II PK 205/16

Sąd Najwyższy2017-09-12
SNPracystosunki pracyWysokanajwyższy
nieważność postępowaniadelegacja sędziegoskarga kasacyjnaprawo pracysąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego z powodu nieważności postępowania, spowodowanej orzekaniem sędziego bez wymaganej delegacji.

Powód R. M. domagał się przywrócenia do pracy, jednak jego powództwo zostało oddalone przez Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut nieważności postępowania z powodu orzekania przez sędzię K. S. bez ważnej delegacji do wydania wyroku w dniu publikacji. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie art. 379 pkt 4 k.p.c. i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła powództwa R. M. o przywrócenie do pracy, które zostało oddalone przez sądy niższych instancji. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 17 września 2015 r. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania z powodu orzekania przez sędzię K. S. bez wymaganej delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym (2 lutego 2016 r.). Sąd Najwyższy, opierając się na piśmie Wiceprezes Sądu Okręgowego w W., ustalił brak takiej delegacji. Stwierdzono, że brak delegacji sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie, obejmującej dzień publikacji wyroku, skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzekanie przez sędziego bez ważnej delegacji obejmującej dzień publikacji wyroku stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na piśmie Wiceprezes Sądu Okręgowego, które potwierdziło brak delegacji dla sędzi K. S. do wydania wyroku w dniu 2 lutego 2016 r. Brak delegacji oznacza, że skład sądu był sprzeczny z przepisami prawa, co prowadzi do nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznapowód
Uniwersytet [...]instytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 326 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu niejawnym po zamknięciu rozprawy w terminie tygodnia od jej zamknięcia. W przypadkach zwłaszcza skomplikowanych ogłoszenie wyroku może być odroczone, nie więcej jednak niż do trzech miesięcy od zamknięcia rozprawy.

u.p.u.s. art. 77 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sędzia może być delegowany do pełnienia obowiązków w innym sądzie.

u.p.u.s. art. 46 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeka się według zasad obowiązujących przy rozpoznawaniu sprawy w danej instancji.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność postępowania z powodu orzekania przez sędziego bez wymaganej delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Sędzia orzeka w sądzie, który wyznaczył mu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w powołaniu. Jeżeli zarządzenie prezesa sądu określa czas delegacji, to wszystkie czynności jurysdykcyjne sędziego delegowanego podjęte poza tym czasem w sądzie, do którego go delegowano, czyli po upływie okresu delegacji nie mają podstawy prawnej; są czynnościami sędziego niewłaściwego, dokonanymi poza kompetencją oraz poza obszarem jurysdykcji.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania w przypadku braku delegacji sędziego do wydania orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy publikacja wyroku następuje po upływie okresu delegacji sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości składu sądu i może być interesująca dla prawników procesowych, pokazując, jak drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.

Brak delegacji sędziego: dlaczego Twój wyrok może być nieważny?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II PK 205/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Myszka
‎
SSN Andrzej Wróbel
w sprawie z powództwa R. M.
‎
przeciwko Uniwersytetowi […]
‎
o przywrócenie do pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 września 2017 r.,
‎
skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 2 lutego 2016 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy   wyrokiem z 2 lutego 2016 r. oddalił apelację skarżącego powoda R. M. od wyroku Sądu Rejonowego   z 17 września 2015 r., oddalającego jego powództwo o przywrócenie do pracy.
W skardze kasacyjnej zarzucono wydanie wyroku w warunkach nieważności postępowania, na skutek wyrokowania w składzie orzekającym sprzecznym z przepisami prawa, gdyż uczestnicząca w wydaniu orzeczenia sędzia K. S.nie uzyskała delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym 2 lutego 2016 r. Z tej przyczyny skład orzekający był sprzeczny z przepisami prawa i zachodzi nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). W uzasadnieniu podano, że Sąd Okręgowy   poinformował powoda, iż sędzia nie uzyskała delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym. Sędzia K. S. została delegowana na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 i art. 46 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w W. Rozprawa w sprawie została zamknięta 21 stycznia 2016 r. i Sąd odroczył publikację wyroku do 2 lutego 2016 r. Wydanie i ogłoszenie wyroku nastąpiło w innym dniu niż określony w delegacji sędziego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zarzut skargi uzasadnia jej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Przyczyną jest naruszenie art. 379 pkt 4 k.p.c. Nieważność postępowania zachodzi, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.
Na podstawie pisma Wiceprezes Sądu Okręgowego w W. z 6 kwietnia 2016 r. (w aktach sprawy) ustalono, że Sędzia S. nie uzyskała delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym w dniu 2 lutego 2016 r. w sprawie objętej skargą. Pismo to stanowi dokument urzędowy i dowód tego, co zostało w nim zaświadczone.
Pozwany nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie odniósł się do zarzutu nieważności postępowania.
Sędzia orzeka w sądzie, który wyznaczył mu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w powołaniu (art. 179 Konstytucji RP i art. 55 § 3 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych). Wyjątkiem jest orzekanie przez sędziego w innym sądzie w okresie delegowania do pełnienia obowiązków w innym sądzie (art. 77 tej ustawy).
W tej sprawie nieuzasadnione byłoby wnioskowanie, że jeżeli ogłoszenie wyroku odroczono po zamknięciu rozprawy w czasie delegacji, to obejmuje ona także okres (dalsze dni), w którym dochodzi do ogłoszenia wyroku. Jeżeli zarządzenie prezesa sądu określa czas delegacji, to wszystkie czynności jurysdykcyjne sędziego delegowanego podjęte poza tym czasem w sądzie, do którego go delegowano, czyli po upływie okresu delegacji nie mają podstawy prawnej; są czynnościami sędziego niewłaściwego, dokonanymi poza kompetencją oraz poza obszarem jurysdykcji, przy czym nie ma żadnego znaczenia, o jaką czynność jurysdykcyjną chodzi (zob. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 17 maja 2016 r., III CZP 103/15 i z 24 maja 2012 r., III CZP 77/11).
Ustalenie, że Sędzia K.S. nie uzyskała delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym 2 lutego 2016 r. jest wystarczające do stwierdzenia przyczyny nieważności postępowania z art. 379 pkt 4 k.p.c.
Nie jest możliwe badanie i w ogóle bez znaczenia jest kwestia czy wyrok został uzgodniony wcześniej przez skład orzekający, czyli przed terminem publikacji.
Wyrok ma datę 2 lutego 2016 r. i w tym dniu został ogłoszony. Jest to akt, który nie pozwala przyjąć, że czynności jurysdykcyjne Sądu Okręgowego w W. w sprawie skarżącego zakończyły się wcześniej, czyli przed publikacją wyroku. W tym znaczeniu ogłoszenie wyroku w terminie publikacyjnym z art. 326 § 1 k.p.c. oznacza wydanie wyroku (a nie tylko ogłoszenie). Dopiero z ogłoszeniem wyroku można mówić o rozstrzygnięciu (zakończeniu) sprawy.
Reasumując, brak delegacji sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie, obejmującej dzień publikacji wyroku, oznacza, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.
Z tych przyczyn orzeczono na podstawie art. 398
15
§ 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z art. 398
21
k.p.c.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI