II PK 168/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń pracownika (Z. R.) oddelegowanego do pracy w Niemczech, domagającego się wyrównania wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz innych świadczeń. Powód domagał się kwoty 33.975 euro. Sąd Okręgowy uwzględnił część roszczeń, m.in. ekwiwalent za urlop i diety, oddalając pozostałe. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając na rzecz powoda 295,71 euro za godziny nadliczbowe i odsetki. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wynagrodzenia za godziny nadliczbowe i ekwiwalentu za urlop, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów proceduralnych, w tym art. 382 k.p.c. (błędne ustalenia faktyczne bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego) oraz art. 328 § 2 k.p.c. (niewystarczające uzasadnienie wyroku). Podniesiono również zarzuty dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego, w szczególności w zakresie stosowania umów międzynarodowych (Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych, Układ Europejski) jako podstawy roszczeń, a także zasad ustalania czasu pracy i odsetek. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ustalił czas pracy powoda i długość przerw, nie wyjaśniając podstaw tych ustaleń. Ponadto, Sąd Apelacyjny zbagatelizował znaczenie umów międzynarodowych dla oceny roszczeń pracownika, co było niezgodne z Konstytucją RP i orzecznictwem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie czasu pracy i wynagrodzenia za godziny nadliczbowe w przypadku pracowników oddelegowanych do pracy za granicą, stosowanie umów międzynarodowych w prawie pracy, wymogi formalne uzasadnienia orzeczeń sądowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej z okresu sprzed wejścia w życie niektórych przepisów, ale zasady interpretacyjne pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik oddelegowany do pracy za granicą na podstawie umowy międzyrządowej może dochodzić wyższego wynagrodzenia niż określone w umowie o pracę, powołując się na przepisy międzynarodowe i niemieckie układy zbiorowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zignorował możliwość stosowania umów międzynarodowych i zasad wykładni prawa pracy w kontekście umów międzyrządowych i umów o pracę. Sprawa wymaga ponownego rozpoznania w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów proceduralnych i błędną wykładnię prawa materialnego. Podkreślono, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił znaczenie umów międzynarodowych dla roszczeń pracowniczych oraz nie wyjaśnił podstaw ustaleń faktycznych dotyczących czasu pracy.
Czy Sąd drugiej instancji może dokonywać nowych ustaleń faktycznych bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i czy jego uzasadnienie spełnia wymogi formalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd drugiej instancji musi opierać swoje ustalenia na całym materiale dowodowym i odpowiednio je uzasadnić. Naruszenie art. 382 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. skutkuje uchyleniem wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny dokonał ustaleń faktycznych (np. dotyczących długości przerw w pracy, tygodniowego wymiaru czasu pracy) bez wystarczającego uzasadnienia i oparcia w materiale dowodowym, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Od jakiej daty należą się odsetki ustawowe od zasądzonego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe co do zasady należą się od daty wymagalności roszczenia, chyba że powód sprecyzował żądanie inaczej. Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił podstaw zasądzenia odsetek od daty wniesienia pozwu, mimo że powód w piśmie procesowym określił inną datę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na brak wyjaśnienia przez Sąd Apelacyjny podstaw zasądzenia odsetek od daty wniesienia pozwu, co stanowi naruszenie art. 481 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. i art. 321 § 1 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. R. | osoba_fizyczna | powód |
| F. Urządzenia i Montaże Przemysłowe Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 18 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę mogą być bardziej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, w tym w zakresie czasu pracy.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczone są co do zasady od daty wymagalności roszczenia.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji dokonuje kontroli prawidłowości postępowania i orzeczenia sądu pierwszej instancji na podstawie zebranego materiału.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczenia woli powinna uwzględniać okoliczności towarzyszące jego złożeniu.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do konstrukcji uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c.
k.p. art. 9
Kodeks pracy
Przez przepisy prawa pracy rozumie się przepisy Kodeksu pracy oraz inne przepisy określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców.
Konstytucja RP art. 241 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Umowy międzynarodowe ratyfikowane przez RP podlegają stosowaniu zgodnie z art. 91 Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 91
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 maja 1989 r. art. § 5
Praca nadliczbową jest praca wykonywana w czasie przekraczającym 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. art. § 10
Czas pracy na budowie nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień, z zastrzeżeniem rekompensaty za czas wolny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów proceduralnych (art. 382 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.) poprzez dokonanie ustaleń faktycznych bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i niewystarczające uzasadnienie. • Błędna wykładnia prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny, w szczególności w zakresie stosowania umów międzynarodowych jako podstawy roszczeń pracowniczych. • Niewłaściwe ustalenie czasu pracy powoda i długości przerw bez należytego uzasadnienia. • Błędne zasądzenie odsetek ustawowych od daty wniesienia pozwu zamiast od daty wymagalności roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. • Merytoryczny charakter postępowania apelacyjnego zmierza do naprawienia błędów popełnionych przez sąd pierwszej instancji i w tym znaczeniu postępowanie apelacyjne jest przedłużeniem postępowania przeprowadzonego przed sądem pierwszej instancji. • Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej ustaleń co do obowiązującego powoda (...) czasu pracy nie spełnia przytoczonych wymagań ustawowych, jest bowiem lakoniczne, a nawet całkowicie arbitralne. • Za niewystarczające należy też uznać skwitowanie przez Sąd drugiej instancji zarzutów skarżącego wywodzącego swe uprawnienia do wyższego wynagrodzenia niż określone w umowie o pracę z umów międzynarodowych stwierdzeniem, że umowy takie w obowiązującym wówczas stanie prawnym nie zawierały przepisów prawa pracy w rozumieniu art. 9 k.p.
Skład orzekający
Jolanta Strusińska-Żukowska
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie czasu pracy i wynagrodzenia za godziny nadliczbowe w przypadku pracowników oddelegowanych do pracy za granicą, stosowanie umów międzynarodowych w prawie pracy, wymogi formalne uzasadnienia orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej z okresu sprzed wejścia w życie niektórych przepisów, ale zasady interpretacyjne pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy pracy za granicą, międzynarodowych umów i potencjalnej dyskryminacji płacowej, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i szerszej publiczności.
“Czy praca w Niemczech oznaczała niższe zarobki dla Polaka? Sąd Najwyższy bada sprawę delegowania pracowników i międzynarodowych umów.”
Dane finansowe
WPS: 33 975 EUR
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 295,71 PLN
skapitalizowane odsetki ustawowe: 159,77 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.