II PK 196/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Organizacji Zakładowej NSZZ Solidarność na rzecz Haliny P. przeciwko Szkole [...] w W. o przywrócenie do pracy. Powódka, mianowana nauczycielka akademicka, została zwolniona z pracy z końcem semestru letniego z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, co było podstawą wypowiedzenia zgodnie z wewnętrznym zarządzeniem uczelni. Sąd pierwszej instancji przywrócił powódkę do pracy, uznając, że osiągnięcie wieku emerytalnego nie jest ważną przyczyną wypowiedzenia stosunku pracy w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a przepisy Kodeksu pracy, w tym art. 45, mają zastosowanie do mianowanych nauczycieli akademickich. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację pozwanej, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r. oddalił skargę kasacyjną uczelni. Sąd Najwyższy podkreślił, że mianowany nauczyciel akademicki jest pracownikiem, a przepisy Kodeksu pracy stosuje się do niego pomocniczo na podstawie art. 5 k.p. i art. 136 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym w zakresie nieuregulowanym tą ustawą. Stwierdzono, że Prawo o szkolnictwie wyższym nie zawiera własnej regulacji dotyczącej roszczeń w przypadku wadliwego wypowiedzenia, dlatego stosuje się art. 45 i 47 k.p. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził, że osiągnięcie wieku emerytalnego nie stanowi samoistnej przyczyny wypowiedzenia, gdyż jest to forma dyskryminacji ze względu na wiek (art. 183a k.p.), co potwierdza uchwała SN z dnia 21 stycznia 2009 r., II PZP 13/08. Uczelnia nie wykazała innych ważnych przyczyn wypowiedzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że wiek emerytalny nie jest samoistną przyczyną wypowiedzenia dla nauczycieli akademickich oraz zastosowanie przepisów Kodeksu pracy do stosunków pracy mianowanych nauczycieli akademickich.
Dotyczy specyficznej grupy zawodowej (mianowani nauczyciele akademiccy) i konkretnej ustawy (Prawo o szkolnictwie wyższym).
Zagadnienia prawne (3)
Czy osiągnięcie wieku emerytalnego przez mianowanego nauczyciela akademickiego stanowi ważną przyczynę rozwiązania stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osiągnięcie wieku emerytalnego samo w sobie nie stanowi ważnej przyczyny wypowiedzenia stosunku pracy mianowanego nauczyciela akademickiego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedzenie stosunku pracy wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego stanowi dyskryminację ze względu na wiek i nie jest ważną przyczyną wypowiedzenia, chyba że istnieją dodatkowe okoliczności uzasadniające takie działanie. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie przewiduje takiego rozwiązania.
Czy przepisy Kodeksu pracy dotyczące ochrony przed nieuzasadnionym zwolnieniem (art. 45 i 47 k.p.) mają zastosowanie do mianowanych nauczycieli akademickich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy Kodeksu pracy dotyczące ochrony przed nieuzasadnionym zwolnieniem mają zastosowanie do mianowanych nauczycieli akademickich w zakresie nieuregulowanym ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 5 k.p. i art. 136 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, przepisy Kodeksu pracy stosuje się do stosunków pracy mianowanych nauczycieli akademickich w sprawach nieuregulowanych ustawą szczególną. Brak regulacji w Prawie o szkolnictwie wyższym dotyczącej roszczeń w przypadku wadliwego wypowiedzenia skutkuje zastosowaniem art. 45 i 47 k.p.
Czy art. 128 Prawa o szkolnictwie wyższym, dotyczący rozwiązania umowy o pracę z nauczycielem akademickim, ma zastosowanie do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 128 Prawa o szkolnictwie wyższym odnosi się wyłącznie do nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 128 Prawa o szkolnictwie wyższym dotyczy nauczycieli zatrudnionych na umowę o pracę, a w ich przypadku stosuje się bezpośrednio przepisy Kodeksu pracy. Nie dotyczy on nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania, do których stosuje się przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym oraz pomocniczo Kodeks pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Organizacją Zakładową NSZZ Solidarność Region M. w Szkole [...] w W. | inne | powódka |
| Halina P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Szkoła [...] w W. | instytucja | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym przepisami szczególnymi, do których należą m.in. nauczyciele akademiccy zatrudnieni na podstawie mianowania.
P.o.s.w. art. 136 § ust. 1
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
W sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników uczelni, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 45
Kodeks pracy
Przepis dotyczący ochrony pracownika przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem stosunku pracy, mający zastosowanie do mianowanych nauczycieli akademickich.
k.p. art. 47
Kodeks pracy
Przepis dotyczący wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w przypadku przywrócenia do pracy, mający zastosowanie do mianowanych nauczycieli akademickich.
P.o.s.w. art. 125
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
Przepis dotyczący rozwiązania stosunku pracy z mianowanym nauczycielem akademickim z innych ważnych przyczyn.
k.p. art. 183a
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji ze względu na wiek, który obejmuje również osiągnięcie wieku emerytalnego jako wyłączną przyczynę wypowiedzenia.
k.p. art. 76
Kodeks pracy
Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie mianowania w przypadkach określonych w odrębnych przepisach.
k.p. art. 2
Kodeks pracy
Definicja pracownika, obejmująca osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osiągnięcie wieku emerytalnego nie jest samoistną ważną przyczyną wypowiedzenia. • Przepisy Kodeksu pracy dotyczące ochrony przed zwolnieniem mają zastosowanie do mianowanych nauczycieli akademickich. • Wypowiedzenie z powodu wieku emerytalnego stanowi dyskryminację ze względu na wiek.
Odrzucone argumenty
Przepisy Kodeksu pracy nie mają zastosowania do stosunku pracy nawiązanego na podstawie mianowania. • Prawo o szkolnictwie wyższym zawiera wyczerpujące regulacje dotyczące rozwiązania stosunku pracy mianowanego nauczyciela akademickiego, wyłączające zastosowanie Kodeksu pracy. • Osiągnięcie wieku emerytalnego jest inną ważną przyczyną wypowiedzenia w rozumieniu art. 125 Prawa o szkolnictwie wyższym.
Godne uwagi sformułowania
osiągnięcie przez mianowanego nauczyciela akademickiego (adiunkta) wieku emerytalnego nie stanowi innej ważnej przyczyny rozwiązania stosunku pracy w rozumieniu art. 125 Prawa o szkolnictwie wyższym. • przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami. • taka przyczyna wypowiedzenia ma charakter dyskryminacji ze względu na wiek (art. 183a k.p.).
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
przewodniczący
Jolanta Strusińska-Żukowska
sędzia
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wiek emerytalny nie jest samoistną przyczyną wypowiedzenia dla nauczycieli akademickich oraz zastosowanie przepisów Kodeksu pracy do stosunków pracy mianowanych nauczycieli akademickich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy zawodowej (mianowani nauczyciele akademiccy) i konkretnej ustawy (Prawo o szkolnictwie wyższym).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony pracowników przed dyskryminacją ze względu na wiek w kontekście akademickim, co jest istotne dla wielu osób pracujących w szkolnictwie wyższym.
“Czy wiek emerytalny to koniec kariery na uczelni? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 345 PLN
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 4098 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.