Orzeczenie · 2020-12-03

II PK 196/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-12-03
SNPracyprawo pracyŚrednianajwyższy
odprawa emerytalnazwolnienie dyscyplinarnezasady współżycia społecznegonadużycie prawaSąd Najwyższyskarga kasacyjnapracownicy sądów

Sprawa dotyczyła roszczenia o odprawę emerytalną, które zostało oddalone przez sądy niższych instancji. Sąd Okręgowy w O. oddalił apelację powódki E. Ś. od wyroku Sądu Rejonowego w O., który umorzył postępowanie co do części żądania i w pozostałym zakresie oddalił powództwo, zasądzając jednocześnie od powódki koszty zastępstwa procesowego. Uzasadnienie opierało się na tym, że chociaż ustawa o pracownikach sądów i prokuratury przewiduje odprawę emerytalną, to zachowanie powódki, które doprowadziło do rozwiązania z nią umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p., czyniło jej roszczenie sprzecznym z art. 8 k.p. (zasady współżycia społecznego). Powódka nagrywała rozmowy współpracowników bez ich zgody i bagatelizowała swoje naganne zachowanie. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 17 ustawy o pracownikach sądów i prokuratury w zw. z art. 92¹ k.p. oraz art. 8 k.p.) i przepisów postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie została wykazana przesłanka oczywistej zasadności skargi (art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.). Sąd podkreślił, że naruszenie prawa musi być kwalifikowane i widoczne prima facie, a argumentacja skarżącej sprowadzała się do polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwołał się również do uchwały SN III PZP 1/17, która wprawdzie dopuszcza możliwość przyznania odprawy w przypadku zwolnienia dyscyplinarnego, ale podkreśla konieczność oceny roszczenia przez pryzmat art. 8 k.p. w zależności od okoliczności sprawy. Wobec braku wykazania oczywistości naruszenia prawa, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogów dotyczących 'oczywistej zasadności' skargi oraz niedopuszczalności polemiki z ustaleniami faktycznymi w postępowaniu kasacyjnym. Dotyczy również stosowania art. 8 k.p. w kontekście odpraw pracowniczych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie rozstrzygnięcia merytorycznego co do prawa do odprawy. Interpretacja art. 8 k.p. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p., przysługuje odprawa emerytalna, jeśli jego zachowanie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o odprawę emerytalną może być oddalone na podstawie art. 8 k.p., jeśli zachowanie pracownika było naganne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nawet jeśli ustawa przewiduje odprawę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że chociaż ustawa o pracownikach sądów i prokuratury przewiduje odprawę emerytalną, to roszczenie to podlega ocenie przez pryzmat art. 8 k.p. W przypadku, gdy pracownik dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków lub jego zachowanie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, sąd może oddalić roszczenie o odprawę po analizie całokształtu okoliczności sprawy.

Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania, w szczególności czy wykazano przesłankę oczywistej zasadności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów, ponieważ skarżąca nie wykazała oczywistości naruszenia prawa, a jej argumentacja stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. W tej sprawie skarżąca nie wykazała oczywistości naruszenia prawa, a jej argumentacja skupiała się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w C. (pozwany)

Strony

NazwaTypRola
E. Ś.osoba_fizycznapowódka
Sąd Rejonowy w C.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.p.s.i.p. art. 17

Ustawa o pracownikach sądów i prokuratury

Przepis przewiduje odprawę emerytalną dla pracowników sądów, jednak jej przyznanie może być ograniczone przez art. 8 k.p. w przypadku nagannego zachowania pracownika.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Konstrukcja nadużycia prawa, która pozwala sądom na ocenę, czy działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie jego prawa i nie korzysta z ochrony prawnej, jeśli jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398^4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym obowiązek zawarcia wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.

k.p. art. 52 § 1

Kodeks pracy

Określa przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (tzw. zwolnienie dyscyplinarne).

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Argumentacja skarżącej stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Zastosowanie art. 8 k.p. jest możliwe w przypadku nagannego zachowania pracownika, nawet jeśli ustawa przewiduje świadczenie.

Odrzucone argumenty

Sąd drugiej instancji dokonał błędnej wykładni i zastosowania art. 17 ustawy o pracownikach sądów i prokuratury oraz art. 8 k.p. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 378 § 1, 382, 235 § 1, 217 § 2, 227, 328 § 2, 203 § 2, 355, 316 § 1, 469 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie tej przesłanki w rozpoznawanej sprawie. • Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 398^4 § 1 pkt 2 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane. • Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi. • Twierdzenia te stanowią jednak polemikę z ustaleniami dowodowymi i oceną dowodów dokonaną przez Sądy meriti, co zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c. uchyla się spod kontroli kasacyjnej.

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogów dotyczących 'oczywistej zasadności' skargi oraz niedopuszczalności polemiki z ustaleniami faktycznymi w postępowaniu kasacyjnym. Dotyczy również stosowania art. 8 k.p. w kontekście odpraw pracowniczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie rozstrzygnięcia merytorycznego co do prawa do odprawy. Interpretacja art. 8 k.p. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe w praktyce. Dotyczy również ważnego zagadnienia stosowania klauzul generalnych (art. 8 k.p.) w kontekście świadczeń pracowniczych.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi? Kluczowe kryteria 'oczywistej zasadności'.

Dane finansowe

WPS: 9075,6 PLN

odsetki: 1307,14 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst