I CSK 455/16

Sąd Najwyższy2017-01-10
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaprzedawnienieodsetki ustawoweplanowanie przestrzenneroszczenienieruchomościSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w części dotyczącej odsetek ustawowych i odrzucił ją w pozostałej części, uznając brak istotnego zagadnienia prawnego i niedopuszczalność rozszerzenia żądania.

Sąd Najwyższy rozpatrzył skargę kasacyjną powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Odmówiono przyjęcia skargi w części dotyczącej odsetek ustawowych, uznając, że nie istnieje istotne zagadnienie prawne dotyczące ich przedawnienia. Skarga została odrzucona w pozostałej części z powodu niedopuszczalności rozszerzenia żądania w postępowaniu apelacyjnym, co uniemożliwiło rozpatrzenie go przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2017 r. rozpoznał skargę kasacyjną powodów A. A., M. S. i G. T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zapłacie odsetek ustawowych, uznając, że nie występuje w niej istotne zagadnienie prawne dotyczące 3-letniego okresu przedawnienia tych roszczeń. Sąd stwierdził, że kwestia ta nie budzi poważniejszych wątpliwości i argumentacja skarżących nie przekonuje. W pozostałej części skarga kasacyjna została odrzucona, ponieważ odnosiła się do żądań, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego z powodu niedopuszczalności ich rozszerzenia na etapie postępowania apelacyjnego zgodnie z art. 383 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd jest związany tak określonym żądaniem przez stronę. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanego Miasta W.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie występuje istotne zagadnienie prawne w tej kwestii, gdyż nie budzi ona poważniejszych wątpliwości co do sposobu jej rozwiązania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja skarżących dotycząca przedawnienia roszczenia odsetkowego nie jest przekonująca i nie wynika z orzecznictwa ani nauki prawa, dlatego odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w tej części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej i odrzucenie skargi.

Strona wygrywająca

Pozwany (Miasto W.)

Strony

NazwaTypRola
A. A.osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapowódka
G. T.osoba_fizycznapowódka
Miasto W.organ_państwowypozwany

Przepisy (14)

Główne

u.p.z.p. art. 37 § ust. 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis dotyczący roszczeń właścicieli nieruchomości w związku z planowaniem przestrzennym, w tym potencjalnie odsetek.

k.c. art. 3

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń (domyślnie 3 lata).

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymaganie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność, oczywista zasadność).

k.p.c. art. 398 § 9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 383

Kodeks cywilny

Zakaz rozszerzenia żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym.

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zobowiązania do złożenia oświadczenia woli.

k.p.c. art. 398 § 13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek brania pod uwagę nieważności postępowania z urzędu.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot kosztów poniesionych przez stronę.

k.p.c. art. 108 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 391 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 21 § w zw. z § 15 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego w kwestii przedawnienia odsetek ustawowych. Niedopuszczalność rozszerzenia żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym (art. 383 k.p.c.). Skarga kasacyjna odnosi się do żądań, o których nie rozstrzygał sąd drugiej instancji.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego przedawnienia roszczenia odsetkowego. Roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych podlega 3-letniemu okresowi przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, gdyż w ocenie Sądu Najwyższego nie budzi ono poważniejszych wątpliwości co do sposobu jego rozwiązania. W tej sytuacji oddalenie apelacji powodów w pozostałej części (pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego) nie zawiera w sobie rozstrzygnięcia o wyższych kwotach ponad, te które powodowie wskazali wcześniej, przed Sądem pierwszej instancji.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stosowanie art. 383 k.p.c. w kontekście rozszerzenia żądania w apelacji, kwestia przedawnienia odsetek ustawowych w sprawach dotyczących planowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego; kwestia przedawnienia odsetek nie została rozstrzygnięta merytorycznie z powodu braku przyjęcia skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i ograniczeniami w postępowaniu apelacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Sąd Najwyższy stawia tamę próbom rozszerzania żądań w apelacji – co to oznacza dla Twojej sprawy?

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 455/16
POSTANOWIENIE
Dnia 10 stycznia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk
w sprawie z powództwa A. A., M. S. i G. T.
‎
przeciwko Miastu W.
‎
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powodów
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]
‎
z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa [...],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 (pierwszym) zaskarżonego wyroku oddalającego powództwo o zapłatę odsetek ustawowych:
- na rzecz powoda A. A. od kwoty 616 400 (sześćset szesnaście tysięcy czterysta) zł za okres od dnia 22 grudnia 2004 r. do dnia 27 stycznia 2007 r.;
- na rzecz powódki G. T. od kwoty 659 640 (sześćset pięćdziesiąt dziewięć tysięcy sześćset czterdzieści) zł za okres od dnia 7 listopada 2005 r. do dnia 27 stycznia 2007 r.;
‎
- na rzecz powódki M. S. od kwoty 1 319 280 (milion trzysta dziewiętnaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt) zł za okres od dnia 7 listopada 2005 r. do dnia 27 stycznia 2007 r.;
2) odrzuca skargę kasacyjną w pozostałej części;
3) zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwoty po 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Określone w art. 398
4
§ 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. - stanowią podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powodowie A. A., M. S. i G. T. we wniesionej skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 24 lutego 2016 r. wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparli na przesłance wskazanej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., tj. istnieniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Drugie ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zagadnień prawnych dotyczy kwestii, czy roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych dochodzonych przez właścicieli nieruchomości na podstawie art. 37 ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podlega na podstawie uregulowań kodeksu cywilnego 3-letniemu okresowi przedawnienia. Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, gdyż w ocenie Sądu Najwyższego nie budzi ono poważniejszych wątpliwości co do sposobu jego rozwiązania. Nie przekonują argumenty powołane przez skarżących powołane dla uzasadnienia stanowiska prawnego odmiennego od przyjętego przez Sąd drugiej instancji co do terminu przedawnienia roszczenia odsetkowego. Co charakterystyczne powołane przez nich motywy co do istnienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego nie wynikają ani z orzecznictwa sądowego, ani też w wypowiedzi przedstawicieli nauki prawa. Z tych przyczyn na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym zaskarżonego wyroku w części oddalającej powództwo o zapłatę odsetek ustawowych:
- na rzecz powoda A. A. od kwoty 616 400 zł za okres od dnia 22 grudnia 2004 r. do dnia 27 stycznia 2007 r.;
- na rzecz powódki G. T. od kwoty 659 640 zł za okres od dnia 7 listopada 2005 r. do dnia 27 stycznia 2007 r.;
- na rzecz powódki M. S. od kwoty 1 319 280 zł za okres od dnia 7 listopada 2005 r. do dnia 27 stycznia 2007 r.
W pozostałej części - do której odnosi się pierwsze ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zagadnień prawnych - skarga kasacyjna jako wniesiona od nieistniejącego rozstrzygnięcia podlegała odrzuceniu. Powodowie bowiem na etapie postępowania apelacyjnego domagali się uwzględnienia wyższych kwot od tych, które wskazali w swoim żądaniu przed Sądem pierwszej instancji oraz w apelacji. Sąd drugiej instancji, powołując się na treść art. 383 k.p.c., uznał, że żądanie takie jest niedopuszczalne, a w konsekwencji - czemu dał jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - rozpoznał sprawę w granicach, w jakich była ona rozpoznawana przez Sąd Okręgowy. W tej sytuacji oddalenie apelacji powodów w pozostałej części (pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego) nie zawiera w sobie rozstrzygnięcia o wyższych kwotach ponad, te które powodowie wskazali wcześniej, przed Sądem pierwszej instancji. Skarga kasacyjna w tym zakresie odnosi się więc do żądań, o których nie rozstrzygał Sąd drugiej instancji w zaskarżonym wyroku. Dodać należy, iż jeżeli z norm prawa materialnego wynika określone prawo podmiotowe - w tym prawo do żądania nabycia nieruchomości, według ceny odpowiadającej wartości nieruchomości z chwili orzekania - dochodzący ochrony tego prawa w postępowaniu sądowym musi skonkretyzować swoje żądanie co do wszystkich elementów składających się na oświadczenie woli, które ma złożyć strona pozwana (art. 64 k.c.), a sąd jest związany tak określonym żądaniem. Z tych względów skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c.
Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 398
13
§ 1 k.p.c.).
O kosztach postępowania, na wniosek strony pozwanej zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99, 108 § 1 i 391 § 1 i 398
21
k.p.c. oraz przepisów § 21 w zw. z § 15 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI