II PK 178/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uznał, że wysłanie pracownikowi identycznej treści oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę drogą elektroniczną i pocztą nie narusza wymogu formy pisemnej, jeśli oświadczenie zostało sporządzone na piśmie.
Powódka kwestionowała wypowiedzenie umowy o pracę, które dotarło do niej najpierw e-mailem, a następnie pocztą. Zarzucała naruszenie wymogu formy pisemnej oraz brak uzasadnienia wypowiedzenia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy stwierdził, że podwójne doręczenie tego samego oświadczenia woli, sporządzonego na piśmie, nie narusza wymogu formy pisemnej, a osiągnięcie wieku emerytalnego może być samoistną przyczyną wypowiedzenia.
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy, która otrzymała oświadczenie najpierw drogą elektroniczną, a następnie tradycyjną przesyłką pocztową. Powódka Maria P. domagała się odszkodowania, twierdząc, że wypowiedzenie było niezgodne z prawem, zarzucając naruszenie wymogu formy pisemnej oraz brak uzasadnienia. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację powódki, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją. Kluczowym zagadnieniem była forma wypowiedzenia. Sąd Najwyższy uznał, że wysłanie pracownikowi identycznej treści oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę, które dotarło wcześniej w postaci elektronicznej, a później przesyłką pocztową, nie narusza wymogu wypowiedzenia na piśmie (art. 30 § 3 k.p.), pod warunkiem, że oświadczenie zostało sporządzone na piśmie. Sąd podkreślił, że podwójne doręczenie tego samego oświadczenia, sporządzonego na piśmie, nie jest nadmiernym formalizmem, zwłaszcza w kontekście stosowanego u pracodawcy systemu komunikacji elektronicznej. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził, że osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego może stanowić samoistną i uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli oświadczenie zostało sporządzone na piśmie i dotarło do pracownika w obu formach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że podwójne doręczenie tego samego oświadczenia woli, sporządzonego na piśmie, nie jest naruszeniem wymogu formy pisemnej, zwłaszcza gdy pracodawca stosuje system komunikacji elektronicznej. Forma elektroniczna jest traktowana jako równoważna formie pisemnej w ramach wewnętrznej komunikacji pracodawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Bank [...] SA w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank [...] SA w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 30 § § 3
Kodeks pracy
Oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu bez wypowiedzenia umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie. Podwójne doręczenie tego samego oświadczenia (elektroniczne i pocztowe), jeśli zostało sporządzone na piśmie, nie narusza tego wymogu.
Pomocnicze
k.p. art. 30 § § 4
Kodeks pracy
Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę musi być podana do wiadomości pracownika.
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
W razie wypowiedzenia umowy o pracę z naruszeniem przepisów ustawy, pracownikowi przysługuje odszkodowanie. Nabycie uprawnień emerytalnych jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli może być wyrażone przez każde zachowanie ujawniające wolę w sposób dostateczny.
k.c. art. 61 § § 2
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią.
k.c. art. 78 § § 2
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, jest równoważne formie pisemnej. A contrario inne formy elektroniczne nie spełniają wymogu pisemności, chyba że są traktowane jako równoważne w ramach wewnętrznej komunikacji pracodawcy.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące czynności prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podwójne doręczenie tego samego oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę (elektroniczne i pocztowe), jeśli zostało sporządzone na piśmie, nie narusza wymogu formy pisemnej. Osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego jest samoistną i uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę, jeśli nie doszło do porozumienia w sprawie rozwiązania jej w trybie regulaminowym.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy o pracę drogą mailową, a następnie pisemnie, narusza wymóg formy pisemnej. Jedynym uzasadnieniem wypowiedzenia umowy o pracę może być fakt nabycia przez powódkę uprawnień emerytalnych, w oderwaniu od innych aspektów sprawy. Sądy obu instancji pominęły fakt rozwiązania umowy o pracę z innym radcą prawnym w trybie regulaminowym, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sporządzenie na piśmie i wysłanie przez pracodawcę identycznej treści oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę, które dotarło do pracownika wcześniej w postaci elektronicznej i później przesyłką pocztową, nie narusza wymagania wypowiedzenia na piśmie (art. 30 § 3 k.p.). Okoliczność, że pracodawca przesłał powódce mailem wypowiedzenie umowy o pracę w dniu 8 czerwca 2004 r. nie ma w tym przypadku znaczenia dla spełnienia wymogu przewidzianego w art. 30 § 3 k.p., zwłaszcza że pozwany doręczył powódce pismo o wypowiedzeniu umowy o pracę także w dniu 11 czerwca 2004 r. „Skoro to samo oświadczenie, o tej samej treści, zostało złożone w dwóch formach, to co najwyżej mówić o abundancji form, a nie o braku zachowania formy właściwej”. „W ujawnionym stanie faktycznym sprawy nie mogło być mowy o dyskryminacji powódki. „Pozwany pracodawca sporządził na piśmie jedno tożsame w treści oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę, które jedynie szybciej dotarło do powódki w postaci elektronicznej oraz później za pośrednictwem poczty. Byłoby nadmiernym i niezrozumiałym formalizmem uznanie za niezgodne z art. 30 § 3 k.p. identycznego oświadczenia woli pracodawcy sporządzonego na piśmie tylko z tego powodu, że zostało ono doręczone zarówno w postaci elektronicznej, jak i tradycyjną przesyłką pocztową
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że podwójne doręczenie wypowiedzenia (elektroniczne i pocztowe) nie narusza wymogu formy pisemnej, jeśli oświadczenie zostało sporządzone na piśmie. Potwierdzenie, że wiek emerytalny jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca stosuje wewnętrzną komunikację elektroniczną i wysyła oświadczenie w dwóch formach. Interpretacja art. 78 § 2 k.c. w kontekście braku bezpiecznego podpisu elektronicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu formy wypowiedzenia umowy o pracę w kontekście nowoczesnych technologii komunikacji, co jest interesujące dla prawników i pracowników.
“Czy e-mail może zastąpić tradycyjne wypowiedzenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 36 528 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. II PK 178/06 Sporządzenie na piśmie i wysłanie przez pracodawcę identycznej treści oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę, które dotarło do pracow- nika wcześniej w postaci elektronicznej i później przesyłką pocztową, nie naru- sza wymagania wypowiedzenia na piśmie (art. 30 § 3 k.p.). Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN: Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy z powództwa Marii P. przeciwko Bankowi [...] SA w K. o odszkodowa- nie, na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 5 grudnia 2005 r. [...] o d d a l i ł skargę kasacyjną i nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2005 r. oddalił apelację powódki Marii P. od wyroku Sądu Rejono- wego dla Warszawy - Pragi w Warszawie z dnia 17 stycznia 2005 r., oddalającego powództwo w sprawie przeciwko Bankowi [...] SA o odszkodowanie z tytułu niezgod- nego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę. W sprawie tej ustalono, że powódka była zatrudniona na stanowisku radcy prawnego w Departamencie Prawnym Banku [..] SA (zwanym dalej Bankiem lub pozwanym). Wobec zbliżającego się okresu osią- gnięcia wieku emerytalnego powódka złożyła pozwanemu ofertę rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron w trybie przewidzianym § 11 w związku z § 2 ust. 3 regulaminu określającego zasady postępowania i obowiązki pracodawcy wobec pracowników Banku [...] SA w związku z prowadzonym procesem restrukturyzacji zatrudnienia w latach 2002-2003, stanowiącego załącznik do Zarządzenia [...] Preze- 2 sa Zarządu Banku [...] SA z dnia 16 kwietnia 2002 r. (powoływanego dalej jako Re- gulamin). Warunkiem zastosowania tego trybu rozwiązania stosunku pracy była zgoda pracodawcy związana z objęciem pracownika procesem restrukturyzacji za- trudnienia. Z uwagi na zakończony proces restrukturyzacji zatrudnienia w Departa- mencie Prawnym powódce odmówiono wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie. Pozwany przedstawił jednak powódce propozycję rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron na zasadach ogólnych (a nie wynikają- cych z Regulaminu). Powódka podtrzymała jednak ofertę rozwiązania umowy o pracę w trybie regulaminowym, podnosząc, iż w jej opinii proces restrukturyzacji zatrudnienia nie został zakończony. Dyrektor Departamentu Prawnego ponownie nie wyraził zgody na taki tryb rozwiązania stosunku pracy. Podobne stanowisko uzyskała powódka od członka zarządu Banku. W dniu 8 czerwca 2004 r. powódka otrzymała w drodze elektronicznej przyję- tej w Banku [...] SA (za pomocą e-maila) oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę ze skutkiem na dzień 30 września 2004 r. w związku „z osiągnię- ciem” przez nią uprawnień emerytalnych. Natomiast w dniu 11 czerwca 2004 r. otrzymała przesyłką pocztową pismo identycznej treści. Na gruncie takich ustaleń Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejono- wego, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Złożona przez powódkę pro- pozycja rozwiązania umowy o pracę w trybie przewidzianym Regulaminem miała charakter oferty, której przyjęcia pracodawca miał prawo odmówić. Skoro nie doszło między stronami do porozumienia co do rozwiązania umowy o pracę w sposób prze- widziany w art. 30 § 1 pkt 1 k.p., to pracodawca mógł skorzystać z innego sposobu rozwiązania umowy, np. w drodze wypowiedzenia (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.). W świetle art. 60 i art. 61 k.c. oświadczenie woli może być wyrażone także w postaci elektro- nicznej i jest ono złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka ko- munikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 2 k.c.). Natomiast zgodnie z art. 78 k.c. w związku z art. 300 k.p. do zachowania formy pisemnej, określonej w art. 30 § 3 k.p., wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Analizując stanowisko zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2002 r., III PZP 17/02 (OSNP 2003 nr 20, poz. 481), że dopuszczalne i prawnie sku- teczne jest doręczenie pracownikowi za pomocą faksu pisma pracodawcy wypowia- dającego umowę o pracę, co powoduje rozpoczęcie biegu terminu przewidzianego w 3 art. 264 § 1 k.p., ale stanowi naruszenie art. 30 § 3 k.p., zgodnie z którym oświad- czenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu bez wypowiedzenia umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie, Sąd drugiej instancji stwierdził skuteczność doręczenia powódce oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy w drodze elektronicznej, konstatując, że wysłanie pracownikowi maila na adres elektroniczny pracodawcy, u którego ten pracownik pracuje, należy uznać za wystarczające do wywołania skutków przewidzianych w art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p., pod wa- runkiem zapoznania się przez pracownika z jego treścią. Ponadto nie