II PK 173/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa E. K. o przywrócenie do pracy w Zespole Szkół w S. po tym, jak jej stosunek pracy został uznany za wygasły z powodu braku kwalifikacji. Sąd Rejonowy w K. przywrócił powódkę do pracy i zasądził wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Sąd ten uznał, że powódka nie została prawidłowo pouczona o terminie i sposobie odwołania się do sądu pracy od decyzji pracodawcy stwierdzającej wygaśnięcie stosunku pracy, a pouczenie zawarte w piśmie z 6 kwietnia 2006 r. było wadliwe. Sąd Rejonowy przywrócił powódce termin do wniesienia powództwa, uznając, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, m.in. z powodu skomplikowanej sytuacji osobistej. Sąd Okręgowy w G. zmienił wyrok Sądu Rejonowego, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że powódka znacząco uchybiła terminowi do wniesienia pozwu i nie wykazała braku winy w jego przekroczeniu, mimo wadliwego pouczenia. Sąd Okręgowy uznał, że powódka posiadała wiedzę o wadliwości zwolnienia już od 9 lipca 2007 r., a siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg od tego dnia. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie przepisów postępowania (art. 382 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 264 § 2 k.p. i art. 265 § 2 k.p.). Podkreślono, że pracodawca miał obowiązek stwierdzić wygaśnięcie stosunku pracy na piśmie i pouczyć pracownika o prawie odwołania do sądu pracy oraz terminie. Brak takiego pouczenia, a także wadliwe pouczenie zawarte w piśmie z 6 kwietnia 2006 r., uzasadniały przywrócenie terminu do wniesienia pozwu. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 265 § 2 k.p.) jest nieprzywracalny i powinien być liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej sprawie kluczowe było ustalenie, kiedy powódka dowiedziała się o możliwości dochodzenia ochrony swoich praw na drodze sądowej. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku braku lub wadliwego pouczenia pracodawcy, a także kwestia przywrócenia terminu do wniesienia pozwu.
Dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela mianowanego i wygaśnięcia stosunku pracy z powodu braku kwalifikacji, ale zasady dotyczące pouczenia i przywrócenia terminu mają szersze zastosowanie w prawie pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak prawidłowego pouczenia pracodawcy o terminie i sposobie odwołania do sądu pracy od stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak prawidłowego pouczenia o terminie i sposobie odwołania do sądu pracy od stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy stanowi oczywistą przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu i uzasadnia przywrócenie pracownikowi terminu do wniesienia pozwu z powodu braku winy w uchybieniu terminu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca ma obowiązek nie tylko stwierdzić wygaśnięcie stosunku pracy, ale także pouczyć pracownika o prawie odwołania do sądu pracy oraz terminie. Brak takiego pouczenia lub wadliwe pouczenie, jak w tym przypadku, usprawiedliwia wniosek o przywrócenie terminu, ponieważ pracownik nie wiedział o możliwości dochodzenia ochrony swoich praw.
Od kiedy należy liczyć czternastodniowy termin do wniesienia odwołania do sądu pracy od wygaśnięcia stosunku pracy nauczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania do sądu pracy powinien być liczony od chwili doręczenia nauczycielowi pisma dyrektora szkoły zawierającego stwierdzenie wygaśnięcia stosunku pracy wraz z pouczeniem o przysługującym nauczycielowi takim roszczeniu oraz terminie i sposobie jego wniesienia do sądu pracy, a niekoniecznie od dnia faktycznego wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa, stwierdził, że dla uniknięcia niepewności pracownika co do jego sytuacji, termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od momentu, gdy pracownik zostanie formalnie poinformowany o wygaśnięciu stosunku pracy i przysługujących mu prawach, a nie od daty samego wygaśnięcia, jeśli nie towarzyszy mu odpowiednie pouczenie.
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia pozwu o przywrócenie do pracy, złożony po upływie terminu, musi być formalnie uzasadniony, jeśli sam pozew zawiera już informacje o przyczynach uchybienia?
Odpowiedź sądu
Nie, rygorystyczne traktowanie konieczności prawidłowego uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu zgłoszonego na podstawie art. 265 k.p. zaprzeczałoby funkcji tego przepisu. Samo wniesienie przez pracownika pozwu po upływie terminu należy potraktować jako zawierające implicite wniosek o przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nadmierne znaczenie Sąd Okręgowy przypisał formalnym aspektom uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu. Funkcją przepisu jest umożliwienie pracownikowi dochodzenia swoich praw, a wniesienie pozwu po terminie, wraz z wyjaśnieniem przyczyn, powinno być traktowane jako wystarczające do wszczęcia procedury przywrócenia terminu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zespół Szkół w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 264 § § 2
Kodeks pracy
Żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do sądu pracy w ciągu czternastu dni od dnia wygaśnięcia umowy o pracę.
Dz. U. Nr 19 poz. 239 art. 7 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Nauczyciele zatrudnieni na podstawie mianowania, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, mieli obowiązek uzupełnić kwalifikacje do 31 sierpnia 2006 r., w przeciwnym razie ich stosunek pracy wygasał z mocy prawa.
Pomocnicze
k.p. art. 30 § § 5
Kodeks pracy
W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę powinno być zawarte pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy.
k.p. art. 67
Kodeks pracy
W razie naruszenia przez pracodawcę przepisów dotyczących wygaśnięcia umowy o pracę, pracownikowi przysługuje prawo odwołania do sądu pracy.
k.p. art. 265 § § 1
Kodeks pracy
Pracownik może żądać przywrócenia terminu do wniesienia powództwa, jeśli uchybił termin z przyczyn niezawinionych.
k.p. art. 265 § § 2
Kodeks pracy
Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 74 art. 26 § ust. 1
Karta Nauczyciela
Określa przypadki wygaśnięcia stosunku pracy nauczyciela.
Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 74 art. 26 § ust. 2
Karta Nauczyciela
Dyrektor szkoły powinien stwierdzić wygaśnięcie stosunku pracy nauczyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawidłowego pouczenia pracodawcy o terminie i sposobie odwołania do sądu pracy od stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy. • Wadliwe pouczenie zawarte w piśmie z 6 kwietnia 2006 r. nie mogło być podstawą do liczenia terminu. • Uchybienie terminu do wniesienia pozwu nastąpiło bez winy pracownicy z powodu braku formalnego stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy i pouczenia.
Odrzucone argumenty
Powódka znacząco uchybiła terminowi do wniesienia pozwu. • Powódka nie wykazała braku winy w przekroczeniu terminu. • Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg już 9 lipca 2007 r. lub 22 sierpnia 2007 r., a pozew został wniesiony po terminie. • Śmierć ojca i ślub córki nie miały znaczenia dla oceny zachowania terminu.
Godne uwagi sformułowania
brak prawidłowego pouczenia o terminie i sposobie odwołania się od decyzji pracodawcy stwierdzającej wygaśnięcie stosunku pracy • pouczenie, które znalazło się w skierowanym do powódki piśmie z 6 kwietnia 2006 r., było wadliwe • wygaśnięcie umowy o pracę następuje z mocy zdarzenia określonego w ustawie, niebędącego czynnością prawną • czternastodniowy termin do złożenia odwołania przewidzianego w art. 67 k.p. liczy się od dnia powzięcia przez pracownika wiadomości o tym, że zakład pracy traktuje go jako pracownika, który porzucił pracę • brak stwierdzenia przez dyrektora szkoły wygaśnięcia stosunku pracy powódki [...] oraz brak pouczenia powódki o możliwości wniesienia odwołania do sądu pracy [...] usprawiedliwiały jej wniosek o przywrócenie terminu
Skład orzekający
Herbert Szurgacz
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku braku lub wadliwego pouczenia pracodawcy, a także kwestia przywrócenia terminu do wniesienia pozwu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela mianowanego i wygaśnięcia stosunku pracy z powodu braku kwalifikacji, ale zasady dotyczące pouczenia i przywrócenia terminu mają szersze zastosowanie w prawie pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – prawidłowego informowania pracownika o jego prawach i terminach, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę.
“Nauczycielka zwolniona z pracy, bo brakowało jej kwalifikacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można było się odwołać.”
Dane finansowe
WPS: 19 194 PLN
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 5216,09 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.