II PK 171/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną nauczycielki, uznając, że nie posiadała ona wymaganych kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, co skutkowało wygaśnięciem stosunku pracy.
Powódka, nauczycielka, dochodziła ustalenia, że wygaśnięcie jej stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem prawa i zasądzenia odszkodowania. Sąd Rejonowy przyznał jej częściowo rację, uznając wadliwość decyzji o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego i zasądzając odszkodowanie. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo, wskazując na brak kwalifikacji powódki do nauczania języka angielskiego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że kwalifikacje nauczyciela muszą być zgodne z nauczanym przedmiotem, a posiadane świadectwo FCE z oceną C nie było wystarczające do nauczania języka angielskiego.
Sprawa dotyczyła nauczycielki Iwony R.-O., której stosunek pracy wygasł z dniem 31 sierpnia 2006 r. z powodu braku wymaganych kwalifikacji do nauczania historii i języka angielskiego. Sąd Rejonowy uznał wygaśnięcie za niezgodne z prawem, częściowo zasądzając odszkodowanie, wskazując na wadliwość decyzji administracyjnej o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, stwierdzając, że powódka nie posiadała kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, co potwierdził świadectwem FCE z oceną C, podczas gdy wymagana była ocena A lub B. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki. Podkreślono, że kwalifikacje nauczyciela muszą być zgodne z nauczanym przedmiotem, a ustalenie spełnienia wymagań może być weryfikowane w zależności od przyszłych przedmiotów nauczania. Sąd Najwyższy uznał, że powódka, ucząc głównie języka angielskiego, nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych do tego przedmiotu, a przepisy rozporządzenia z 2002 r. nie naruszały zasady nieretroaktywności, gdyż dotyczyły oceny kwalifikacji w momencie ich ustalania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, świadectwo FCE z oceną C nie jest wystarczające, wymagana jest ocena A lub B.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na przepisach rozporządzenia określających szczegółowe kwalifikacje nauczycieli, które wiążą je z nauczanym przedmiotem. Ustalono, że powódka uczyła głównie języka angielskiego i nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych do tego przedmiotu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Zespół Szkół w O., Szkoła Podstawowa w O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Iwona R.-O. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zespół Szkół w O. | instytucja | pozwany |
| Szkoła Podstawowa w O. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.n. art. 7 ust. 1
Ustawa - Karta Nauczyciela
Przepis dotyczący wygaśnięcia stosunku pracy z powodu braku kwalifikacji.
k.n. art. 9 ust. 1 i 2
Karta Nauczyciela
Określa ogólne wymogi kwalifikacyjne dla nauczycieli i kompetencje ministra do ich szczegółowego określenia.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 155, poz. 1288 ze zm. § § 2 pkt 3 w związku z § 4 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu
Określa kwalifikacje do nauczania historii, wymagające ukończenia studiów podyplomowych.
k.n. art. 26 ust. 1 pkt 5 i ust. 2
Ustawa - Karta Nauczyciela
Przepisy dotyczące wygaśnięcia stosunku pracy nauczyciela.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p. art. 49
Kodeks pracy
Przepis dotyczący odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy.
k.n. art. 91c ust. 1
Ustawa - Karta Nauczyciela
Przepis dotyczący stosowania przepisów Kodeksu pracy do stosunku pracy nauczyciela.
Ustawa o systemie oświaty art. 63
k.p.c. art. 39813 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji przy braku zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej § § 7 ust. 2 pkt 4
Dotyczy uznawania świadectw znajomości języków obcych.
Ustawa o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 10 ust. 2b
Definicja wykonywania pracy pedagogicznej zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej § § 1
Dotyczy zbliżoności ukończonego kierunku studiów z nauczanym przedmiotem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nauczyciel musi posiadać kwalifikacje zgodne z nauczanym przedmiotem. Świadectwo FCE z oceną C nie jest wystarczające do nauczania języka angielskiego. Wygaśnięcie stosunku pracy z powodu braku kwalifikacji następuje z mocy prawa i jest niezależne od wadliwości decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Wadliwość decyzji administracyjnej o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego skutkuje naruszeniem prawa przy wygaśnięciu stosunku pracy. Zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2002 r. do oceny kwalifikacji narusza zasadę nieretroaktywności prawa. Przepis art. 10 ust. 2b Karty Nauczyciela, uchylony w momencie oceny kwalifikacji, nie powinien być stosowany.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy rozporządzenia (...) wiążą kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela z nauczanym przez niego przedmiotem. Ustalenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych może podlegać weryfikacji w zależności od przedmiotów, jakich nauczyciel miałby uczyć w przyszłości. Nie do przyjęcia byłaby interpretacja, że raz ustalone spełnienie wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowiska nauczyciela jest wiążące niezależnie od tego, jakich przedmiotów miałby uczyć nauczyciel w przyszłości. Nie chodziło o „pozbawienie” powódki posiadanych przez nią kwalifikacji do nauczania historii i wiedzy o społeczeństwie, ale o brak kwalifikacji do nauczania języka angielskiego.
Skład orzekający
Herbert Szurgacz
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kwalifikacji nauczycieli, wygaśnięcie stosunku pracy z powodu braku kwalifikacji, interpretacja przepisów dotyczących nauczycieli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela nauczającego kilku przedmiotów i posiadającego określone certyfikaty językowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kwalifikacji zawodowych nauczycieli i ich wpływu na stosunek pracy, co jest istotne dla wielu osób w branży edukacyjnej.
“Czy certyfikat z angielskiego wystarczy, by uczyć w szkole? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 1640 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 19 lutego 2009 r. II PK 171/08 Przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nau- czycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczy- cieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształce- nia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.) wiążą kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela z nauczanym przez niego przedmiotem. Ustalenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych może podlegać weryfikacji w zależności od przedmiotów, jakich nauczyciel miałby uczyć w przyszłości. Przewodniczący SSN Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Katarzyna Gonera, Romualda Spyt. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy z powództwa Iwony R.-O. przeciwko Zespołowi Szkół w O., Szkole Podstawowej w O. o ustalenie i odszkodowanie, na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 31 grudnia 2007 r. [...] 1. o d d a l i ł skargę kasacyjną, 2. zasądził od powódki na rzecz pozwanego 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy wyro- kiem z dnia 5 czerwca 2007 r. w sprawie z powództwa Iwony R.-O. przeciwko Ze- społowi Szkół w O. Szkole Podstawowej w O. o uznanie za bezskuteczne wygaśnię- cia stosunku pracy, a następnie o stwierdzenie, że wygaśnięcie stosunku pracy na- stąpiło z naruszeniem przepisów prawa i odszkodowanie, ustalił, że wygaśnięcie sto- 2 sunku pracy nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, zasądził od pozwanej kwotę 1.640 zł brutto, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Powyższe orzeczenie zapadło na tle następujących ustaleń faktycznych. Po- wódka zatrudniona została u pozwanego w pełnym wymiarze czasu pracy na pod- stawie umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 1 września 1994 r., na stanowi- sku nauczyciela, dzień rozpoczęcia pracy ustalono na 1 września 1994 r. Z dniem 13 sierpnia 1998 r. pozwany nawiązał z powódką stosunek pracy na podstawie aktu mianowania. Pismem z dnia 5 października 2000 r. Zarząd Gminy D.C. nadał po- wódce, z mocą od dnia 6 kwietnia 2000 r., stopień nauczyciela mianowanego, po- twierdzając jednocześnie, że posiada ona kwalifikacje do tego, by mogła być zatrud- niona w szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 Karty Nauczyciela na stanowi- skach zgodnych z posiadanymi kwalifikacjami. Pismem z dnia 10 sierpnia 2006 r. Dyrektor Zespołu Szkół w O. poinformował powódkę, że w wyniku analizy aktów prawnych dotyczących oświaty, po skonsultowaniu problemu z prawnikami Kurato- rium Oświaty w B. (na podstawie akt osobowych) stwierdził, że nie posiada ona wy- starczających kwalifikacji do nauczania: historii, języka angielskiego i wiedzy o społe- czeństwie. Jednocześnie wskazał, że w przypadku niedostarczenia wymaganych zaświadczeń o uzyskaniu kwalifikacji, umowa o pracę powódki w Zespole Szkół w O. ulegnie wygaśnięciu w dniu 31 sierpnia 2006 r., a następnie pismem z dnia 30 sierp- nia 2006 r. poinformował, że w związku z niewywiązaniem się przez nią z obowiązku uzupełnienia kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego i historii (w tym również przedmiotu historia i społeczeństwo) na podstawie art. 7 ust. 1 z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektó- rych innych ustaw oraz art. 26 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela zawarty z nią stosunek pracy przez mianowanie wygasa z mocy prawa z dniem 31 sierpnia 2006 r. W ocenie Sądu Rejonowego powódka nie spełniała wymogów w zakresie kwalifikacji do nauczania przedmiotów: historii i języka angielskiego w świetle przepi- sów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Jak ustalił Sąd Re- jonowy powódka legitymowała się świadectwem FCE, ocena C, tymczasem załącz- nik do rozporządzenia wśród świadectw potwierdzających znajomość języka obcego 3 stanowiących minimalne kryterium, uprawniające do nauczania w szkole podstawo- wej, wymienia First Certyfikate In English ( FCE ), Cambrigde University, ocena A lub B. Sąd Rejonowy wskazał, że aby uzyskać kwalifikacje do nauczama omawianych przedmiotów powódka musiałaby zatem ukończyć studia podyplomowe z zakresu historii (stosownie do dyspozycji § 2 pkt 3 w związku z § 4 pkt 1 wyżej powołanego rozporządzenia) i zdobyć świadectwo znajomości języka angielskiego na poziomie zaawansowanym, czego po 2000 r. jednak nie uczyniła. W dalszej kolejności Sąd Rejonowy zajął się oceną pisma z dnia 5 paździer- nika 2000 r., będącego decyzją administracyjną, w którym Zarząd Gminy D.C. nadał powódce z mocą od dnia 6 kwietnia 2004 r. stopień nauczyciela mianowanego. Po dokonaniu analizy składników decyzji administracyjnej Sąd uznał, że akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela z dnia 5 października 2000 r. nie spełniał wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 k.p.a. dla decyzji administracyjnej w zakre- sie uzasadnienia prawnego, a co za tym idzie, decyzja ta nie zawiera nakazu skiero- wanego do powódki, nakładającego na nią obowiązek uzupełnienia kwalifikacji za- wodowych pod rygorem wygaśnięcia stosunku pracy z dniem 31 sierpnia 2006 r. W związku z tym należy uznać, że powódka z uwagi na wadliwość tak sformułowanej decyzji nie była poinformowana o konieczności uzupełnienia kwalifikacji zawodowych we wskazanym wyżej terminie i tym samym nie mogła ponosić z tego tytułu nega- tywnych skutków prawnych przewidzianych w art. 7 ust. 1 ustawy z 2000 r. noweli- zującej Kartę Nauczyciela. Stwierdzenie wygaśnięcia stosunku pracy z powódką przez pozwanego na- stąpiło z naruszeniem prawa. W drodze analogii Sąd przyjął, że doszło do rozwią- zania umowy o pracę za wypowiedzeniem, przy czym zgodnie z art. 27 Karty Nau- czyciela upływ okresu wypowiedzenia łączącej powódkę z pozwanym umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony nastąpił z końcem roku szkolnego, a zatem z dniem 30 czerwca 2007 r. Powódka miała prawo ubiegać się o wynagrodzenie za czas do chwili rozwiązania umowy, pomniejszone o ewentualne zarobki uzyskane w tym czasie gdzie indziej, które Sąd Rejonowy ustalił w wysokości 1.640 zł brutto. Apelację od tego wyroku wniosły obie strony. Pozwana zaskarżyła go w części dotyczącej ustalenia, że wygaśnięcie sto- sunku pracy z dniem 31 sierpnia 2006 r. nastąpiło z naruszeniem prawa oraz zasą- dzenia od pozwanej na rzecz powódki kwoty 1.640 zł brutto, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w szczególności art. 7 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 9 ust. 5 Karty Nauczyciela, przez przyjęcie, że akt nadania powódce z dniem 6 kwietnia 2000 r. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego jest wadliwy i z tej racji nie uprawniał pozwanej do stwier- dzenia wygaśnięcia z mocy prawa stosunku pracy z powódką, oraz sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i wnio- sła o zmianę zaskarżonej części wyroku i oddalenie powództwa. Powódka zaskar- żyła wyrok w części zasądzającej kwotę 1.640 zł brutto, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 49 k.p. w związku z art. 91 c ust. 1 Karty Nauczyciela, po- przez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o sys- temie oświaty, poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenia art. 102 k.p.c., po- przez brak rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego poniesionych przez powódkę. Wskazując na tak sformułowane zarzuty strona powodowa wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od strony pozwanej na swoją rzecz kwoty 20.904 zł brutto. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 31 grudnia 2007 r. zmienił za- skarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo oddalając jednocześnie apela- cję powódki. W uzasadnieniu wyroku Sąd drugiej instancji stwierdził, że ocena kwali- fikacji zawodowych do nauczania w szkole podstawowej przedmiotu historia, wiedza o społeczeństwie, historia i społeczeństwo powinna opierać się na przepisach rozpo- rządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wy- padków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształce- nia. Analiza przepisów rozporządzenia oraz dyplomu ukończenia przez powódkę studiów wyższych na kierunku nauki społeczne w zakresie pracy socjalnej prowadzi do stwierdzenia, że nie można przyjąć, iż powódka w dniu 6 kwietnia 2000 r. posia- dała kwalifikacje do nauczania przedmiotów wiedza o społeczeństwie, historia bądź historia i społeczeństwo. Kwestia ta, w połączeniu z wymiarem zajęć dotyczącym wyłącznie nauczania języka angielskiego (13 godzin z 17) ma istotne znaczenie w świetle art. 10 ust. 2b Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym od 7 sierpnia 1996 r. do 5 kwietnia 2000 r., zgodnie z którym przez wykonywanie pracy pedago- gicznej zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami należało rozumieć realizowanie zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych w wymiarze co najmniej 1/2 tygo- dniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. W ocenie Sądu Okręgowego kwestia po- 5 siadania przez powódkę w dniu 6 kwietnia 2000 r. kwalifikacji zawodowych musi być w związku z powyższym rozważana w zakresie nauczanego przez nią w zasadni- czym wymiarze zajęć z języka angielskiego. Powódka do nauczania tego przedmiotu nie posiadała jednak wymaganych kwalifikacji. Posiadała ona bowiem świadectwo egzaminu z zakresu znajomości tego języka przeprowadzonego przez instytucję za- graniczną (University of Cambridge) - First Certificate in English w stopniu C, a nie A lub B. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił brak kwalifikacji powódki do zajmowania stanowiska nauczyciela u strony pozwanej oraz fakt nieuzupełnienia tego braku przez powódkę do dnia 31 sierpnia 2006 r. Tym nie- mniej za podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku przyjął wadliwą konstrukcję prawną, zgodnie z którą wygaśnięcie z dniem 31 sierpnia 2006 r. łączącego strony stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem prawa za wypowiedzeniem. Wadliwość ta wynikała z niedostrzeżenia istotnych różnic występujących między trybami zakoń- czenia stosunku pracy z mocy prawa i w wyniku czynności prawnej jednej ze stron tej więzi prawnej. Wygaśnięcie stosunku pracy nauczyciela z mocy art. 7 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw następuje niezależnie od woli stron, po spełnieniu się stanu faktycznego przewidzianego w tym przepisie. Zawarte w punkcie 1 zaskarżonego wyroku ustalenie narusza ten przepis poprzez stwierdzenie, iż do wygaśnięcia łączącego strony stosunku pracy doszło z naruszeniem prawa. „Tego rodzaju konkluzja skierowana jest contra legem prze- ciwko mocy obowiązującej powyższego przepisu prawa materialnego i z faktu tego wynika wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia, która swe dalsze konsekwencje znalazła w nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd Rejonowy w drodze analogii, iż do rozwiązania z powódką stosunku pracy doszło w wyniku wypowiedzenia ze strony pracodawcy, gdy stan faktyczny sprawy w żadnym aspekcie nie dawał podstaw dla dokonania tego rodzaju ustalenia.” Powódka zaskarżyła ten wyrok skargą kasacyjną w całości, wnosząc o jego uchylenie. Jako podstawę skargi wskazała naruszenie prawa materialnego: 1) § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia, w brzmieniu obowiązującym na dzień 6 kwietnia 2000 r., przez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd drugiej instancji stano- wiska, że świadectwo znajomości języka angielskiego, jakim legitymowała się po- 6 wódka na dzień 6 kwietnia 2000 r., nie było uznawane przez Ministra Edukacji Naro- dowej za potwierdzające posiadanie kwalifikacji do nauczania języka angielskiego w szkole podstawowej; 2) przez nieuprawnione zastosowanie przepisów rozporządze- nia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wy- padków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształ- cenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli, polegające na zastosowaniu przez Sąd drugiej instancji przywołanych wyżej przepisów wbrew konstytucyjnej za- sadzie nieretroaktywności prawa; 3) art. 10 ust. 2b ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 czerwca 1996 roku o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, poprzez nieuprawnione zastosowanie polegające na powoływaniu się przez Sąd drugiej instancji na przepis uchylony z dniem 5 kwietnia 2000 r., a co za tym idzie nieobowiązujący w dniu dokonywaniu oceny kwalifikacji powódki, tj. 6 kwietnia 2000 r.; 4) § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 paź- dziernika 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemają- cych wyższego wykształcenia w brzmieniu obowiązującym na dzień 7 maja 1998 r., polegające na przyjęciu zmiany stanowiska w zakresie dokonywania oceny zbliżono- ści ukończonego kierunku studiów z nauczanym przedmiotem, wraz ze zmianą wła- ściwości organu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniosła, że wbrew twierdzeniom powódki, kwestia wymaganych kwalifikacji do nauczania języków obcych była uregulowana rozporządzeniem. Nie zawierało ono jedynie załącznika z listą egzaminów z zakresu znajomości języków obcych, przeprowadzanych przez instytucje zagraniczne i uznawanych przez Mini- sterstwo Edukacji Narodowej, o czym mowa w § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Rolę tę spełniało jednak pismo okólne MEN z dnia 10 sierpnia 1995 r., do którego załą- czono stosowną listę, a byt prawny tego pisma był przedłużany aż do wejścia w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Wskazano też na okoliczność, że Sąd Okręgowy w Bydgoszczy jedynie porównawczo przywołał prze- pisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, aby przekonać powódkę, że w kwestii wymaganych kwalifikacji nie zaszły żadne zmiany w nowych 7 przepisach prawa. Nie oparł na nim natomiast swego orzeczenia i tym samym nie naruszył zasady lex retro non agit. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 2b Karty Nauczyciela w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 14 czerwca 1996 r. pozwana podniosła, że Sąd drugiej instancji wyraźnie stwierdził, że „kwestia posiadanych przez powódkę w dniu 6 kwietnia 2000 r. kwalifikacji zawodowych musi być ... rozważana w zakresie nauczanego przez nią w zasadniczym wymiarze zajęć języka angielskiego". Podkreśliła przy tym, że ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie re- cypując przepisu art. 10 ust. 2b Karty Nauczyciela, obowiązującego do dnia 5 kwiet- nia 2000 r., w istocie wprowadziła wymóg posiadania przez nauczycieli odpowiednich kwalifikacji do każdego z nauczanych przedmiotów. Z powyższych racji ocena przez Sąd drugiej instancji wymaganych kwalifikacji powódki do przedmiotu, który prowa- dziła w zasadniczym wymiarze, była celowa i uzasadniona oraz oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu 6 kwietnia 2000 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania. W konsekwencji Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami dokonanymi w sprawie (art. 39813 § 2 k.p.c.). Nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia prawa materialnego. Powódka spełniała wymagania kwalifikacyjne do nauczania przedmiotów: wie- dza o społeczeństwie oraz historii. Należy zgodzić się z dokonaną przez Sąd Okrę- gowy interpretacją, że wydając w 1998 r. zgodę na nawiązanie stosunku pracy z po- wódką na podstawie mianowania organ nadzoru pedagogicznego, dysponując do- kumentacją dotyczącą wykształcenia powódki, uznał, że ukończony przez nią kieru- nek studiów - nauki społeczne ze specjalizacją praca socjalna, jest zbliżony z nau- czanym przez powódkę przedmiotem. Jak jednak ustalił Sąd Okręgowy, a ustalenie to nie zostało skutecznie podważone, w momencie wejścia w życie ustawy z 18 kwietnia 2000 r. (nowelizującej Kartę Nauczyciela), powódka nauczała głównie języ- ka angielskiego (13 godzin tygodniowo), a przedmiotów wiedza o społeczeństwie i historia po dwie godziny tygodniowo. Kwestionując posiadanie przez powódkę wymagań kwalifikacyjnych do nauczania języka angielskiego Sąd Okręgowy powołał art. 10 ust. 2b Karty Nauczyciela, według którego przez wykonywanie pracy pedago- gicznej zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami należy rozumieć realizowanie zajęć 8 dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych w wymiarze co najmniej ½ tygo- dniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. Skarżąca zarzuciła, że wymieniony prze- pis przestał obowiązywać 5 kwietnia 2000 r. w związku z czym nie było podstaw do oceny spełniania przez powódkę wymagań kwalifikacyjnych w aspekcie tego unor- mowania. W związku z przytoczonym zarzutem skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącej, nowelizacja Karty Nauczyciela nie zmieniła sytuacji powódki w zakresie spełniania wymagań kwalifikacyjnych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukoń- czyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Szczegółowe kwalifikacje i warunki ich uzyskiwania określa minister właściwy do spraw oświaty i wychowania (ust. 2). Przepisy rozpo- rządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wy- padków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształce- nia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.) określają kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w za- leżności od rodzaju szkoły (placówki oświatowej) oraz nauczanego przedmiotu. Kwa- lifikacje do nauczania języków obcych określa szczegółowo § 11 rozporządzenia. W sprawie ustalono, że w kolejnych latach powódka uczyła języka angielskiego w wy- miarze 13-16 godzin tygodniowo, jedynie uzupełniając wymiar zajęć do pełnego etatu godzinami nauczania historii i wiedzy o społeczeństwie. Była zatem zatrudniona na stanowisku nauczyciela języka angielskiego. Powódka nie spełniała, jak ustalono, wymagań kwalifikacyjnych przewidzianych rozporządzeniem do nauczania języka angielskiego. Stosownie do § 20 powołanego rozporządzenia nauczyciele zatrudnieni w dniu jego wejścia w życie na podstawie mianowania, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują nabyte kwalifi- kacje do zajmowania stanowiska nauczyciela. Nie do przyjęcia byłaby interpretacja, że raz ustalone spełnienie wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowiska nauczyciela jest wiążące niezależnie od tego, jakich przedmiotów miałby uczyć nau- czyciel w przyszłości. Powyżej podkreślono, że rozporządzenie wiąże kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela z nauczanym przez niego przed- 9 miotem. W świetle powyższych wywodów nie są usprawiedliwione zarzuty skargi ka- sacyjnej naruszenia § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r. ponieważ nie jest sporna sprawa kwalifikacji powódki w za- kresie nauczania przez nią historii i wiedzy o świecie w okresie do 2000 r., lecz po- siadania kwalifikacji do nauczania języka angielskiego. Nie jest również - jak powyżej wskazano - usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 10 ust. 2b Karty Nauczyciela. Skarżąca zarzuca ponadto niedopuszczalność oceny kwalifikacji powódki w świetle przepisów rozporządzenia z 10 września 2002 r. ponieważ stanowiłoby to - w jej ocenie - naruszenie konstytucyjnej zasady nieretroaktywności przepisów prawa. Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony. Skarżąca nie rozróżnia między retroakcją a re- trospektywnością. Warunkiem stwierdzenia retroaktywności przepisu (ów) (działania prawa wstecz) jest ustalenie, że mogą one mieć zastosowanie do zdarzenia nie tylko powstałego ale i zdarzenia, który ustał przed nabraniem przez te przepisy mocy obowiązującej. Natomiast retrospektywność oznacza bezpośrednie działanie ustawy (przepisów) nowej (por. w tym względzie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach K 9/95, K 5/86, K 7/90, a także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 stycz- nia 2009 r., III UZP 2/08, OSNP 2009 13-14, poz. 185). W sprawie nie chodziło o „pozbawienie” powódki posiadanych przez nią kwalifikacji do nauczania historii i wie- dzy o społeczeństwie, ale o brak kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, opi- sanych w powołanym rozporządzeniu. Z przytoczonych motywów, skoro skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedli- wionych podstaw należało orzec o jej oddaleniu (art. 39815 k.p.c.). ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI