II PK 140/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie przedstawiła ona istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia.
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G., zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kryteriów doboru pracowników do zwolnienia (staż pracy) oraz brak wskazania podstawy prawnej przez sąd II instancji. Sąd Najwyższy, badając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że sprawa nie zawiera istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestii kryteriów doboru pracowników do zwolnienia, w tym znaczenia stażu pracy. W związku z tym, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.
Powódka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G., który oddalił jej powództwo o przywrócenie do pracy. Głównym zarzutem było naruszenie art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela przez błędną wykładnię kryterium doboru do zwolnienia – przyjęcie ogólnego stażu pracy zamiast stażu u danego pracodawcy. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. z powodu braku podstawy prawnej w uzasadnieniu wyroku sądu II instancji. Powódka argumentowała, że sprawa zawiera istotne zagadnienie prawne dotyczące oceny kryteriów doboru pracowników do zwolnienia, zwłaszcza gdy różnica między pracownikami sprowadza się do ogólnego stażu pracy. Sąd Najwyższy, działając w fazie przedsądu, badał jedynie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdził, że nie można uznać, iż zagadnienie prawne budzi poważne wątpliwości, gdy skarżący nie wykaże, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna nie dają wystarczającego rozwiązania. Sąd Najwyższy przywołał szereg swoich wcześniejszych orzeczeń (m.in. z 7 grudnia 1999 r., I PKN 417/99; 17 listopada 1999 r., I PKN 359/99; 13 listopada 2012 r., III KRS 30/12; 16 grudnia 2008 r., I PK 86/08), które dotyczyły kryteriów doboru pracowników do zwolnienia i znaczenia stażu pracy. Podkreślono, że kluczowa jest obiektywność i jasno określone kryteria ustalane przez pracodawcę. Wobec braku istotnego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wielokrotnie zajmował się kryterium stażu pracy i jego znaczeniem dla stosunku pracy, a poglądy te można odnieść do kwestii dopuszczalnych kryteriów doboru do zwolnienia. Pracodawca ma swobodę w określeniu kryteriów doboru, pod warunkiem obiektywizmu i jasności tych kryteriów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie ma istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ kwestia kryteriów doboru do zwolnienia, w tym znaczenia stażu pracy, była już wielokrotnie rozstrzygana w orzecznictwie. Przywołano wcześniejsze wyroki SN, które podkreślały swobodę pracodawcy w ustalaniu kryteriów doboru, z naciskiem na obiektywizm i jasność tych zasad.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Szkoły
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. A.-K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Szkoły | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Karta Nauczyciela art. 91c § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 102
Kodeks pracy
k.p.c. art. 132 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ze względu na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego w przedmiocie kryteriów doboru pracowników do zwolnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela przez błędną wykładnię kryterium doboru pracowników do zwolnienia (ogólny staż pracy zamiast stażu u pracodawcy). Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. z powodu braku podstawy prawnej w uzasadnieniu wyroku sądu II instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. Nie można uznać, iż zagadnienie prawne budzi poważne wątpliwości, jeśli skarżący nie uzasadni tego, np. przez wykazanie, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego rozwiązania. Najistotniejszą kwestią przy doborze pracowników do zwolnienia jest obiektywizm w formułowaniu jasno określonych kryteriów doboru do zwolnienia, które muszą z istoty rzeczy być ustalane przez pracodawcę.
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestia była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy. Potwierdzenie znaczenia utrwalonego orzecznictwa w kontekście kryteriów doboru do zwolnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej fazy postępowania kasacyjnego (przedsąd) i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy pracowniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej procedury odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego. Choć porusza ważną kwestię kryteriów doboru do zwolnienia, orzecznictwo w tym zakresie jest już ugruntowane.
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II PK 140/13 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa M. A.-K. przeciwko Szkołom […] w G. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 października 2013 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt VII Pa […] , odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 30 stycznia 2013 r. Zarzucono naruszenie: 1) art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 91c ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela „przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasadnym i słusznym kryterium doboru pracowników do zwolnienia jest ogólny staż pracy, a nie staż pracy u pracodawcy, który wypowiada umowę o pracę, co doprowadziło do błędnego uznania wypowiedzenia umowy o pracę za uzasadnione”, 2) art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. „polegające na braku wskazania przez Sąd II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jego podstawy prawnej wraz z przytoczeniem przepisów prawa”. Wniosek o przyjęcie niniejszej skargi do rozpoznania uzasadniono tym, że „w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne polegające na ustaleniu, czy słusznym i zasadnym kryterium doboru pracowników do zwolnienia jest ogólny staż pracy pracownika (u wszystkich pracodawców), czy też takim kryterium powinien być staż pracy u pracodawcy, który wypowiada stosunek pracy. Przedstawiony wyżej problem prawny dotyczy więc oceny przez Sądy Pracy kryteriów doboru pracowników do zwolnienia pod kątem słuszności i zasadności, co z kolei ma kluczowe znaczenie dla oceny - na podstawie art. 45 § 1 k.p. - zasadności wypowiedzeń umów o pracę dokonywanych z przyczyn niedotyczących pracowników. Przedstawione zagadnienie prawne odnosi się do sytuacji, gdy pracownicy zatrudnieni w danej grupie zawodowej, którzy podlegają ocenie przed typowaniem do zwolnienia z przyczyn ich niedotyczących, posiadają analogiczne kwalifikacje zawodowe i umiejętności, ich jakość świadczenia pracy jest oceniania podobnie oraz są w podobnym wieku i sytuacji rodzinnej, a jedynym czynnikiem różnicującym jest staż pracy, przy czym jeden z pracowników posiada dłuższy ogólny staż pracy, a inny pracownik legitymuje się dłuższym stażem pracy u pracodawcy, który zamierza wypowiedzieć umowę o pracę […]”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie ( postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Ma to ma umożliwić wybór jedynie takich spraw, które powinny zostać rozpoznane przez organ najwyższego szczebla sądownictwa ze względu na interes publiczny (postanowienie SN z 29 stycznia 2011 r., I UK 295/10, niepubl.). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147). Nie można uznać, iż zagadnienie prawne budzi poważne wątpliwości, jeśli skarżący nie uzasadni tego, np. przez wykazanie, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego rozwiązania (postanowienia SN z 27 maja 2010 r., II PK 66/10, niepubl., podobnie SN w postanowieniu z 25 sierpnia 2004 r., I PZP 4/04, Wspólnota 2004/19/54). Wbrew twierdzeniu skarżącej, Sąd Najwyższy zajmował się kryterium stażu pracy i jego znaczeniem dla stosunku pracy. Nie było przeszkód, aby poglądy te odnieść także wprost do kwestii dopuszczalnych kryteriów doboru do zwolnienia. Wystarczy wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 1999 r., I PKN 417/99, OSNP 2001 nr 8, poz. 273, w którym stwierdzono, że wytypowanie do zwolnienia pracownika o dłuższym stażu, lecz niższych kwalifikacjach formalnych nie może być w zasadzie oceniane jako nadużycie prawa do wypowiedzenia stosunku pracy. W orzeczeniu tym podkreślono, że „ wymagania kwalifikacyjne do rodzaju pracy określa jednak w zasadzie zainteresowany pracodawca, który decyduje też czy i w jakim ewentualnie stopniu lub zakresie w wymaganiach tych brać pod uwagę staż pracy (art. 102 k.p.)”. Warto także zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 1999 r., I PKN 359/99, OSNP 2001 nr 7, poz. 218, w którym uznano, że sformułowania zakładowego układu zbiorowego pracy, że pracownicy posiadający nieprzerwany staż pracy w tym zakładzie pracy oraz pracownicy, którzy przeszli do niego z innego zakładu w ramach przekształcenia nabywają uprawnienia do odprawy emerytalnej (rentowej) w wyższej wysokości zależnie od tego stażu, nie są wystarczające do przyjęcia, że pracownikom, którzy przeszli z innego zakładu należy zaliczyć wszystkie okresy zatrudnienia. Na uwagę zasługuje też wyrok Sądu Najwyższego z 13 listopada 2012 r., III KRS 30/12, niepubl. stwierdzający, że staż pracy może stanowić kryterium różnicowania przy awansie, jednak nie zawsze długi staż pracy świadczy o lepszym przygotowaniu zawodowym. Najistotniejszą kwestią przy doborze pracowników do zwolnienia jest obiektywizm w formułowaniu jasno określonych kryteriów doboru do zwolnienia, które muszą z istoty rzeczy być ustalane przez pracodawcę. Pracodawca, który przy dokonywaniu redukcji zatrudnienia z przyczyn organizacyjnych stosuje określone zasady (kryteria) doboru pracowników do zwolnienia z pracy, powinien w odniesieniu do wskazanej przyczyny wypowiedzenia nawiązać do zastosowanego kryterium doboru pracownika do zwolnienia z pracy, a także wskazać, że ten wybór jest wywołany i usprawiedliwiony znanymi pracownikowi jego niższymi kwalifikacjami zawodowymi w porównaniu do wszystkich pracowników, których dotyczyły przyczyny zmuszające pracodawcę do ograniczenia wielkości zatrudnienia ( wyrok Sąd Najwyższego z 16 grudnia 2008 r., I PK 86/08 , LEX nr 497682). Z akt sprawy wynika, że odpowiedź na skargę, po zwróceniu przez Sąd Okręgowy (art. 132 § 1 k.p.c.) została złożona po terminie. aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI