II PK 111/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok przywracający radnego do pracy, uznając, że niepodjęcie przez radę miasta uchwały w terminie 30 dni nie jest równoznaczne ze zgodą na rozwiązanie stosunku pracy, a także że w przypadku likwidacji stanowiska pracy możliwe jest zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia.
Sprawa dotyczyła radnego Jana K., którego pracodawca KGHM P.M. SA chciał zwolnić z powodu likwidacji jego stanowiska. Rada Miejska odmówiła zgody na zwolnienie, a następnie Sąd Okręgowy przywrócił powoda do pracy. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, stwierdzając, że niepodjęcie uchwały przez radę w terminie 30 dni nie jest równoznaczne ze zgodą na zwolnienie. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku likwidacji stanowiska pracy radnego, zamiast przywrócenia do pracy (co byłoby niemożliwe), możliwe jest zasądzenie odszkodowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną KGHM P.M. SA od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy, który przywrócił do pracy radnego Jana K. Pracodawca zamierzał rozwiązać z powodem umowę o pracę z powodu likwidacji jego stanowiska dyrektora departamentu kadr. Powód, będący radnym, uzyskał odmowę zgody na zwolnienie od Rady Miejskiej. Sąd Rejonowy uznał wypowiedzenie za bezprawne, ale roszczenie powoda za nadużycie prawa. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, przywracając powoda do pracy, uznając, że przyczyny wypowiedzenia były prawdziwe, ale zastosowanie miał art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach z pracy, a sprzeciw organizacji związkowej był skuteczny. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego. Kluczowe ustalenia SN to: 1) Niepodjęcie przez radę miasta uchwały w terminie 30 dni od doręczenia pisma pracodawcy o zamiarze rozwiązania stosunku pracy z radnym nie może być uznane za wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, zwłaszcza jeśli rada ostatecznie odmówiła zgody. 2) Przepis art. 10 ust. 5 ustawy o zwolnieniach z pracy wyłącza stosowanie przepisów o zwolnieniach indywidualnych z przyczyn niedotyczących pracownika do radnych, których stosunek pracy podlega szczególnej ochronie na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. 3) W przypadku obiektywnej niemożliwości przywrócenia do pracy radnego na zlikwidowane stanowisko, sąd pracy może rozważyć zasądzenie odszkodowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nie może być uznane za wyrażenie zgody, zwłaszcza jeśli rada ostatecznie odmówiła zgody.
Uzasadnienie
Ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje terminu podjęcia uchwały w tym zakresie, a art. 89 ustawy dotyczy innych okoliczności. Milcząca zgoda jest możliwa tylko w ściśle określonych przypadkach, a nie w sytuacji, gdy rada ostatecznie odmówiła zgody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
pozwana (KGHM P.M. SA)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jan K. | osoba_fizyczna | powód |
| KGHM P.M. SA Biuro Zarządu w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.s.g. art. 25 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Wymaga uzyskania uprzedniej zgody rady gminy na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Niepodjęcie uchwały w terminie 30 dni nie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody, zwłaszcza gdy rada ostatecznie odmówiła.
u.z.p. art. 10 § 5
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Wyłącza stosowanie przepisów ust. 1-4 do radnych podlegających szczególnej ochronie.
k.p. art. 45 § 1
Kodeks pracy
Roszczenie o przywrócenie do pracy w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę.
Pomocnicze
u.s.g. art. 89
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy nadzoru nad działalnością gminną i fikcji prawnej milczącej akceptacji rozstrzygnięcia organu gminy. Nie ma zastosowania do prawa pracy w kontekście zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym.
u.z.p. art. 10 § 1-4
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Przepisy te nie stosuje się do pracowników będących radnymi, których stosunek pracy podlega szczególnej ochronie.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Klauzula generalna dotycząca nadużycia prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niepodjęcie przez radę miasta uchwały w terminie 30 dni nie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Art. 10 ust. 5 ustawy o zwolnieniach z pracy wyłącza stosowanie przepisów o zwolnieniach indywidualnych do radnych. W przypadku likwidacji stanowiska pracy radnego, możliwe jest zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach z pracy. Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 25 ust. 2 w związku z art. 89 ustawy o samorządzie gminnym. Przywrócenie do pracy na zlikwidowane stanowisko jest niemożliwe i nieuzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
Niepodjęcie przez radę miasta (gminy) uchwały w sprawie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem będącym radnym w terminie 30 dni od doręczenia pisma pracodawcy o zamiarze rozwiązania stosunku pracy nie może być uznane za wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W miejsce ochrony przewidzianej dla radnego w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stosować należy ochronę przewidzianą w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika.
Skład orzekający
Romualda Spyt
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
sędzia
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony stosunku pracy radnych, w szczególności kwestii zgody rady gminy na rozwiązanie umowy, zastosowania przepisów o zwolnieniach grupowych oraz możliwości zasądzenia odszkodowania w przypadku likwidacji stanowiska pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego i likwidacji stanowiska pracy. Interpretacja art. 89 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście prawa pracy może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawami pracowniczymi a mandatem radnego, co jest często spotykanym problemem w praktyce. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i merytoryczne.
“Czy radny może być zwolniony z pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady ochrony!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 4 listopada 2010 r. II PK 111/10 Niepodjęcie przez radę miasta (gminy) uchwały w sprawie odmowy wyra- żenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem będącym radnym w terminie 30 dni od doręczenia pisma pracodawcy o zamiarze rozwiązania sto- sunku pracy nie może być uznane za wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przewodniczący SSN Romualda Spyt, Sędziowie SN: Zbigniew Korzeniowski, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy z powództwa Jana K. przeciwko KGHM P.M. SA Biuru Zarządu w L. o przywrócenie do pracy, na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia 14 stycznia 2010 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy zmienił zaskarżony apelacją pozwanego KGHM P.M. SA Biura Zarządu w L. wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Lubinie z dnia 27 paź- dziernika 2009 r. oddalający powództwo Jana K. o przywrócenie do pracy, w ten sposób, że przywrócił powoda do pracy u pozwanej na poprzednich warunkach i za- sądził na jego rzecz od niej kwotę 8.835 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przez Sądem pierwszej instancji, a także kwotę 8.818 zł tytułem zwrotu kosztów pro- cesu w postępowaniu odwoławczym. 2 W sprawie tej ustalono, że powód, będący radnym Rady Miejskiej L., był za- trudniony u pozwanej na stanowisku dyrektora departamentu kadr na podstawie umowy na czas nieokreślony. Od czerwca 2008 r. pozwana wprowadzała sukcesyw- nie zmiany organizacyjne, w których następstwie zatrudnienie w pozwanej Spółce zmniejszyło się o około 200 osób. Uchwałą [...] z dnia 10 grudnia 2008 r. Zarząd KGHM P.M. SA zatwierdził zmianę struktury organizacyjnej Biura Zarządu - Pionu Dyrektora Naczelnego do spraw Pracowniczych, polegającą na likwidacji departa- mentu kadr i stanowiska jego dyrektora. W to miejsce utworzony został wydział kadr, a ponadto miało miejsce przejęcie części zadań i obowiązków zlikwidowanego de- partamentu kadr przez departament zarządzania personelem i wynagrodzeniami. W wyniku zastąpienia departamentu kadr wydziałem liczba etatów zmniejszyła się z pięciu do trzech. Zarząd organizacji związkowej NSZZ „Solidarność" u strony pozwa- nej w piśmie z dnia 16 grudnia 2008 r. negatywnie zaopiniował wypowiedzenie po- wodowi umowy o pracę bez propozycji zatrudnienia go na innym stanowisku pracy u pozwanej. Pismem z dnia 18 grudnia 2008 r. pozwana wystąpiła do Rady Miejskiej L. (data doręczenia 29 grudnia 2008 r.) o wyrażenie zgody na rozwiązanie z powodem umowy o pracę, przedstawiając motywy wypowiedzenia. Uchwałą z dnia 23 lutego 2009 r. Rada Miejska L. odmówiła wyrażenia zgody, argumentując, że likwidacja sta- nowiska pracy powoda była pozorna, a rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia mu stosunku pracy była jego działalność jako radnego. Pismem z dnia 4 marca 2009 r. pozwana wypowiedziała powodowi umowę o pracę za trzymiesięcznym wypowiedze- niem ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2009 r., wskazując jako przyczynę likwidację stanowiska pracy powoda. W odwołaniu od wypowiedzenia powód domagał się przywrócenia do pracy gdyż Rada Miejska L. nie wyraziła zgody na rozwiązanie z nim umowy o pracę, a przyczyna wypowiedzenia nie była prawdziwa. Wręczone mu wypowiedzenie było bezprawne także na gruncie wskazanego w jego uzasadnieniu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami sto- sunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm., zwanej dalej ustawą o zwolnieniach z pracy), ponieważ według art. 10 ust. 5 tej ustawy przepisów art. 10 ust. 1-4 nie stosuje się do pracowników będących radnymi w okresie, w którym ich stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szcze- 3 gólnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem, a jego zwolnienie z pracy nie pozostawało w związku ze zwolnieniami grupowymi. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że przyczyna wypowie- dzenia umowy o pracę jest prawdziwa, a niewyrażenie przez radę miasta zgody na rozwiązanie stosunku pracy z powodem stanowiło nadużycie prawa. Ponadto uchwała rady miasta wydana została po upływie 30-dniowego terminu, wskazanego w art. 89 ust. 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o samorządzie gminnym), co zgodnie z tezą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2006 r., II PK 135/05, było równoznaczne z wyrażeniem i uzyskaniem wy- maganej zgody. Sąd Rejonowy uznał, że wypowiedzenie powodowi umowy o pracę nastąpiło bez uzyskania zgody rady miasta, a zatem zostało dokonane z naruszeniem art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Równocześnie roszczenie powoda z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę (art. 45 § 1 k.p.) Sąd ocenił jako nadużycie prawa, polegające na naruszeniu klauzul z art. 8 k.p. W ocenie Sądu, Rada Miejska L. odmawiając zgody na rozwiązanie z powodem stosunku pracy nad- użyła swoich kompetencji, gdyż wykroczyła poza cel art. 25 ust. 2 ustawy o samo- rządzie gminnym, który stanowi zapewnienie radnemu możliwości nieskrępowanego wypełniania jego mandatu. Wprawdzie art. 25 ust. 2 tej ustawy nie ogranicza prawa rady do wyrażenia sprzeciwu wobec zamiaru pracodawcy rozwiązania stosunku pracy z radnym tylko do sytuacji, gdy jego przyczyną były zdarzenia związane z wy- konywaniem mandatu radnego, jednak podejmując uchwałę w przedmiocie wyra- żenia zgody na wypowiedzenie radnemu umowy o pracę rada miasta powinna mieć na uwadze cel ochrony stosunku pracy radnego i badać, czy podana przez praco- dawcę przyczyna rozwiązania stosunku pracy jest obiektywna i nie dotyczy działal- ności pracownika jako radnego, czy też jest związana z tą działalnością, choćby po- średnio, a ponadto czy przyczyna ta jest uzasadniona. W ocenie Sądu pierwszej in- stancji, likwidacja stanowiska pracy powoda wynikała z faktycznych zmian w struktu- rze organizacyjnej pozwanej, co uzasadniało wypowiedzenie powodowi stosunku pracy. Rada Miejska L. w swojej uchwale nie wykazała związku między działalnością samorządową powoda a jego zwolnieniem z pracy. Dlatego podjęta uchwała nie mo- gła stanowić przeszkody do zwolnienia powoda z pracy, a przeciwne stanowisko 4 prowadziłoby do nieuzasadnionego różnicowania ochrony trwałości stosunków pracy pracowników będących radnymi i pracowników, którzy nimi nie są. Wypowiedzenie powodowi umowy o pracę było uzasadnione przyczyną, która nie miała nic wspólne- go z wykonywaniem przez niego mandatu radnego, tylko leżała wyłącznie po stronie pracodawcy, dlatego żądanie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie jako stano- wiące nadużycie jego prawa podmiotowego (art. 8 k.p.). Bez znaczenia było to, że rada miasta podjęła uchwałę po upływie 30 dni od daty przedstawienia jej wniosku o zwolnienie z pracy powoda, ponieważ ustawa o samorządzie gminnym nie przewi- duje terminu podjęcia uchwały w omawianym zakresie, a art. 89 tej ustawy dotyczy zupełnie innych okoliczności i nie znajduje w sprawie zastosowania. Po rozpoznaniu apelacji powoda Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i przywrócił powoda do pracy. Sąd Okręgowy stwierdził, że przyczyny wy- powiedzenia, które nie były kwestionowane w apelacji, należało uznać za prawdziwe. Równocześnie w związku z tym, że przyczyny te nie dotyczyły pracownika, zastoso- wanie miał art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach z pracy. Przepis ten, jako regulujący zasady zwolnienia pracowników wyłącznie z przyczyn ich niedotyczących, stanowi przepis szczególny wobec pozostałych przepisów stanowiących zasady rozwiązywa- nia umów o pracę ze wszystkich przyczyn. Wyłącza tym samym stosowanie innych przepisów odnoszących się do kwestii w nim uregulowanej. Zatem w miejsce ochrony przewidzianej dla stosunku pracy radnego w art. 25 ust. 2 ustawy o samo- rządzie gminnym stosować należy ochronę przewidzianą w art. 10 ustawy o zwolnie- niach grupowych, który dopuszcza rozwiązanie umowy z pracownikiem, którego sto- sunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szczególnej ochronie przed wy- powiedzeniem lub rozwiązaniem i wobec których jest dopuszczalne wypowiedzenie stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzy- mania zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu. W ocenie Sądu Okręgowego, pismo komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” z dnia 16 grudnia 2008 r., wystosowa- ne w odpowiedzi na pismo pozwanej o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę po- wodowi, należało uznać za sprzeciw tej zakładowej organizacji związkowej. W konse- kwencji wypowiedzenie powodowi stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach z pracy, co rodziło prawo powoda do wystąpienia z roszczeniami z art. 45 k.p. Ze względu na szczególną ochronę stosunku pracy rad- 5 nego (art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach z pracy) żądanie powoda przywrócenia do pracy nie stanowiło nadużycia prawa w rozumieniu art. 8 k.p. Na marginesie Sąd Okręgowy za trafne uznał stanowisko Sądu Rejonowego, że rada gminy nie jest związana 30-dniowym terminem, o którym mowa w art. 89 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten dotyczy wyłącznie współdziałania mię- dzy organami samorządowym. Takie współdziałanie miało miejsce w stanie faktycz- nym sprawy II PK 135/05, co uprawniało Sąd Najwyższy do wyrażenia stanowiska, że niepodjęcie przez radę miasta uchwały w terminie 30 dni było równoznaczne z wyrażeniem zgody. Jeżeli natomiast o zgodę na rozwiązanie stosunku pracy z rad- nym nie zwraca się samorząd, to bezskuteczny upływ 30-dniowego terminu nie uza- sadnia domniemania uzyskania zgody rady na rozwiązanie stosunku pracy. Ponadto rada gminy ma pełną swobodę wyrażania zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, z wyjątkiem sytuacji, gdy podstawą tego rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła naruszenie przepisów prawa mate- rialnego, w szczególności: 1) art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach z pracy, przez jego niewłaściwe i niezgodne z ust. 5 zastosowanie, co oznaczało, że sprzeciw organizacji związkowej wobec zamiaru rozwiązania z powodem stosunku pracy nie miał znacze- nia dla oceny zgodności z prawem dokonanego wypowiedzenia, skoro jedynym władnym organem do złożenia takiego sprzeciwu była rada miasta na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, 2) art. 25 ust. 2 w związku z art. 89 ustawy o samorządzie gminnym, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odmowa wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z powodem, wyrażona w uchwale wydanej po upływie 30 dni od dnia otrzymania wniosku pracodawcy, była dla pracodawcy wiążąca. Jako okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano: 1) oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach z pracy, 2) potrzebę wykładni art. 25 ust. 2 w związku z art. 89 ustawy o samorządzie gminnym, z uwagi na to, że Sądy obu instancji wprost zakwe- stionowały wykładnię art. 25 ust. 2 dokonaną w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach: II PK 135/05 i II PK 25/09, bez wskazania argumentów przemawiających za odmienną wykładnią, 3) potrzebę rozstrzygnięcia, czy termin 30 dni, o którym mowa w art. 89 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, ma zastosowanie do uchwał 6 rady gminy wydawanych w sprawach, o których mowa w art. 25 ust. 2 tej ustawy, a jeśli tak, to czy ma on zastosowanie zawsze i niezależnie od podstawy nawiązania stosunku pracy oraz niezależnie od tego, kto w imieniu pracodawcy składał wniosek o wyrażenie takiej zgody, 4) występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawne- go sprowadzającego się do pytania czy sąd powszechny przy wydawaniu orzeczenia powinien stosować wykładnię danego przepisu dokonaną przez Sąd Najwyższy w innej sprawie, jeżeli sam nie przedstawia merytorycznych argumentów za przyjęciem odmiennego stanowiska? W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postę- powania kasacyjnego, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i orzecze- nie co do istoty sprawy w przypadku określonym w art. 39816 k.p.c. - przez oddalenie apelacji powoda oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyj- nego. W odpowiedzi na skargę powód wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona już dlatego, że w uzasadnieniu zaskarżo- nego wyroku Sąd drugiej instancji bezpodstawnie i błędnie przyjął, iż „w miejsce ochrony przewidzianej dla radnego w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stosować należy ochronie przewidzianą w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika”. Tymczasem skarżący trafnie zwracał uwagę, że z art. 10 ust. 5 ustawy o zwolnieniach z pracy jednoznacznie wynika, iż przepisów ust. 1-4 tego artykułu nie stosuje się do pracowników będących, między innymi, rad- nymi, w okresie, w którym ich stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem. Oznacza to, że sto- sunek pracy radnego podlega szczególnej ochronie trwałości na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym i nie może być rozwiązany ani zmieniony w uregulowanym w art. 10 ust. 1-4 ustawy o zwolnieniach z pracy trybie, tzw. zwolnie- nia indywidualnego z przyczyn niedotyczących pracownika. Ochrona trwałości sto- sunku pracy radnego uregulowana w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym 7 została wyłączona tylko w razie rozwiązania z radnym stosunku pracy w ramach gru- powych zwolnień z przyczyn określonych w art. 5 ustawy o zwolnieniach z pracy. Skład orzekający uznał także, że niewyrażenie uprzedniej zgody przez radę miasta (gminy) na rozwiązanie stosunku pracy z radnym w terminie 30 dni od powia- domienia przez pracodawcę rady miasta (gminy) o zamiarze rozwiązania z radnym stosunku pracy - co do zasady - nie może być uznane za równoznaczne z uzyska- niem wymaganej zgody. Z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wynika obowiązek uzyskania uprzedniej zgody rady gminy na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, a w treści tego przepisu nie został zakreślony termin, w którym rada gminy powinna wyrazić swoje uprzednie stanowisko w sprawie zamiaru pracodawcy roz- wiązania stosunku pracy z radnym. Wyinterpretowanie milczącej zgody wymaganej do podjęcia określonej czynności prawa pracy byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby nie została ona uzyskana w ściśle zakreślonym ustawowym terminie „zamkniętym” (np. art. 38 § 2 lub art. 42 § 2 i 3 k.p.), albo gdyby z konkretnego przepisu prawa wynikało wprost, że nieuzyskanie przez pracodawcę wymaganego stanowiska rady miasta (gminy) w określonym terminie ustawowym jest - na podstawie ustanowionej fikcji prawnej - równoznaczne z określonym skutkiem prawnym takiego zaniechania (np. art. 112 § 1 zdanie ostatnie k.p.). Oparcie przeciwnej interpretacji art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym na treści art. 89 ustawy o samorządzie gminnym nie jest trafne już dlatego, że przepis ten jest usytuowany w rozdziale 10 tej ustawy re- gulującym nadzór nad działalnością gminną, co oznacza, że art. 89 - co do zasady - nie należy do zakresu ani materii prawa pracy. W przepisie tym, dotyczącym „roz- strzygnięcia organu gminy” w sprawach należących do jej ustawowej właściwości (zadań własnych), którego ważność zależy od zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopi- niowania przez inny organ, ustawodawca ustanowił fikcję prawną milczącej akcepta- cji rozstrzygnięcia „w brzmieniu przedłożonym przez gminę” z upływem terminu za- kreślonego dla innego organu, od którego zależy zatwierdzenie, uzgodnienie lub za- opiniowanie rozstrzygnięcia organu gminy. Gmina nie ma statusu pracodawcy, który zwraca się o stanowisko do swojego organu (gminy) w sprawie dotyczącej rozwiąza- nia stosunku pracy radnego, tak jak ma to miejsce w przypadku „rozstrzygnięcia or- ganu gminy” w sprawach należących do jej ustawowej właściwości, które wymaga zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ (art. 7 w związku z art. 89 ustawy o samorządzie gminnym). Samo pożądane dążenie do „racjonalizacji 8 procedury wyrażania zgody przez radę gminy i usunięcia stanu niepewności prawnej, który mógłby istnieć dowolnie długo, gdyby nie związanie rady terminem, co niewąt- pliwie leży w interesie zarówno pracownika, jego pracodawcy, jak i zainteresowanych organów samorządu terytorialnego” (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2009 r., I PK 25/09, LEX nr 523554), nie przekonuje do tezy, że niepod- jęcie wymaganej uchwały w sprawie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie sto- sunku pracy z radnym jest równoznaczne z wyrażeniem wymaganej zgody na roz- wiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym już dlatego, że wymagana zgoda powinna być wyrażona „uprzednio”, czyli uzyskana przez pracodawcę przed podjęciem decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy z radnym. Ponadto, skoro w rozpoznawanej sprawie rada miasta ostatecznie, choć po upływie 30 dni od powiadomienia przez pracodawcę powoda o zamiarze wypowiedzenia mu stosunku pracy, nie wyraziła zgody na rozwiązanie z powodem stosunku pracy, to nie można prawniczo ani racjonalnie przypisać tej radzie miasta milczącego lub dorozu- mianego wyrażenia uprzedniej zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko dlatego, że organ ten nie zajął wymaganego stanowiska w ciągu 30 dni do powiado- mienia go o zamiarze rozwiązania stosunku pracy z powodem. „Późniejsza” wyraźna odmowa rady miasta udzielenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z pracowni- kiem-radnym mogłaby być uznana de iure za uzyskanie wymaganej uprzedniej zgody na rozwiązanie stosunku pracy tylko pod warunkiem, gdyby wynikała z ustawowej fikcji prawnej milczącego wyrażenia zgody w przypadku uchybienia ustawowo zakreślonemu maksymalnemu terminowi do zajęcia wymaganego stanowiska w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z radnym. De lege lata żaden taki termin ani adekwatna ustawowa fikcja prawna nie zostały przewidziane, co prowadzi do wniosku, że niepodjęcie przez radę miasta (gminy) uchwały w sprawie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem będącym radnym w terminie 30 dni od doręczenia pisma pracodawcy o zamiarze rozwiązania stosunku pracy nie może być uznane za wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli i zwłaszcza wtedy, gdy po upływie wymienionego terminu rada gminy odmówiła wyrażenia takiej zgody. Sąd Najwyższy nie podzielił także stanowiska, że w razie rozwiązania stosun- ku pracy z radnym z powodu rzeczywistej likwidacji stanowiska pracy pracownika będącego radnym, jeżeli podstawą rozwiązania stosunku pracy z radnym nie są zda- 9 rzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego (w rozpoznawanej sprawie nie były sporne obie te istotne okoliczności), przepisy prawa pracy wykluczają możliwość wydania innego orzeczenia niż żądane przez pracownika-radnego przywrócenie do pracy na zlikwidowane stanowisko pracy (co jest niemożliwe i niewykonalne z uwagi na miarodajne ustalenie rzeczywistej likwidacji tego stanowiska pracy), albo na inne odpowiednie stanowisko pracy. Możliwość rozwiązania z pracownikiem będącym radnym stosunku pracy zależy od uzyskania uprzedniej zgody rady gminy, która ma obowiązek odmowy zgody tylko w przypadku, gdy podstawą rozwiązania chronione- go stosunku pracy radnego są zdarzenia związane z wykonywaniem przezeń man- datu (art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). W ocenie składu orzekającego, w razie ustalenia, że wyłączną przyczyną rozwiązania stosunku pracy z pracowni- kiem będącym radnym była rzeczywista likwidacja stanowiska pracy, która prowadzi do niemożliwości i niewykonalności przywrócenia radnego do pracy na obiektywnie nieistniejące, bo zlikwidowane stanowisko pracy i poprzednie warunki pracy lub płacy, nie jest wykluczone wydanie alternatywnego orzeczenia o odszkodowaniu także dlatego, że sposób korzystania radnego ze szczególnej ochrony trwałości sto- sunku pracy nie usuwa się spod oddziaływania klauzul generalnych społeczno-go- spodarczego przeznaczenia prawa oraz zasad współżycia społecznego (art. 8 k.p.). W przypadku obiektywnej niemożliwości przywrócenia do pracy na poprzednich wa- runkach pracy i płacy pracownika będącego radnym, z którym rozwiązano stosunek pracy z wyłącznej i niezwiązanej z wykonywaniem mandatu radnego przyczyny rze- czywistej likwidacji stanowiska pracy, sąd pracy może i powinien rozważyć zasad- ność i racjonalność zasądzenia alternatywnego odszkodowania w miejsce obiektyw- nie niemożliwego do uwzględnienia żądania przywrócenia do pracy radnego na nieistniejące (zlikwidowane) stanowisko pracy. Arbitralne przyjęcie, że będący „dużą organizacją gospodarczą” pozwany pracodawca może „z powodzeniem” wykorzystać wysoko wykwalifikowanego powoda na innych odpowiednich stanowiskach pracy nie może ostać się bez potrzebnego sprawdzenia takiej możliwości i akceptacji przez pracownika warunków dalszego odpowiedniego zatrudnienia na innych ewentualnie zaproponowanych mu stanowiskach pracy także dlatego, że potencjalna odmowa zaakceptowania propozycji nowego zatrudnienia na zmienionych warunkach pracy lub płacy mogłaby prowadzić do wygenerowania kolejnego, wręcz analogicznego sporu ze stosunku pracy radnego. 10 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy wyrokował jak w sentencji na podstawie art. 39815 k.p.c. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI