II PK 166/06

Wyrok z dnia 24 października 2006 r. II PK 166/06 Wynik konkursu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej wiąże Szefa Służby Cywilnej. W razie reorganizacji urzędu, zobowiązuje go do przeniesienia na wyższe stanowisko służbowe, na które członek korpusu służby cywilnej zo- stał wyłoniony w drodze konkursu na czas, gdy stanowisko nim objęte zacho- wało swą nazwę i nie wymagało kwalifikacji wyższych od uwzględnionych w postępowaniu konkursowym (art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.). Przewodniczący SSN Beata Gudowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy z powództwa Piotra S. przeciwko Ministerstwu Infrastruktury w Warszawie o ustalenie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 22 listopada 2004 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części dotyczącej ustalenia zatrudnienia po- woda na wyższym stanowisku w Służbie Cywilnej w okresie od dnia 31 października 2001 r. do dnia 24 stycznia 2002 r. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w War- szawie do ponownego rozpoznania w tym zakresie i orzeczenia o kosztach postępo- wania kasacyjnego, o d d a l i ł kasację w pozostałej części. U z a s a d n i e n i e Piotr S. wystąpił przeciwko Ministerstwu Infrastruktury w Warszawie o ustale- nie, że od dnia 31 października 2001 r. jest urzędnikiem służby cywilnej zajmującym wyższe stanowisko dyrektora Biura Drogownictwa, a następnie dyrektora Departa- mentu Dróg Publicznych, na które został wytypowany w wyniku konkursu. 2 Wyrokiem z dnia 9 października 2003 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych dla Warszawy-Pragi w Warszawie powództwo oddalił. Ustalił, że na podstawie umowy o pracę z dnia 2 października 2000 r., zawartej na okres 3 lat, powód został zatrudniony na stanowisku głównego specjalisty w Departamencie Ko- lejnictwa Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej. Od dnia 16 października 2000 r. Dyrektor Generalny powierzył mu pełnienie obowiązków na stanowisku dy- rektora Biura Drogownictwa, utworzonego w strukturze organizacyjnej Ministerstwa w dniu 13 października 2000 r. We wrześniu 2001 r. został rozstrzygnięty pozytywnie dla powoda konkurs na stanowisko dyrektora Biura Drogownictwa, do którego przy- stąpił w maju 2001 r. W dniu 1 października 2001 r. powód został mianowany urzęd- nikiem służby cywilnej. W związku z przekształceniem Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej mocą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 października 2001 r. w sprawie utwo- rzenia Ministerstwa Infrastruktury (Dz.U. Nr 122 poz. 1326) powód od dnia 23 paź- dziernika 2001 r. stał się pracownikiem Ministerstwa Infrastruktury. Pismem z dnia 31 października 2001 r. Szef Służby Cywilnej zawiadomił Dyrektora Generalnego Mini- sterstwa Infrastruktury o wyniku konkursu i wskazaniu powoda jako kandydata na stanowisko Dyrektora Biura Drogownictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej, uwzględniając, że zadania dotychczasowego Ministerstwa, w tym zadania Biura Drogownictwa, są realizowane przez Ministerstwo Infrastruktury. Dyrektor Ge- neralny uznał, że przeniesienie powoda na takie stanowisko nie jest możliwe, gdyż w Ministerstwie Infrastruktury nie przewiduje się utworzenia Biura Drogownictwa i wskazał na zasadniczo różny zakres zadań nowej komórki - Departamentu Dróg Pu- blicznych - od zadań byłego Biura Drogownictwa. Powód został zwolniony z pełnienia obowiązków Dyrektora byłego Biura Drogownictwa z poleceniem wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku głównego specjalisty w Departamencie Kolejnictwa od dnia 29 maja 2002 r. Spór, którego przedmiot został sprowadzony do kwestii skutków prawnych powierzenia powodowi pełnienia obowiązków na stanowisku Dyrektora Biura Drogo- wnictwa, Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.), stwierdzając, że od dnia 23 października 2001 r., w związku z likwidacją Ministerstwa Transportu i Go- spodarki Morskiej, stanowisko objęte konkursem zostało zlikwidowane przed jego rozstrzygnięciem. Utworzony w nowo powstałym Ministerstwie Infrastruktury Depar- 3 tament Dróg Publicznych przejął zadania znacznie różniące się od zadań Biura Dro- gownictwa i na stanowisko dyrektora tego Departamentu rozpisany został nowy kon- kurs. W jego wyniku Szef Służby Cywilnej pismem z dnia 29 września 2003 r. prze- niósł na to stanowisko Grzegorza M. W apelacji powód zarzucił naruszenie art. 48 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej, wynikające z błędnego ustalenia, że doszło do likwidacji urzędu, podczas gdy Mini- sterstwo Infrastruktury nie powstało po likwidacji Ministerstwa Transportu i Gospo- darki Morskiej, lecz po przekształceniu polegającym na włączeniu do dotychczasowej struktury Ministerstwa komórek organizacyjnych Ministerstwa Gospodarki oraz Mini- sterstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, wraz z pracownikami obsługującymi przejęte działy. Do czasu nadania Ministerstwu Infrastruktury statutu w dniu 25 stycznia 2001 r. dotychczasowe komórki organizacyjne działały pod dawnymi na- zwami, a Biuro Drogownictwa realizowało zadania w ramach Departamentu Dróg Publicznych. Skarżący dokonał porównania zakresu kompetencji byłego Biura Dro- gownictwa i nowo powołanego Departamentu Dróg Publicznych, wykazując brak róż- nic między przedmiotami ich działalności, i utrzymywał, że Szef Służby Cywilnej po- winien - zgodnie z art. 48 ust. 2 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie cy- wilnej - przenieść go, jako osobę wyłonioną w drodze konkursu, na stanowisko dy- rektora komórki równorzędnej z departamentem. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 r. oddalił apelację. Uznał, że powód, który wygrał konkurs na stanowisko w Ministerstwie Transportu i Gospo- darki Morskiej, nie może domagać się uwzględnienia wyników konkursu w zakresie zatrudnienia w innym Ministerstwie, będącym jego następcą po reorganizacji rozpo- rządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 października 2001 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury, które weszło w życie 23 października 2001 r. W Minister- stwie Infrastruktury konieczne było ogłoszenie nowych konkursów. Szef Służby Cy- wilnej, przez wskazanie powoda jako wyłonionego w drodze konkursu Dyrektora Biura Drogownictwa w piśmie z dnia 31 października 2001 r., nie dokonał jego prze- niesienia na stanowisko Dyrektora Departamentu Dróg Publicznych w Ministerstwie Infrastruktury. Skarga kasacyjna powoda została oparta na podstawie naruszenia art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej przez błędną wykładnię i nie- właściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu braku podstaw prawnych do ustale- nia, że powód - w wyniku wygranego konkursu - został w okresie od 31 października 4 2001 r. do dnia 27 maja 2002 r. zatrudniony na wyższym stanowisku w służbie cywil- nej, najpierw dyrektora Biura Drogownictwa w Ministerstwie Infrastruktury, a następ- nie Dyrektora Departamentu Dróg Publicznych w tym Ministerstwie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzają- cego go wyroku Sądu Rejonowego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie powództwa. Skarżący podniósł, że Sąd drugiej instancji nie uwzględnił § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 października 2001 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury (Dz.U. Nr 122, poz. 1326), który stanowi, że Ministerstwo Infrastruktury tworzy się w drodze przekształcenia Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej (§ 1 ust. 1), a przekształcenie polega na włączeniu do dotychczasowego Minister- stwa Transportu i Gospodarki Morskiej komórek organizacyjnych Ministerstwa Go- spodarki obsługujących sprawy działu łączność wraz z ich pracownikami (§ 1 ust. 2 pkt 1) oraz komórek organizacyjnych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budow- nictwa obsługujących sprawy działów architektura i budownictwo oraz gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa wraz z ich pracownikami (§ 1 ust. 2 pkt 2), jak też nie uwzględnił, że Biuro Drogownictwa i stanowisko dyrektora tego biura istniały w dniu zakończenia konkursu oraz w dniu wskazania powoda do objęcia stanowiska jego dyrektora przez Szefa Służby Cywilnej w październiku 2001 r. - do dnia 27 maja 2002 r., kiedy powoda zwolniono z pełnienia obowiązków dyrektora. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na istotne zagadnienie prawne, czy zmiana nazwy jednostki organizacyjnej (minister- stwa) w wyniku dołączenia komórek organizacyjnych z innych resortów oraz zmiana nazwy komórki organizacyjnej (z biura na departament) uchyla możliwość wypełnie- nia art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej. Podniósł także kwestię udziału dyrektora generalnego urzędu w przeniesieniu na wyższe stanowisko służbowe, wskazując, że w obowiązującym stanie prawnym ustawodawca wyelimino- wał wniosek dyrektora generalnego urzędu, decydujący o mianowaniu urzędnika służby cywilnej na wyższe stanowisko, wymagany przez art. 32 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej (Dz.U. Nr 89, poz. 402 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 5 Postępowanie konkursowe zakończone ustaleniem wyników wpływa w sposób prawnie wiążący na sytuację członka korpusu służby cywilnej uczestniczącego w konkursie. Wynik konkursu wyłaniający kandydata na wyższe stanowisko w służbie cywilnej wiąże Szefa Służby Cywilnej i nakazuje mu wykorzystanie kompetencji do przeniesienia na takie stanowisko (wynikające z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 18 grud- nia 1998 r. o służbie cywilnej). Przepis ten stanowi, że członka korpusu służby cywil- nej, który został wyłoniony w drodze konkursu na stanowisko znajdujące się wśród wyższych stanowisk w służbie cywilnej (art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2), Szef Służby Cy- wilnej przenosi na to stanowisko i określa wysokość przysługującego na tym stano- wisku wynagrodzenia. Przez przeniesienie Szef Służby Cywilnej jednostronnym i władczym oświadczeniem woli organu administracyjnego nawiązuje stosunek pracy na stanowisku dyrektora generalnego urzędu lub dyrektora departamentu (komórki równorzędnej) i jego zastępcy w urzędach administracji rządowej. Imperatywna forma omawianego przepisu nie przewiduje zaniechania dokonania tego aktu przez Szefa Służby Cywilnej, a jednocześnie ustawa o służbie cywilnej nie przewiduje sposobu jego postępowania na wypadek przekształceń urzędu powodujących zmianę wyższych stanowisk przez nadanie im innej rangi lub reorganizacji kompe- tencji. Brak postanowień ustawy w tym przedmiocie nakazuje stwierdzenie, że Szef Służby Cywilnej nie może odstąpić od przeniesienia osoby wyłonionej w konkursie. Wobec tego jego oświadczenie, obejmujące wskazanie stanowiska objętego konkur- sem, wywołuje skutek przeniesienia tak długo, jak długo zachowuje ono swą nazwę oraz nie różni się w sposób istotny co do materii przewidzianej w kompetencjach określonych w warunkach konkursu. W sprawie objętej skargą kasacyjną powód wziął udział w konkursie na sta- nowisko Dyrektora Biura Drogownictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej, który został rozstrzygnięty we wrześniu 2001 r., a decyzja Szefa Służby Cywilnej o przeniesieniu na to stanowisko podjęta została w dniu 31 października 2001 r., po przekształceniu tego Ministerstwa rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 października 2001 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury (Dz.U. Nr 122, poz. 1326 ze zm.). Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 października 2001 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministerstwa Infra- struktury (Dz.U. Nr 122, poz. 1348) w miejsce Dyrektora Biura Drogownictwa wśród organów i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Infrastruktury ustano- wiono Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych. W związku z tym, w piśmie do Dy- 6 rektora Generalnego Ministerstwa Infrastruktury z dnia 31 października 2001 r., Szef Służby Cywilnej wskazał powoda jako kandydata na stanowisko Dyrektora Biura Drogownictwa, uwzględniając, że zadania dotychczasowego Ministerstwa, w tym zadania Biura Drogownictwa, są realizowane przez Ministerstwo Infrastruktury. W ocenie Sądu Najwyższego, Szef Służby Cywilnej w piśmie tym wypełnił kompetencję przypisaną mu w art. 48 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej i przez złoże- nie jednostronnego oświadczenia woli spowodował nawiązanie z powodem stosunku pracy na wyższym stanowisku w służbie cywilnej odpowiadającym stanowisku Dy- rektora Biura Drogownictwa. Szef Służby Cywilnej ukształtował w ten sposób zasad- niczy element stosunku pracy powoda, określając jego stanowisko pracy. Koincyden- cja aktu przeniesienia z reorganizacją Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej i przekształcenia go w Ministerstwo Infrastruktury nie spowodowała bowiem upadku wyniku konkursu na stanowisko Dyrektora Biura Drogownictwa, istniejące w Minister- stwie Transportu i Gospodarki Morskiej. Niesporne było, że Biuro Drogownictwa jako wyodrębniona jednostka organizacyjna przestało istnieć dopiero z dniem 25 stycznia 2002 r., kiedy Prezes Rady Ministrów zarządzeniem nr 5 z dnia 18 stycznia 2002 r. nadał statut Ministerstwu Infrastruktury (M.P. Nr 3, poz. 59 ze zm.), a faktycznie, gdy zarządzeniem nr 6 Ministra Infrastruktury z dnia 9 kwietnia 2002 r. Ministerstwu zo- stał nadany regulamin organizacyjny, zgodnie z którym wykonanie zadań dotychcza- sowego Biura Drogownictwa powierzone zostało Departamentowi Dróg Publicznych. Zmiana zakresu działania Biura Drogownictwa w ramach Ministerstwa Infrastruktury w porównaniu do zadań wykonywanych w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej, choćby znaczna, nie miała znaczenia dla skuteczności działań Szefa Służby Publicznej podjętych wobec powoda, skoro Biuro działało pod dotychczasową nazwą i powodowi były powierzone obowiązki jego prowadzenia, mimo że obejmo- wały dodatkowo współpracę z samorządami, określenie kierunków rozwoju sieci dro- gowej, rozwiązywanie problemów klęsk żywiołowych, sporządzanie informacji o sieci dróg publicznych oraz analizowanie wniosków dotyczących oddziałów i przedstawi- cielstw przedsiębiorców zagranicznych. W konkluzji powyższych rozważań , przyjmując, że wynik konkursu upoważ- niał powoda do objęcia stanowiska Dyrektora Biura Drogownictwa w czasie organi- zacji Ministerstwa Infrastruktury, Sąd Najwyższy wykluczył taką możliwość po dniu 25 stycznia 2002 r., tj. po wejściu w życie statutu Ministerstwa Infrastruktury, w którego ramach zadania wykonywane dotychczas przez biuro powierzone zostały jednostce 7 w stopniu departamentu. Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (w brzmieniu obowiązującym w dniu 25 stycznia 2002 r., ustalonym w jednolitym tekście: Dz.U. z 1999 r. Nr 82, poz. 929 ze zm.), te komórki organizacyjne ministerstwa realizują istotnie różne zadania; biurom powierza się za- dania w zakresie obsługi ministerstwa, a departamenty realizują jego zadania mery- toryczne. W konsekwencji Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że Szef Służby Cywil- nej dokonał przeniesienia powoda na stanowisko, na które został wyłoniony w drodze konkursu na czas, gdy stanowisko nim objęte zachowało swą nazwę i nie wymagało kwalifikacji wyższych od uwzględnionych w postępowaniu konkursowym. Prowadziło to do orzeczenia jak w sentencji. ========================================