II PK 212/14

Sąd Najwyższy2015-04-14
SNPracyrozwiązanie stosunku pracyŚrednianajwyższy
zwolnienia grupoweodprawarozumienie przepisówinicjatywa pracownikaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo pracy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie istniało istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów, a ustalenia faktyczne sądów niższych instancji nie uzasadniały roszczenia o odprawę.

Powód R.B. zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w W. oddalającego powództwo o odprawę pieniężną w kwocie 18.189 zł. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia prawa materialnego dotyczącego ustawy o zwolnieniach grupowych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając brak istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę wykładni przepisów, ponieważ ustalenia faktyczne sądów niższych instancji jednoznacznie wskazywały, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z inicjatywy pracownika i z przyczyn leżących po jego stronie, co wykluczało prawo do odprawy.

Powód R.B. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 maja 2013 r. oddalający powództwo o zasądzenie odprawy pieniężnej w kwocie 18.189 zł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, art. 9 k.p. oraz regulaminu pracy. Jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej wskazał występowanie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Po pierwsze, wskazane zagadnienia prawne nie były powiązane z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd Okręgowy, który jednoznacznie ustalił, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z inicjatywy powoda i z przyczyn leżących po jego stronie (chęć podjęcia zatrudnienia u innego pracodawcy). W takich okolicznościach nie wystąpiła przesłanka nabycia prawa do odprawy, tj. rozwiązanie umowy z przyczyn niedotyczących pracownika. Po drugie, Sąd Najwyższy nie stwierdził rozbieżności w orzecznictwie, podkreślając, że ciężar wykazania przyczyn niedotyczących pracownika spoczywa na pracowniku dochodzącym odprawy, czego powód nie uczynił. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Inicjatywa którejkolwiek ze stron jest obojętna, jednakże kluczowe jest, czy rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że choć inicjatywa zawarcia porozumienia może być obojętna, to dla nabycia prawa do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych konieczne jest, aby rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracownika. W tej sprawie ustalono, że powód sam wystąpił z inicjatywą rozwiązania umowy z powodu chęci podjęcia zatrudnienia u innego pracodawcy, co oznacza, że przyczyna leżała po jego stronie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

P. […] Spółka Akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznapowód
P. […] Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 1 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Przepisy ustawy stosuje się, gdy rozwiązanie umowy o pracę następuje z przyczyn niedotyczących pracownika. Inicjatywa pracownika w zawarciu porozumienia nie wyklucza stosowania ustawy, jeśli przyczyna leży po stronie pracodawcy, ale w tym przypadku ustalono, że przyczyna leżała po stronie pracownika.

Pomocnicze

k.p. art. 9

Kodeks pracy

Regulamin określający zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem zwolnień grupowych art. 2.1 i 3.1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż postawione pytania prawne nie pozostają w związku z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji. Brak potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub prowadzących do rozbieżności w orzecznictwie, gdyż w analizowanej kwestii nie występuje rozbieżność, a ciężar dowodu spoczywa na pracowniku.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych w przypadku porozumienia zawartego z inicjatywy pracownika. Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i prowadzących do rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne (...) musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, 2) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą tak, aby udzielenie odpowiedzi na postawione pytanie ułatwiło sądowi odwoławczemu podjęcie decyzji jurysdykcyjnej co do istoty sprawy, 3) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście poważne wątpliwości, ze względu na użycie przez ustawodawcę przymiotnika kwalifikującego „istotne”. Przy takich ustaleniach faktycznych nie wystąpiła przesłanka nabycia prawa do odprawy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych, tj. nie doszło do rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika. To na pracowniku, który dochodzi odprawy spoczywa obowiązek wykazania, że do rozwiązania umowy o pracę doszło z przyczyn nieleżących po jego stronie.

Skład orzekający

Bogusław Cudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy ustalenia faktyczne są jednoznaczne i nie pozostają w związku z podnoszonymi wątpliwościami prawnymi. Potwierdzenie ciężaru dowodu w zakresie przyczyn rozwiązania umowy o pracę leżących po stronie pracownika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w której pracownik sam wystąpił z inicjatywą rozwiązania umowy z powodu chęci podjęcia zatrudnienia u innego pracodawcy w okresie zwolnień grupowych. Interpretacja przepisów dotyczących inicjatywy pracownika w kontekście ustawy o zwolnieniach grupowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w prawie pracy – prawa do odprawy przy zwolnieniach grupowych, gdy umowa rozwiązana jest za porozumieniem stron z inicjatywy pracownika. Choć rozstrzygnięcie jest proceduralne, porusza kwestie istotne dla pracowników i pracodawców.

Czy inicjatywa pracownika przy porozumieniu o pracę pozbawia go prawa do odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 18 189 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II PK 212/14
POSTANOWIENIE
Dnia 14 kwietnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogusław Cudowski
w sprawie z powództwa R. B.
‎
przeciwko P. […] Spółce Akcyjnej w W.
‎
o odprawę pieniężną,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 kwietnia 2015 r.,
‎
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt XXI Pa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje od strony powodowej na rzecz strony pozwanej 900 zł (dziewięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 marca 2014 r. w całości. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 maja 2013 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zasądzenie odprawy pieniężnej w kwocie 18.189 zł.
Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2015 r., poz. 192) – dalej ustawa o zwolnieniach grupowych; art. 9 k.p. oraz art. 2.1 i 3.1. Regulaminu określającego zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem zwolnień grupowych przyjętego przez P. […] S.A. w dniu 7 maja 2012 r. w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy dot. zwolnień grupowych.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości. Skarżący sformułował kwestie prawne w formie następujących pytań:
„czy z treści art. 1 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o zwolnieniach grupowych należy wywodzić, że możliwość stosowania przepisów ww. ustawy w odniesieniu do pracownika, z którym rozwiązano umowę o pracę za porozumieniem stron istnieje jedynie wtedy, gdy zawarcie porozumienia rozwiązującego umowę o pracę nastąpiło z inicjatywy pracodawcy, czy też okoliczność, która ze stron wystąpiła z inicjatywą zawarcia porozumienia należy uznać za obojętną w świetle wskazanego przepisu prawa, w konsekwencji, przepisy ustawy należy stosować także w odniesieniu do pracownika, który wystąpił z inicjatywą zawarcia porozumienia rozwiązującego umowę o pracę;
czy przyczyną rozwiązania umowy o pracę niedotyczącą pracownika, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych jest przyczyna zawarcia porozumienia rozwiązującego polegająca na zamiarze nawiązania przez pracownika stosunku pracy z innym pracodawcą w sytuacji, gdy porozumienie rozwiązujące umowę o pracę zostało zawarte w okresie prowadzonych u pozwanego pracodawcy zwolnień grupowych, a inicjatywa rozwiązania umowy o pracę została przejawiona przez pracownika po zaistnieniu okoliczności wskazanej w Regulaminie Zwolnień Grupowych wprowadzonym u pracodawcy, jako wyłączna okoliczność powodująca konieczność przeprowadzenia zwolnień grupowych?”
Pozwany wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne, w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, 2) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą tak, aby udzielenie odpowiedzi na postawione pytanie ułatwiło sądowi odwoławczemu podjęcie decyzji jurysdykcyjnej co do istoty sprawy, 3) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście poważne wątpliwości, ze względu na użycie przez ustawodawcę przymiotnika kwalifikującego „istotne” (postanowienie SN z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, niepubl.).
W sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne w powyższym rozumieniu. Kwestie prawne wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sformułowano z pominięciem dokonanych przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych, które wiążą Sąd Najwyższy. Sąd Okręgowy ustalił jednoznacznie, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn leżących po stronie powoda, z jego inicjatywy, a także, iż to powód wystąpił z wnioskiem o rozwiązanie umów o pracę, kierując się wyłącznie chęcią podjęcia zatrudnienia u nowego pracodawcy. Przy takich ustaleniach faktycznych nie wystąpiła przesłanka nabycia prawa do odprawy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych, tj. nie doszło do rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika. Wskazane we wniosku zagadnienia prawne nie pozostają więc w związku z ustaleniami faktycznymi Sądu Okręgowego, tym samym nie uzasadniają przyjęcia skargi do rozpoznania.
Przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uzasadnia również twierdzenie o konieczności wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, prowadzących do sprzecznych wykładni, w konsekwencji do zróżnicowania orzecznictwa. Skarżący twierdzenie o zróżnicowanym orzecznictwie wyprowadził z porównania wyroku Sądu Najwyższego z 24 marca 2011 r., I PK 185/10, LEX nr 1119478 z wyrokami sądów powszechnych wydanych w tej sprawie. Na wstępie należy jednak zaznaczyć, że porównywane orzeczenia zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych. W sprawie rozpoznanej przez Sąd Najwyższy pod sygn. akt  I PK 185/10, Sąd drugiej instancji nie dokonał stanowczego ustalenia jakie były „powody” zawarcia porozumień rozwiązujących umowy o pracę, tzn. czy powody te można było zaliczyć do niedotyczących pracowników. Tymczasem w tej sprawie sądy powszechne dokonały jednoznacznych ustaleń odnośnie przyczyny rozwiązania umowy o pracę. Ponadto, zarówno w wyroku Sądu Najwyższego z 24 marca 2011 r. jak i wyrokach wydanych w tej sprawie podkreślono, że to na pracowniku, który dochodzi odprawy spoczywa obowiązek wykazania, że do rozwiązania umowy o pracę doszło z przyczyn nieleżących po jego stronie. W tym zakresie, tj. okoliczności warunkującej nabycie prawa do odprawy przewidzianej w ustawie o zwolnieniach grupowych, nie występuje rozbieżność pomiędzy wskazanymi orzeczeniami. Należy jednocześnie podkreślić, że powód nie zrealizował wspomnianego obowiązku, tzn. nie wykazał, że porozumienie w sprawie rozwiązania umowy o pracę zawarto z przyczyn nieleżących po jego stronie. Co z kolei czyni bezcelowym rozważania w przedmiocie istnienia innych warunków nabycia prawa do odprawy przewidzianej w ustawie o zwolnieniach grupowych.
Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji.
[l.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI