzymaniu ogólnej oceny negatywnej jej pracy w latach 2010-2011, a także pouczona o przysługującym jej prawie odwołania. Powódka nie odwołała się od powyższej oceny w terminie. W piśmie z 15 kwietnia 2014 r. skierowanym do Odwoławczej Uczelnianej Komisji ds. Oceny Nauczycieli powódka nie kwestionowała prawidłowości oceny jej pracy za lata 2010-2011, lecz poinformowała o swojej szczególnej sytuacji osobistej, która miała i ma wpływ na przebieg jej prac naukowych. W piśmie z 26 maja 2014 r. powódka została poinformowana o tym, że termin na wniesienie odwołania dotyczącego negatywnej oceny jej pracy za lata 2010-2011 upłynął 30 lipca 2013 r. Wskazano również, że opisane przez powódkę problemy rodzinne nie mogą być powodem przywrócenia terminu, który upłynął blisko rok temu. W piśmie z 6 października 2014 r. Dziekan I Wydziału Lekarskiego poinformował powódkę, że podtrzymuję negatywną ocenę jej pracy za lata 2012-2013 przyznaną przez Wydziałową Komisję ds. Oceny Nauczycieli Akademickich I Wydziału Lekarskiego. Jednocześnie powódka została pouczona o sposobie i terminie na złożenie odwołania od oceny. W odwołaniu z 6 listopada 2014 r. powódka podniosła, że źródłem jej niepowodzeń jest niemożność dostosowania wyników jej pracy do wymagań Arkusza Ocen Nauczyciela Akademickiego za okres 2010-2011. Podniosła, że obowiązywał ją 4-letni okres rozliczeń za lata 2010-2014 i nagle 6 września 2012 r. przedstawiono nowe warunki oceny, które działają wstecz. W piśmie z 12 listopada 2014 r. poinformowano powódkę, że Odwoławcza Uczelniana Komisja ds. Oceny Nauczycieli Akademickich podjęła decyzję o utrzymaniu negatywnej oceny pracy powódki. Sąd drugiej instancji nie podzielił zarzutu apelacji, że obowiązujące przepisy nie pozwalały na wprowadzenie dwuletniego okresu oceny. W ocenie powódki przeprowadzenie w jej przypadku dwukrotnej oceny nauczyciela akademickiego, skróconej do okresu dwuletniego, zamiast czteroletniego, było niezgodne z obowiązującym wówczas Statutem (…) Uniwersytetu Medycznego. Według Sądu drugiej instancji zarówno Statut przyjęty uchwałą z 12 czerwca 2006 r., jak i Statut przyjęty uchwałą z 2 sierpnia 2010 r. stanowił, że nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, przeprowadzanej nie rzadziej niż raz na cztery lata lub częściej na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej. Oznacza to, że także na podstawie obowiązujących wówczas regulacji dopuszczalne było przeprowadzenie oceny częściej niż raz na 4 lata. W toku procesu, jak również w apelacji powódka podnosiła także inne zarzuty wobec przeprowadzonych ocen jej pracy za lata 2010-2011 i 2012-2013, jednakże jej twierdzenia nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, aby dokonane przez pozwanego oceny były nierzetelne. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną. W skardze – opartej na pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 398 3 § 1 pkt 1 k.p.c.) – zarzucono: 1) niewłaściwe zastosowanie wobec skarżącej przepisów art. 124 ust. 2 w związku z art. 132 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), bowiem pozwany pracodawca chociaż dokonał dwóch realnych ocen pracy skarżącej jako nauczyciela akademickiego na formularzach oceny pracy nauczyciela akademickiego w ustalonym w stanie faktycznym czasie, to nie były to oceny, o których mowa w art. 132 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, formułowane według kryteriów i zasad ujętych w obowiązującym u pracodawcy skarżącej na podstawie przepisów wykonawczych jednolitym arkuszu oceny pracy nauczyciela akademickiego, skoro taki obowiązywał dopiero od 1 stycznia 2016 r. i nie mógł mieć zastosowania do okresów poprzedzających tę datę; 2) niewłaściwe zastosowanie wobec skarżącej przepisów art. 124 ust. 2 w związku z art. 132 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem ocena pracy skarżącej mogła być wydana za okres czteroletni (rozpoczynający się - według przepisów wtedy obowiązujących - w 2010 r. a kończący się w roku 2013), a w sprawie w ogóle nie ustalono, aby dziekan I Wydziału Lekarskiego (…) UM występował do rektora (…) UM w czasie właściwym, to jest przed rozpoczęciem nowego okresu opiniodawczego nauczycieli akademickich, i w trybie § 79 ust. 1 Statutu (…) Uniwersytetu Medycznego z dnia 2 sierpnia 2010 r. (wprowadzonego uchwałą Senatu (…) UM Nr 91/2010) o wprowadzenie dwuletniego zamiast dotychczasowego czteroletniego okresu opiniodawczego tych nauczycieli. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w W. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania wraz z przekazaniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. poz. 1669) ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. poz. 1668) weszła w życie z dniem 1 października 2018 r. (z wyjątkami), zastępując ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Jednocześnie ustawa zawierające przepisy wprowadzające unormowała w art. 252 ust. 1, że wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, sprawy dotyczące zatrudnienia nauczyciela akademickiego prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Również art. 255 ust. 1 stanowi, że wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, sprawy dotyczące ocen okresowych nauczycieli akademickich prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Z tych względów Sąd Najwyższy dokonał oceny skargi kasacyjnej w aspekcie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, która była wielokrotnie nowelizowana. Tej ostatniej okoliczności nie uwzględnia jednak skarga kasacyjna pełnomocnika powódki, co uniemożliwia pełne odniesienie się do zawartych w niej zarzutów. Pozwany wypowiedział powódce umowę o pracę 21 listopada 2014 r. z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, z uwagi na otrzymanie przez powódkę dwóch kolejnych negatywnych ocen pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego, dokonanych za lata 2010-2011 oraz 2012-2013. Od dnia 1 października 2011 r. art. 124 ust. 1 pkt 3 stanowił, że Rektor może rozwiązać za wypowiedzeniem stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim w przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego oceny negatywnej, o której mowa w art. 132; natomiast ust. 2 określał, że Rektor rozwiązuje za wypowiedzeniem stosunek pracy z nauczycielem akademickim w przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego dwóch kolejnych ocen negatywnych, o których mowa w art. 132. W ocenie Sądu Najwyższego w przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego dwóch kolejnych ocen negatywnych Rektor był zobligowany do rozwiązania stosunku pracy. W odróżnieniu od tej normy przywołany w skardze kasacyjnej art. 132 był kilkukrotnie zmieniany, zatem zarzut skargi kasacyjnej nie powiązany z wersją tego przepisu z konkretnego miesiąca, uniemożliwia dokonanie kontroli kasacyjnej. W tym kontekście należy przypomnieć, że początkowo art. 132 ust. 1 i 2 stanowił, że wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 111. Oceny dokonywał podmiot wskazany w statucie, nie rzadziej niż raz na cztery lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania określał statut. Od dnia 1 października 2011 r. art. 132 ust. 1 i 2 normował, że wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 111, oraz przestrzegania prawa autorskiego i praw pokrewnych, a także prawa własności przemysłowej. Oceny dokonywał podmiot wskazany w statucie uczelni, nie rzadziej niż raz na dwa lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Oceny nauczyciela akademickiego posiadającego tytuł naukowy profesora, zatrudnionego na podstawie mianowania, dokonywało się nie rzadziej niż raz na cztery lata. Kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania, z uwzględnieniem możliwości zasięgania opinii ekspertów spoza uczelni, określał statut. Okres dwóch lat w kwestii oceny został utrzymany w nowelizacji zawartej w Dz.U. z 2013 r. Nr 6, poz. 17. Również po nowelizacji cytowanego artykułu od dnia 1 stycznia 2016 r. art. 132 ust. 1 i 2 stanowił, że wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 111, oraz przestrzegania prawa autorskiego i praw pokrewnych, a także prawa własności przemysłowej. Oceny dokonuje podmiot wskazany w statucie uczelni, nie rzadziej niż raz na dwa lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Oceny nauczyciela akademickiego posiadającego tytuł naukowy profesora, zatrudnionego na podstawie mianowania, dokonuje się nie rzadziej niż raz na cztery lata. Kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania, z uwzględnieniem możliwości zasięgania opinii ekspertów spoza uczelni, określa statut. Zdaniem Sądu Najwyższego z przedstawionych unormowań wynika, że od 2011 r. władzy uczelni były zobligowane do przeprowadzenia okresowych ocen nauczycieli akademickich przez podmiot wskazany w statucie uczelni nie rzadziej niż raz na dwa lata lub częściej na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki był zatrudniony. Zatem sugestia skargi kasacyjnej, że co do powódki należało zastosować czteroletni okres oceny pozostaje w sprzeczności z cytowanymi unormowaniami. Skarga kasacyjna nie podaje na podstawie jakich przepisów ustawowych początkowa data okresu oceny powinna sięgać roku 2010. Niewątpliwie przepisy statutu uczelni powinny pozostawać w zgodności z unormowaniami ustawowymi, które od 2011 r. wprowadziły ocenę nie rzadszą niż co dwa lata. Zgodnie § 82 ust. 1 Statutu (…) UM przyjętego uchwałą nr (...) Senatu (…) UM z dnia 12 czerwca 2006 r. ze zmianami (ostatnia zmiana tego Statutu nastąpiła w czerwcu 2009 r.), a także w świetle § 79 Statutu (…) UM przyjętego uchwałą nr 91/2010 Senatu (…) UM z dnia 2 sierpnia 2010 r. ocena nauczyciela akademickiego była przeprowadzana nie rzadziej niż co 4 lata albo częściej na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel jest zatrudniony. W związku z powyższym Dziekan I Wydziału Lekarskiego (…) UM, w którym zatrudniona była powódka, zarządził przeprowadzenie oceny zatrudnionych w I Wydziale Lekarskim nauczycieli akademickich w 2012 r., obejmującej lata 2010-2011, a następnie przeprowadzenie oceny zatrudnionych w I Wydziale Lekarskim nauczycieli akademickich w 2014 r., obejmującej lata 2012-2013. Ocena dotyczyła wszystkich nauczycieli, co wynika z pisma Dziekana z dnia 6 września 2012 r. (w aktach sprawy) oraz zeznań M. W., A. C. E. L. Zdaniem Sądu Najwyższego dokonane oceny okresowe w 2012 r. za lata 2010-2011 i w 2014 r. za lata 2012 - 2013, wynikały z przepisów ustawowych oraz mieściły się w granicach określonych w wyżej cytowanych przepisach Statutu (…) UM zarówno z 2006 r., jak i z 2010 r. W 2012 r. obowiązywała bowiem norma ustawowa oceny nie rzadziej niż co dwa lata, więc również statut przewidujący ocenę przeprowadzaną nie rzadziej niż co cztery lata albo częściej, umożliwiał dokonanie oceny co dwa lata za okresy dwuletnie. Ustawa nowelizacyjna z 2012 r. nie zwierała w tej kwestii przepisów przejściowych. W ocenie Sądu Najwyższego, przepisy statutu uczelni, które uniemożliwiałyby po 1 października 2011 r. (do 2018 r.) przeprowadzenie oceny okresowej nauczyciela akademickiego co dwa lata, nie mogłyby być w tym zakresie stosowane jako sprzeczne z normami ustawowymi. Jednocześnie w odniesieniu do powódki, która otrzymała negatywną ocenę w 2012 r. za lata 2010 - 2011, aktualny jest też przepis § 85 ust. 2 Statutu (…) UM z 2006 r. oraz § 80 ust. 2 Statutu (…) UM z 2010 r., zgodnie z którym w przypadku otrzymania przez nauczyciela oceny negatywnej następną ocenę przeprowadza się po upływie roku. Jeśli chodzi natomiast o stosowanie Arkusza Oceny Nauczyciela Akademickiego, to przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, przepisy Statutu z 2006 r., Statutu z 2010 r. oraz Statutu z 2012 r. nie stwarzały przeszkód do wprowadzenia do stosowania takiego Arkusza. Umożliwiała to adekwatna autonomia uniwersytetu w tej kwestii. Dopiero w uchwale nr (...)/2015 Senatu (…) UM z dnia 23 lutego 2015 r. wprowadzone zostały zmiany do Statutu (…) UM z 2012 r., które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., zgodnie z którymi Rektor określa szczegółowe kryteria oceny pracy nauczycieli akademickich (§ 2 ust. 4 Załącznika nr 9 do Statutu z 2012 r. w brzmieniu nadanym uchwałą nr (...)/2015 Senatu (…) UM), co było skutkiem nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się więc nieuzasadnione, dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. oddalił skargę kasacyjną, o kosztach procesu orzekając na podstawie art. 102 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI