II PK 193/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. B. pozwała D. S.A. o ochronę dóbr osobistych, żądając m.in. usunięcia ze strony internetowej spółki oświadczenia dyrektora zarządzającego z dnia 19 kwietnia 2011 r., publikacji przeprosin, zadośćuczynienia w wysokości 372.000 zł oraz ustalenia naruszenia dóbr osobistych. Oświadczenie to informowało o odsunięciu powódki od obowiązków ze skutkiem natychmiastowym i rozesłano je do kontrahentów i mediów. Sądy niższych instancji w dużej mierze uwzględniły powództwo, zasądzając zadośćuczynienie i nakazując publikację przeprosin. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, obniżając kwotę zadośćuczynienia do 186.000 zł. Pozwana wniosła skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił skargę, uchylając wyrok w części dotyczącej nakazania zawarcia w oświadczeniu przepraszającym zdania o treści: "Pani D. B. zrezygnowała z pracy w D. S.A. ze względu na naruszenie przez spółkę jej dóbr osobistych, a w szczególności godności osobistej i pracowniczej, czego bardzo żałujemy.". Sąd uznał, że ta modyfikacja stanowiła niedopuszczalną zmianę powództwa dokonaną ustnie, a nie w formie pisma procesowego. W pozostałej części skargę oddalił, uznając za niezasadne zarzuty dotyczące usunięcia oświadczenia z witryny internetowej oraz wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne aspekty zmiany powództwa w sprawach o ochronę dóbr osobistych, dopuszczalność i wysokość zadośćuczynienia, skutki publikacji oświadczeń przez pracodawcę.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia dóbr osobistych przez pracodawcę poprzez publikację oświadczenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy publikacja przez pracodawcę oświadczenia o odsunięciu pracownika od obowiązków ze skutkiem natychmiastowym, rozesłanego do kontrahentów i mediów, stanowi naruszenie dóbr osobistych pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie dóbr osobistych, w szczególności godności i dobrego imienia pracowniczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że takie oświadczenie, ze względu na jego treść i sposób rozpowszechnienia, zdyskredytowało pracownika w oczach kontrahentów, mediów i instytucji publicznych, podważyło jego wiarygodność i ograniczyło szanse na znalezienie zatrudnienia. Działanie to nosiło znamiona bezprawności.
Czy modyfikacja treści oświadczenia przepraszającego, polegająca na dodaniu zdania o rezygnacji pracownika z pracy z powodu naruszenia dóbr osobistych przez spółkę, stanowi zmianę powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi zmianę powództwa, która powinna być dokonana w formie pisma procesowego, a nie ustnego oświadczenia na rozprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dodanie nowego zdania, które zmieniało kierunek i przyczyny orzeczonych przeprosin, nie było jedynie techniczną korektą, lecz istotną zmianą powództwa. Taka zmiana dokonana ustnie była nieskuteczna, a uwzględnienie jej przez sądy niższych instancji stanowiło naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. (orzekanie ponad żądanie).
Czy pracownik może domagać się usunięcia z witryny internetowej oświadczenia, które zostało już usunięte na mocy postanowienia o zabezpieczeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli roszczenie o usunięcie zostało uwzględnione w wyroku, utrwalając stan uzyskany w wyniku zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że usunięcie oświadczenia na mocy postanowienia o zabezpieczeniu miało charakter tymczasowy. Roszczenie o usunięcie nie wygasło, a wyrok uwzględniający to roszczenie utrwala stan uzyskany w wyniku zabezpieczenia, nawet jeśli oświadczenie zostało już usunięte.
Jaka jest adekwatna wysokość zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez pracodawcę?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny obniżył zadośćuczynienie do 186.000 zł, uznając je za adekwatne do doznanej krzywdy, biorąc pod uwagę m.in. utratę zaufania, wiarygodności zawodowej, zaniżenie poczucia własnej wartości i niemożność znalezienia pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do ingerencji w wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, uznając, że Sąd Apelacyjny uwzględnił całokształt okoliczności sprawy i zastosował właściwe kryteria oceny, a zarzuty skarżącej o rażącym wygórowaniu nie zostały wykazane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| D. S.A. w G. | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Przesłanki ochrony dóbr osobistych: istnienie dobra, zagrożenie lub naruszenie, bezprawność. Pozwany może bronić się wykazując brak bezprawności.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Możliwość zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.
k.p.c. art. 193
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana powództwa - dopuszczalność i forma (pisemna).
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu granicami żądania powództwa.
k.p.c. art. 398¹⁵
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie skargi kasacyjnej w pozostałej części.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.p. art. 11¹
Kodeks pracy
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Brak interesu prawnego w ustaleniu naruszenia dóbr osobistych w kwietniu 2012 r., gdy powódka dochodziła innych środków ochrony.
k.p.c. art. 755
Kodeks postępowania cywilnego
Sposoby zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych, w tym zakaz publikacji.
k.p.c. art. 757
Kodeks postępowania cywilnego
Upadek zabezpieczenia po upływie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Modyfikacja treści oświadczenia przepraszającego stanowiła zmianę powództwa dokonaną z naruszeniem przepisów proceduralnych. • Usunięcie oświadczenia z witryny internetowej nastąpiło na skutek zabezpieczenia, a roszczenie o jego usunięcie nie wygasło.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie oddalenia wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka B. W. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego w zakresie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
Pani D. B. zrezygnowała z pracy w D. S.A. ze względu na naruszenie przez spółkę jej dóbr osobistych, a w szczególności godności osobistej i pracowniczej, czego bardzo żałujemy. • Sąd Najwyższy jest związany podstawami skargi. • Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, a nie represyjny.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Bogusław Cudowski
członek
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zmiany powództwa w sprawach o ochronę dóbr osobistych, dopuszczalność i wysokość zadośćuczynienia, skutki publikacji oświadczeń przez pracodawcę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia dóbr osobistych przez pracodawcę poprzez publikację oświadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony dóbr osobistych pracownika przez pracodawcę, w tym konsekwencji publikacji niekorzystnych oświadczeń. Aspekt proceduralny dotyczący zmiany powództwa jest również istotny dla praktyków.
“Pracodawca opublikował oświadczenie o odsunięciu pracownika od obowiązków. Czy to naruszenie dóbr osobistych i jakie są tego konsekwencje?”
Dane finansowe
WPS: 372 000 PLN
zadośćuczynienie: 186 000 PLN
koszty pomocy prawnej: 1350 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.