można było stwierdzić nieskuteczności dokonania wypowiedzenia umowy o pracę drogą elektroniczną w sytuacji równoczesnego sporządzenia oświad- czenia w formie pisemnej w tym samym dniu. Wysłanie oświadczenia w formie elek- tronicznej potraktować należało jedynie jako dodatkową formę powiadomienia przez pracodawcę o złożeniu oświadczenia rozwiązującego stosunek pracy. „Skoro to samo oświadczenie, o tej samej treści, zostało złożone w dwóch formach, to co naj- wyżej mówić o abundancji form, a nie o braku zachowania formy właściwej”. Okolicz- ność, że pracodawca przesłał powódce mailem wypowiedzenie umowy o pracę w dniu 8 czerwca 2004 r. nie ma w tym przypadku znaczenia dla spełnienia wymogu przewidzianego w art. 30 § 3 k.p., zwłaszcza że pozwany doręczył powódce pismo o wypowiedzeniu umowy o pracę także w dniu 11 czerwca 2004 r. Równocześnie w dokonanym wypowiedzeniu umowy o pracę znajdowało się pouczenie o przysługują- cym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy w terminie 7 dni od dni doręcze- nia tego pisma (art. 30 § 5 k.p.). Okoliczności te potwierdzały jedynie dodatkowy cha- rakter dokonanego powiadomienia o wypowiedzeniu umowy o pracę za pośrednic- twem poczty elektronicznej i świadczyły o zapobiegliwości oraz staranności praco- dawcy w tym zakresie. W odniesieniu do wskazanej przez pozwanego przyczyny rozwiązania umowy o pracę z powódką Sąd Okręgowy uznał - powołując się na orzecznictwo Sądu Naj- wyższego - że osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego i uzyskanie prawa do świadczeń emerytalnych uzasadnia wypowiedzenie temu pracownikowi umowy o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 39 k.p. i nie może być ocenione jako dyskryminacja pracownika ze względu na wiek lub płeć (art. 113 k.p.). Podana powódce przyczyna mogła być uznana za wystarczającą i uzasadniającą wypowie- dzenie umowy o pracę (art. 30 § 4 k.p.). W ujawnionym stanie faktycznym sprawy nie mogło być mowy o dyskryminacji powódki. W przypadku braku porozumienia praco- 4 dawcy z pracownikiem w zakresie rozwiązania umowy o pracę w drodze porozumie- nia stron, nie dyskryminuje pracownika wypowiedzenie umowy o pracę, w szczegól- ności gdy pracownik osiągnął wiek i uprawnienia emerytalne. W skardze kasacyjnej powódki zarzucono naruszenie następujących przepi- sów prawa materialnego: 1) art. 60 i 78 § 2 k.c. w związku z 300 k.p. oraz art. 30 § 3 i 45 k.p., przez błędną interpretację i uznanie, że „złożenie oświadczenia woli o roz- wiązaniu umowy o pracę drogą mailową w sytuacji, gdy następnie zostało dostarczo- ne oświadczenie woli tej samej treści, ale pisemnie jest prawidłowo złożonym oświadczeniem woli z zachowaniem formy pisemnej”, 2) art. 45 § 1 k.p., przez nie- właściwą wykładnię pojęcia „uzasadnionego wypowiedzenia" polegającą na przyję- ciu, że „jedynym uzasadnieniem wypowiedzenia umowy o pracę może być fakt naby- cia przez powódkę uprawnień emerytalnych, w oderwaniu od innych aspektów danej sprawy”. Skarżąca zarzuciła także naruszenie prawa procesowego poprzez całkowite pominięcie w rozważaniach Sądu podnoszonych przez stronę okoliczności równo- czesnego rozwiązania umowy o pracę innego radcy prawnego w trybie, którego zastosowania odmówiono powódce, co stanowiło naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i w sposób oczywisty miało wpływ na wynik sprawy. Jako oko- liczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego „skutków złożenia dwóch oświadczeń woli o rozwiązaniu umowy o pracę, z których pierwsze nie spełnia wymogu pisemności, a następne spełnia ten wymóg oraz potrzebę wykładni pojęcia uzasadnioności wypowiedzenie umowy o pracę, a także oczywiste naruszenie prze- pisów postępowania mającego wpływ na treść orzeczenia”. W tym stanie rzeczy skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, albo o zmianę zaskarżone- go wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem pozwu. Zgadzając się ze stwierdzeniem Sądu Okręgowego, że pozwany złożył oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę wysyłając do powódki maila, co było wystarczające do wywołania skutków określonych w art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p., skarżąca zwróciła uwagę, że Sąd Okręgowy akceptując pogląd prawny wy- rażony w powołanej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2002 r., jed- nocześnie doszedł w swych rozważaniach praktycznie do przeciwnych wniosków. Równocześnie „odnosi się wrażenie, że Sąd Okręgowy jakby niedostatecznie odróż- nił pojęcia ‘wyrażenie woli’ (art. 60 k.c.), której ujawnienie jest możliwe również w postaci elektronicznej, ‘chwila złożenia oświadczenia woli’ (art. 61 k.c.) - możliwość 5 zapoznania się z nią również w postaci elektronicznej oraz ‘forma pisemna złożenia woli w postaci elektronicznej’ (art. 78 § 2 k.c)”. Jednakże z treści art. 78 § 2 k.c. jed- noznacznie wynika, że jedynie oświadczenie woli w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym jest równoznaczne z formą pisemną. A contrario wszystkie inne formy złożenia oświadczenia woli w postaci elektronicznej nie spełniają wymogów formy pisemnej. Całkowicie nietrafne były zatem wnioski Sądu Okręgowego, że po otrzymaniu mailem w dniu 8 czerwca 2004 r. oświadczenia woli, otrzymanie w dniu 11 czerwca 2004 r. oświadczenie woli tej samej treści, ale w formie pisemnej, powodowało, że forma pisemna została zachowana. Dokonane 8 czerwca 2004 r. wypowiedzenie, aczkolwiek niezgodne z przepisami (nie w formie pisemnej), było skuteczne i od tego dnia wywoływało określone prawne następstwa - chociażby z art. 264 § 1 k.p. Nie do przyjęcia jest jednak stanowisko, że pracowni- kowi, któremu skutecznie wypowiedziano umowę o pracę i któremu już zaczął biec albo nawet minął termin odwołania, można złożyć po raz drugi wypowiedzenie umowy, tak jakby poprzedniej czynności nie było. Tymczasem wypowiedzenia umowy o pracę naruszającego prawo pracodawca nie można jednostronnie cofnąć, aby następnie mieć możliwość dokonania wypowiedzenia, które nie narusza prawa. Skarżąca przyznała, że nabycie uprawnień emerytalnych może być samoistną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Jednakże w rozpoznawanej sprawie istotę problemu stanowiło to, czy uzasadnione było jednostronne wypowiedzenie przez pozwanego umowy o pracę „zaraz po uzyskaniu przez powódkę uprawnień emerytalnych przy odmowie dwa, trzy miesiące wcześniej zgodnego rozwiązania umowy o pracę w trybie uprawniającym do uzyskania przewidzianego w regulaminie ekwiwalentu”. Wprawdzie pozwany mógł nie przyjąć oferty skarżącej rozwiązania umowy o pracę w trybie § 11 Regulaminu, jednakże z treści § 2 Regulaminu, który przewidywał przede wszystkim zwalnianie pracowników z uprawnieniami emerytal- nymi i przedemerytalnymi, wynikało dla pracodawcy zobowiązanie do zwalniania tych osób w trybie Regulaminu. Gdyby nie było powyższego przepisu pracodawca miałby możliwość nieograniczonego jednostronnego wypowiadania umów o pracę z powo- łaniem się jedynie na istniejące uprawnienia emerytalne, a więc bez wypłaty dodat- kowych świadczeń odszkodowawczych. Ponadto, zdaniem skarżącej, „proces re- strukturyzacji u pozwanego w komórce prawnej nie był zakończony”, a Sądy obu in- stancji całkowicie pominęły bardzo istotny i niezaprzeczony przez pozwanego fakt, iż w okresie kiedy skarżącej odmawiano zgody na rozwiązanie umowy w trybie regula- 6 minowym (§ 11 Regulaminu), w tym trybie rozwiązano umowę o pracę z innym radcą prawnym też zatrudnionym w Warszawie, a któremu daleko było do wieku emerytal- nego. „Pozwany w ramach restrukturyzacji mógł nie chcieć, aby zatrudnienie skarżą- cej ustało i wybrał do zwolnienia innego radcę prawnego z W., albo chciał - co też wydaje się bardziej prawdopodobne - aby zatrudnienie skarżącej zakończyć i czekał tylko na moment uzyskania przez powódkę uprawnień emerytalnych a także, co ważniejsze, chwilowy brak uregulowań przewidujących świadczenia odszkodowaw- cze dla osób zwalnianych przez pozwany Bank”. W świetle powyższego nie sposób przyjąć, aby wypowiedzenie powódce umowy o pracę było uzasadnione. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik pozwanego wniósł o odmo- wę przyjęcia jej do rozpoznania, utrzymując, że w sprawie nie występuje żadna z przesłanek określonych w art. 3989 k.p.c. Natomiast - w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpatrzenia - wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej i za- sądzenie od skarżącej na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego we- dług norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje w granicach zaskarżenia oraz w granicach jej podstaw (art. 39313 § 1 in principio k.p.c.). Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że granice kasacyjnego zaskarżenia nie zostały precyzyjnie zakreślone, po- nieważ wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony wprawdzie „w całości”, ale rów- nocześnie autor skargi kasacyjnej ograniczył wartość przedmiotu zaskarżenia do kwoty 36.528 zł, co stanowiło równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia po- wódki (w zaokrągleniu do pełnym złotych), odpowiadającą dochodzonemu odszko- dowaniu z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę, a pomija- jącą oddalenie apelacji od wyroku Sądu pierwszej instancji, który oddalił także roz- szerzone powództwo o zasądzenie 10-krotnych zarobków należnych z tytułu rozwią- zania umowy o pracę w drodze regulaminowego rozwiązania umowy o pracę za po- rozumieniem stron. Mogło być to jednak celowe zachowanie skarżącej, zważywszy że strony nie osiągnęły porozumienia w przedmiocie uzgodnienia takiego trybu roz- wiązania umowy o pracę (§ 11 Regulaminu), co mogłoby uruchomić prawo do uzy- skania dodatkowych regulaminowych świadczeń pieniężnych w związku z takim try- bem rozwiązania stosunku pracy. Odnosząc się do tego zakresu sprawy, którego 7 objęcie granicami i podstawami zaskarżenia budziło wątpliwości, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie podważano niewystąpienia koniecznego wymagania rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, którym było wyrażenie zgody przez praco- dawcę (§ 11 Regulaminu). Skoro pozwany stanowczo nie wyrażał takiej zgody, to sporny tryb rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron nie zaistniał. Równocześnie końcowe twierdzenia skargi kasacyjnej, że „proces restruktury- zacji u pozwanego w komórce prawnej nie był zakończony” oraz że Sądy obu instan- cji pominęły fakt rozwiązania umowy o pracę w trybie regulaminowym z inną radcą prawnym, „której daleko było do wieku emerytalnego”, nie mogły być w postępowaniu kasacyjnym zweryfikowane z uwagi na chybione zarzuty proceduralne. Sąd drugiej instancji istotnie nie odnosił się do ewentualnego rozwiązania umowy o pracę z in- nym radcą prawnym w trybie regulaminowego porozumienia stron, co zostało objęte kasacyjnym zarzutem z art. 328 § 2 w związku z art. 391 k.p.c., skoro taki fakt nie był przedmiotem ustaleń Sądu pierwszej instancji, a powódka w apelacji od wyroku tego Sądu nie kwestionowała braku takiego ustalenia ani nie postawiła zarzutów z nim związanych. W konsekwencji Sąd drugiej instancji nie miał obowiązku ustosunkowa- nia się do ewentualnego faktu zastosowania spornego regulaminowego trybu roz- wiązania umowy o pracę za porozumieniem stron do innego radcy prawnego. Istotne pozostało zatem niekwestionowane w postępowaniu kasacyjnym ustalenie, że pozwany nie wyraził zgody na rozwiązanie umowy o pracę w drodze porozumienia stron, a także przyjęcie, że proces restrukturyzacji zatrudnienia radców prawnym został już wcześniej zakończony. W takich okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy nie mógł podważać zawartego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowi- ska skarżącej, która uznała za „oczywiście niekwestionowany” pogląd, że nabycie uprawnień emerytalnych może być samoistną przyczyną dokonania wypowiedzenia umowy o pracę, zważywszy ponadto że stan zdrowia i wskazywanie na możliwość nabycia uprawnień emerytalnych były określane jako podłoże i uzasadnienie złożonej przez powódkę oferty rozwiązania umowy o pracę w regulaminowym trybie porozu- mienia stron, na co nie przystał pozwany pracodawca. Wszystko to oznaczało, że nie potwierdziły się proceduralne podstawy skargi kasacyjnej oraz zarzut naruszenia art. 45 § 1 k.p. Ponadto Sąd Najwyższy nie uznał zasadności podstawowego kasacyjnego za- rzutu błędnej interpretacji art. 60 i 78 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p., związanego z uznaniem Sądu drugiej instancji, że pozwany pracodawca dochował pisemnej formy 8 wypowiedzenia umowy o pracę. Na gruncie art. 60 k.c. w związku z art. 300 k.p nie podlegało sporowi, że oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę może być wyrażone przez każde zachowanie prawodawcy, które ujawnia taką wolę w sposób dostateczny, w tym również przez jej ujawnienie w postaci elektronicznej. Problemem była legalność doręczonego pocztą elektroniczną (e-mailem) oraz tradycyjną prze- syłką pocztową oświadczenia woli pracodawcy, które powinno nastąpić na piśmie (art. 30 § 3 k.p.). W tym zakresie skarżąca argumentowała, że zgodnie z art. 78 § 2 k.c. tylko oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej, które zostaje opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowa- nego certyfikatu, jest równoważne formie pisemnej. Z tego unormowania a contrario wynika, że inne sposoby doręczania oświadczenia woli w drodze elektronicznej nie zachowują wymaganej formy pisemnej. Twierdzenie takie jest nieadekwatne do stanu rozpoznawanej sprawy, w której oświadczenie woli pozwanego pracodawcy zostało sporządzone w dniu 8 czerwca 2004 r. na piśmie, a następnie w identycznej treści zostało doręczone zarówno w postaci elektronicznej (pocztą mailową), jak i tradycyjną przesyłką pocztową, która dotarła do powódki w dniu 11 czerwca 2004 r. Chybione są w szczególności twierdzenia skarżącej jakoby pozwany pracodawca złożył dwa różne oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę, jedno sku- tecznie doręczone w postaci elektronicznej, które jednak nie nastąpiło na piśmie w rozumieniu art. 30 § 3 k.p. w opozycji do art. 78 § 2 k.c., a następnie drugie wypo- wiedzenie przesłane tradycyjną przesyłką pocztową, które w sposób nieuprawniony, bo nie poprzedzony cofnięciem za zgodą powódki skutecznie doręczonego wypo- wiedzenia „elektronicznego”, nastąpiło z zachowaniem formy pisemnej. Tymczasem pozwany pracodawca sporządził na piśmie jedno tożsame w treści oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę, które jedynie szybciej dotarło do powódki w po- staci elektronicznej oraz później za pośrednictwem poczty. Takie podwójne doręcze- nie tego samego oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedze- niem nie narusza ani art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p., ani art. 30 § 3 k.p., jeżeli zostało sporządzone i dotarło do pracownika na piśmie. Byłoby nadmiernym i niezro- zumiałym formalizmem uznanie za niezgodne z art. 30 § 3 k.p. identycznego oświad- czenia woli pracodawcy sporządzonego na piśmie tylko z tego powodu, że zostało ono doręczone zarówno w postaci elektronicznej, jak i tradycyjną przesyłką pocz- tową, zwłaszcza w obowiązującym u pozwanego systemie przesyłania wiadomości służbowych pocztą elektroniczną, w którym mają udział wszyscy zatrudnieni pracow- 9 nicy. Taki system służbowej komunikacji elektronicznej był traktowany przy przesyła- niu wiadomości służbowych jako „równoważny formie pisemnej” i korzystała z niego także powódka, która elektronicznie negocjowała swoją ofertę rozwiązania umowy o pracę w „regulaminowym” trybie porozumienia stron, a także domagała się przesła- nia jej oryginału pisma o rozwiązaniu umowy o prace za wypowiedzeniem otrzyma- nego w postaci elektronicznej. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że pracodaw- ca, który sporządził na piśmie i wysłał identycznej treści oświadczenie woli o wypo- wiedzeniu umowy o pracę, jakie dotarło do pracownika zarówno w postaci elektronicznej, jak i tradycyjną przesyłką pocztową, nie narusza wymagania dokona- nia wypowiedzenia na piśmie (art. 30 § 3 k.p.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił niemającą usprawiedli- wionych podstaw skargę kasacyjną na podstawie art. 39814 k.p.c., nie obciążając powódki kosztami postępowania (art. 102 k.p.c.). ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI