II PK 200/08

Odpowiedź sądu

Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. za uniemożliwienie spadkobiercy realizacji ekspektatywy prawa do nieodpłatnego nabycia akcji, jeśli było to wynikiem nienależytego wykonania zobowiązania przez Skarb Państwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym z przepisów dotyczących nieodpłatnego nabycia akcji powstaje między uprawnionym pracownikiem a Skarbem Państwa stosunek zobowiązaniowy. Niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków z tego stosunku może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 471 k.c. Dotyczy to sytuacji, gdy błędna informacja lub działanie państwa uniemożliwiło spadkobiercom złożenie wymaganych oświadczeń, co skutkowało utratą prawa do nabycia akcji.

Odpowiedź sądu

Wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia cen z innej chwili.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego z powodu naruszenia art. 363 § 2 k.c. Sąd Okręgowy nie zastosował zasady ustalania odszkodowania według cen z daty wyrokowania ani nie wykazał istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających przyjęcie cen z innej daty. Przyjęta przez Sąd Okręgowy metoda ustalenia odszkodowania w oparciu o średni kurs akcji z okresu 52 tygodni przed dniem wyrokowania nie mieściła się w zakresie zastosowania tego przepisu.

Odpowiedź sądu

Tak, Skarb Państwa odpowiada na podstawie art. 474 k.c. za osoby, z których pomocą wykonywał swoje zobowiązania lub którym jego wykonanie powierzył, w tym za działania spółki powstałej w wyniku komercjalizacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za działania spółki, która wykonywała techniczne czynności związane z procesem prywatyzacji i udostępnianiem akcji. Odpowiedzialność ta wynika z faktu, że Skarb Państwa, jako właściciel akcji, miał obowiązek udostępnienia ich pracownikom, a nienależyte wykonanie tego obowiązku, nawet za pośrednictwem innych podmiotów, rodzi jego odpowiedzialność.

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenia o odszkodowanie za utracone dywidendy, jako będące następstwem nienależytego wykonania zobowiązania kontraktowego, podlegają 10-letniemu terminowi przedawnienia z art. 118 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że roszczenia o odszkodowanie za utracone dywidendy, będące szkodą w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. i wynikające z nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.), przedawniają się w 10-letnim terminie przewidzianym dla roszczeń kontraktowych, a nie w krótszym terminie dla czynów niedozwolonych.