II PK 116/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej spółki R.I. Polska Sp. z o.o. w K. od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanej na rzecz powodów (kierowców) wynagrodzenie za dyżury oraz za pracę w porze nocnej. Spór dotyczył głównie interpretacji przepisów ustawy o czasie pracy kierowców w kontekście pracy w obsadzie dwuosobowej. Sąd Rejonowy i Okręgowy uznały, że czas, w którym jeden z kierowców nie prowadził pojazdu, a pozostawał w gotowości do pracy, stanowił czas dyżuru, za który przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Sąd Najwyższy uznał oba zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne. Wskazał, że ustawa o czasie pracy kierowców ma odmienną konwencję definiowania czasu pracy niż Kodeks pracy, kładąc nacisk na faktyczne świadczenie pracy. Czas pozostawania do dyspozycji pracodawcy poza normalnymi godzinami pracy jest czasem dyżuru, za który przysługuje wynagrodzenie lub czas wolny. Jednakże, jeśli taki okres przypada na normalny czas pracy kierowcy, a pracownik nie wykonuje pracy z przyczyn od niego niezależnych, zachowuje prawo do normalnego wynagrodzenia. Nie ma podstaw do wypłacania dodatkowego wynagrodzenia za dyżur obok normalnego wynagrodzenia za czas, który przypada na obowiązujący rozkład czasu pracy. Sąd Najwyższy podkreślił również naruszenie przepisów procesowych przez pominięcie wniosków dowodowych pozwanej dotyczących uzupełnienia opinii biegłego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzonych kwot i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, wynagrodzenia za dyżury w obsadzie dwuosobowej oraz znaczenia prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji kierowców w obsadzie dwuosobowej i interpretacji ustawy o czasie pracy kierowców. Nie dotyczy ogólnych zasad czasu pracy czy dyżurów w innych branżach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czas, w którym kierowca w obsadzie dwuosobowej nie prowadzi pojazdu, ale pozostaje w gotowości do pracy, stanowi czas dyżuru podlegający dodatkowemu wynagrodzeniu, nawet jeśli przypada na normalny czas pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czas dyżuru w rozumieniu art. 9 ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców, przypadający na normalny czas pracy kierowcy, nie podlega dodatkowemu wynagrodzeniu poza normalnym wynagrodzeniem, chyba że pracodawca wprowadził system czasu pracy przerywanej.
Uzasadnienie
Ustawa o czasie pracy kierowców ma specyficzne definicje czasu pracy. Czas dyżuru, rozumiany jako pozostawanie w gotowości do pracy poza normalnymi godzinami pracy, podlega odrębnemu wynagrodzeniu. Jednakże, jeśli okres ten przypada na normalny czas pracy, a pracownik nie wykonuje pracy z przyczyn od niego niezależnych, zachowuje prawo do normalnego wynagrodzenia. Nie ma podstaw do podwójnego wynagrodzenia (za normalny czas pracy i za dyżur) w sytuacji, gdy pracownik nie wykonuje pracy, ale jest w gotowości w ramach swojego normalnego czasu pracy.
Czy sąd drugiej instancji lub Sąd Najwyższy powinien uzupełnić postępowanie dowodowe, jeśli sąd pierwszej instancji pominął istotne wnioski dowodowe strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji (a w konsekwencji Sąd Najwyższy w ramach kontroli kasacyjnej) powinien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie spornych faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeśli sąd pierwszej instancji pominął istotne wnioski dowodowe strony.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy, rozpoznając sprawę w granicach apelacji, powinien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie spornych faktów mających dla sprawy istotne znaczenie, a niewyjaśnionych przez sąd pierwszej instancji. Pominięcie wniosków dowodowych strony, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi naruszenie przepisów procesowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bogumił K. | osoba_fizyczna | powód |
| Andrzej M. | osoba_fizyczna | powód |
| Wojciech L. | osoba_fizyczna | powód |
| R.I. Polska Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.c.p.k. art. 9 § ust. 1, 3, 5, 6
Ustawa o czasie pracy kierowców
Czas dyżuru w obsadzie dwuosobowej, przypadający na normalny czas pracy, nie podlega dodatkowemu wynagrodzeniu poza normalnym wynagrodzeniem, chyba że pracodawca wprowadził system czasu pracy przerywanej.
Pomocnicze
k.p. art. 151[5] § § 1, § 2
Kodeks pracy
Przepis regulujący dyżur pracowniczy, który nie miał bezpośredniego zastosowania ze względu na specyfikę ustawy o czasie pracy kierowców, ale stanowił punkt odniesienia.
k.p. art. 128 § § 1
Kodeks pracy
Definicja czasu pracy jako czasu pozostawania w dyspozycji pracodawcy, odmienna od definicji w ustawie o czasie pracy kierowców.
k.p.c. art. 217 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące dopuszczania dowodów i pominięcia wniosków dowodowych.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398[15] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398[21]
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 9 ustawy o czasie pracy kierowców przez sądy niższych instancji. • Niewłaściwe zaliczenie czasu pozostawania w gotowości do pracy w normalnym czasie pracy do czasu dyżuru podlegającego dodatkowemu wynagrodzeniu. • Pominięcie przez Sąd Rejonowy wniosków dowodowych pozwanej dotyczących uzupełnienia opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
W czasie niewykonywania pracy w sytuacji, o której mowa w art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (...), przypadającym według obowiązującego rozkładu w czasie pracy kierowcy, poza normalnym wynagrodzeniem nie przysługuje wynagrodzenie dodatkowe, o którym stanowi art. 9 ust. 6 tej ustawy. • Ustawa o czasie pracy kierowców wymienia, które okresy nieświadczenia pracy (niewykonywania czynności związanych z przewozem) wliczane są do czasu pracy. • Odmienna wykładnia wskazanych wyżej przepisów musiałaby prowadzić do nieakceptowanego wniosku, że kierowca nie wykonując pracy uzyskiwałby wyższe wynagrodzenie od pracownika, który w tym samym czasie pracę wykonuje.
Skład orzekający
Romualda Spyt
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Maciej Piankowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, wynagrodzenia za dyżury w obsadzie dwuosobowej oraz znaczenia prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierowców w obsadzie dwuosobowej i interpretacji ustawy o czasie pracy kierowców. Nie dotyczy ogólnych zasad czasu pracy czy dyżurów w innych branżach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagrodzeń kierowców i interpretacji przepisów dotyczących czasu pracy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców w branży transportowej. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między normalnym czasem pracy a dyżurem.
“Kierowco, czy wiesz, kiedy za dyżur w kabinie należy Ci się dodatkowa zapłata?”
Dane finansowe
dyżury: 24 053,77 PLN
praca w porze nocnej: 1051,19 PLN
dyżury: 22 601,48 PLN
praca w porze nocnej: 1028,96 PLN
dyżury: 24 359,14 PLN
praca w porze nocnej: 1068,03 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.