Orzeczenie · 2016-07-06

II PK 182/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-07-06
SNPracyochrona pracyWysokanajwyższy
zwolnienie dyscyplinarneprzywrócenie do pracyochrona pracownikaterminyobowiązki pracowniczeutrata zaufaniaSąd Najwyższyprawo pracy

Powódka I. M. została zwolniona dyscyplinarnie z Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z powodu rzekomego dopuszczenia do zawarcia umów o dofinansowanie projektów, które nie spełniały wymogów formalno-merytorycznych, co naraziło województwo na straty finansowe. Sąd Rejonowy uznał zwolnienie za nieuzasadnione, wskazując na ograniczoną rolę powódki jako przewodniczącej komisji oceny projektów oraz naruszenie przez pracodawcę terminu do rozwiązania umowy. Sąd Okręgowy, choć podzielił ustalenia faktyczne, uznał zwolnienie za zasadne z uwagi na naruszenie obowiązków pracowniczych przez powódkę, ale nie ciężkie, i oddalił jej apelację, uznając żądanie przywrócenia do pracy za niezasadne. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej odmowy przywrócenia do pracy. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy wadliwie zinterpretował przesłanki odmowy przywrócenia do pracy, opierając się na ogólnym stwierdzeniu "niezasadności" zamiast na konkretnych przesłankach niemożliwości lub niecelowości dalszego zatrudnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że utrata zaufania, jako podstawa odmowy przywrócenia, musi być obiektywnie uzasadniona, a nie wynikać z subiektywnych ocen. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek odmowy przywrócenia do pracy po bezprawnym zwolnieniu, znaczenie utraty zaufania jako podstawy odmowy, ustalanie daty uzyskania wiedzy przez pracodawcę w przypadku organów kolegialnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki prawa pracy i procedury cywilnej, w szczególności kwestii związanych ze zwolnieniami dyscyplinarnymi i roszczeniami pracowniczymi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przez pracownika obowiązków pracowniczych, nawet nieciężkie, może stanowić podstawę do odmowy przywrócenia do pracy, jeśli nie zachodzą przesłanki niemożliwości lub niecelowości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa przywrócenia do pracy musi być uzasadniona konkretnymi przesłankami niemożliwości lub niecelowości, a nie ogólnym stwierdzeniem "niezasadności". Utrata zaufania musi być obiektywnie uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy wadliwie zinterpretował art. 45 § 2 k.p. i art. 56 § 2 k.p., uznając żądanie przywrócenia do pracy za niezasadne bez wykazania niemożliwości lub niecelowości dalszego zatrudnienia. Utrata zaufania musi być obiektywnie uzasadniona.

Kiedy pracodawca uzyskuje wiedzę o okolicznościach uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, w przypadku organów kolegialnych?

Odpowiedź sądu

W przypadku organów kolegialnych, takich jak Zarząd Województwa, wiedza pracodawcy jest uzyskana w momencie, gdy o zachowaniu pracownika dowie się osoba lub organ zarządzający jednostką organizacyjną pracodawcy albo inna wyznaczona do tego osoba, uprawniona do rozwiązania umowy o pracę. W przypadku urzędu jednostki samorządu terytorialnego, kluczową rolę odgrywa marszałek województwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił zarzut naruszenia art. 52 § 2 k.p. w związku z art. 3¹ k.p. i art. 7 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych, wskazując, że w podstawie faktycznej wyroku Sądu Okręgowego brak było ustaleń dotyczących upoważnienia wicemarszałka do rozwiązywania stosunków pracy, co było kluczowe dla określenia daty uzyskania wiedzy przez pracodawcę.

Czy pracownik ubiegający się o obniżenie wymiaru czasu pracy na podstawie art. 186⁸ § 1 k.p. podlega szczególnej ochronie przed rozwiązaniem umowy o pracę?

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik taki podlega szczególnej ochronie, jednakże ta okoliczność nie została przyjęta w podstawie faktycznej zaskarżonego wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał zarzuty oparte na art. 186⁸ § 1 k.p. za nieuzasadnione, ponieważ okoliczność szczególnej ochrony pracownicy nie została ustalona w podstawie faktycznej wyroku Sądu Okręgowego, a strona skarżąca nie podniosła zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powódka (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
I. M.osoba_fizycznapowódka
Urząd Marszałkowski Województwa [...]instytucjapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p. art. 52 § 2

Kodeks pracy

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

k.p. art. 45 § 2

Kodeks pracy

W przypadku uwzględnienia powództwa o przywrócenie do pracy, sąd orzeka o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach, chyba że przywrócenie jest niemożliwe lub niecelowe.

k.p. art. 56 § 2

Kodeks pracy

Jeżeli pracownikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy, a stosunek pracy uległ rozwiązaniu z naruszeniem przepisów, sąd orzeka o przywróceniu do pracy lub o odszkodowaniu.

Pomocnicze

k.p. art. 3 § 1

Kodeks pracy

Za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba.

u.p.s. art. 7 § pkt 3

Ustawa o pracownikach samorządowych

Określa, kto wykonuje czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostki samorządu terytorialnego.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Zasada uczciwości i lojalności w stosunkach pracy.

k.p. art. 186 § 8

Kodeks pracy

Szczególna ochrona pracownika ubiegającego się o obniżenie wymiaru czasu pracy.

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie Sądu Najwyższego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy wadliwie zinterpretował przesłanki odmowy przywrócenia do pracy, opierając się na "niezasadności" zamiast na "niemożliwości" lub "niecelowości". • Utrata zaufania jako podstawa odmowy przywrócenia do pracy musi być obiektywnie uzasadniona.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 56 § 2 w zw. z art. 45 § 3 i art. 186⁸ § 1 k.p. oraz art. 8 k.p. (dotyczące szczególnej ochrony pracownika) zostały odrzucone z powodu braku ustaleń faktycznych w podstawie wyroku. • Zarzut naruszenia art. 52 § 2 k.p. w zw. z art. 3¹ k.p. i art. 7 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych (dotyczący daty uzyskania wiedzy przez pracodawcę) został odrzucony z powodu braku ustaleń faktycznych dotyczących upoważnienia wicemarszałka do rozwiązywania stosunków pracy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku przy ocenie naruszenia prawa materialnego. • Nietrafne są zarzuty naruszenia art. 56 § 2 w związku z art. 45 § 3 i w związku z art. 186⁸ § 1 k.p. • Trafny natomiast okazał się zarzut naruszenia art. 56 § 2 w związku z art. 45 § 2 k.p., wskutek przyjęcia, że przesłanką nieprzywrócenia powódki do pracy może być „niezasadność”, podczas gdy ustawowymi przesłankami w tym zakresie są wyłącznie „niemożliwość” lub „niecelowość”. • Utrata zaufania powinna być jednak spowodowana przez pracownika, a jej stwierdzenie musi znajdować oparcie w przesłankach natury obiektywnej oraz racjonalnej, a nie być wynikiem arbitralnych ocen lub subiektywnych uprzedzeń.

Skład orzekający

Bogusław Cudowski

przewodniczący

Beata Gudowska

członek

Zbigniew Hajn

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odmowy przywrócenia do pracy po bezprawnym zwolnieniu, znaczenie utraty zaufania jako podstawy odmowy, ustalanie daty uzyskania wiedzy przez pracodawcę w przypadku organów kolegialnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki prawa pracy i procedury cywilnej, w szczególności kwestii związanych ze zwolnieniami dyscyplinarnymi i roszczeniami pracowniczymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przywrócenia do pracy po zwolnieniu dyscyplinarnym i pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji sądu, zwłaszcza w kontekście utraty zaufania.

Czy utrata zaufania zawsze usprawiedliwia odmowę przywrócenia do pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst