II PK 11/05

Sygn. akt II PK 11/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 13 maja 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wasilewski 
 
 
w sprawie z powództwa T. G. 
przeciwko Prokuraturze Okręgowej w P. 
o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 maja 2005 r., 
kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w P. 
z dnia 23 stycznia 2004 r., sygn. akt VI Pa …/03, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
. 
                                            U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 23 stycznia 2004 r. (VI Pa ../03), w 
sprawie z powództwa T. G. przeciwko Prokuraturze Okręgowej w P. o uznanie 
zdarzenia za wypadek przy pracy, w wyniku apelacji strony pozwanej od wyroku 
Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w K. z dnia 25 września 2003 r. (IV P …/02) 
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddalił. 
 
W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 stycznia 
2004 r. pełnomocnik powoda zarzuciła naruszenie: po pierwsze – art. 3 ust. 1 
ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu 
wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) 
„polegające na uznaniu przez Sąd II instancji, że schorzenie powoda nie mieści w 
definicji wypadku przy pracy określonej powołanej przepisem ze względu na 

 
 
2 
wewnętrzny charakter przyczyny schorzenia mający mieć źródło w stanie zdrowia 
powoda pomimo, iż we wszystkich opiniach (...) jako przyczyna schorzenia powoda 
wskazywany jest stres (...)”; po drugie – przez „pominięcie wynikającego z art. 299 
§ 4 k.p. zakazu dopuszczenia do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia 
stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, co w 
przypadku znanego pozwanej stanu zdrowia powoda miało istotne znaczenie dla 
oceny przyczyn powstania schorzenia w związku z wykonywana pracą”; po trzecie 
– art. 233 § 1 w związku z art. 278 § 1 i art. 382 k.p.c. „poprzez przekroczenie 
granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w 
sprawie 
materiału 
dowodowego 
(...).” 
Równocześnie, 
jako 
okoliczność 
uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania pełnomocnik powoda wskazała 
potrzebę wyjaśnienia: po pierwsze – „kwestii dopuszczalności uznawania stresu 
doznawanego 
przez 
pracownika 
jak 
również 
stresogennego 
charakteru 
wykonywanej pracy jako okoliczności uzasadniającej przyjęcie wypadku przy pracy 
w świetle przesłanek wynikających z definicji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy o 
ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych”, 
podnosząc zarazem w tym kontekście w uzasadnieniu kasacji, że: „Co do tej 
kwestii istnieje spora rozbieżność w orzecznictwie. Z jednej strony, w wyroku z 
30.07.1997 r. (sygn. akt II UKN 192/97, OSNP 1998/12/367) Sąd Najwyższy uznał, 
że stres psychiczny związany z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, które 
organizm ludzki jest w stanie znieść bez istotnego uszczerbku dla zdrowia nie jest 
przyczyną zewnętrzną wypadku przy pracy. (...) Bardziej uzasadnione wydają się 
jednak poglądy znajdujące oparcie w późniejszej linii orzecznictwa prezentującej 
odmienne stanowisko, jak w wyroku SN z 2.10.1997 r. (II UKN 248/97 OSNP 
1998/14/434) oraz (...)”; po drugie – „2. kwestii dopuszczalności oceny przez Sąd 
okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, szczególnie z zakresu 
medycyny, w oparciu o ustalenia odmienne niż wnioski wynikające z 
przeprowadzonych w toku postępowania opinii biegłych”, albowiem: „Oczywistym 
jest, że Sąd orzekający nie może być w żaden sposób ograniczany, w tym również 
opiniami biegłych, jednakże w sytuacjach, gdy ocenie podlegają okoliczności 
wymagające specjalistycznej wiedzy z danej dziedziny, szczególnie medycyny (...) 
wydaje się, że powinien w pewnym stopniu być związany wynikami opinii biegłych”; 

 
 
3 
po trzecie – „3. możliwości dokonywania przez Sąd II instancji ustaleń w zakresie 
wiadomości specjalnych, przeciwnych do ustaleń i wniosków wynikających z opinii 
biegłego (...)”, ponieważ „o ile rzeczywiście przy ocenie dokumentów czy też 
zeznań stron oraz świadków mieści się to w zakresie autonomii orzekania Sądu 
(...), o tyle w przypadku kwestionowania wniosków opinii biegłych dotyczących 
wiadomości specjalnych, wskazane byłoby przeprowadzenie choćby opinii 
uzupełniającej (...)”. W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o 
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w P. 
do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz 
powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Natomiast 
strona pozwana w odpowiedzi na kasację wniosła o „odmówienie przyjęcia skargi 
kasacyjnej do rozpoznania albowiem w sprawie nie występuje istotne zagadnienie 
prawne, ani też nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, a kasacja jest 
oczywiście 
bezzasadna ewentualnie o oddalenie 
skargi kasacyjnej jako 
bezpodstawnej.” 
 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym 
określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i 
ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności 
uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią 
odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w 
szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy, 
bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.– a contrario), 
bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne 
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 pkt. 2 
k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo” 
albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Wnoszący kasację 
nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku 
ustawowych  sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do 
„okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do 

 
 
4 
profesjonalnego 
prawniczego 
uzasadnienia 
wskazanej 
lub 
wskazanych 
„okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności 
faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego 
wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni 
zadość wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w 
konsekwencji skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu 
temu w żadnym razie  nie czyni zadość wskazanie w kasacji na potrzebę 
wyjaśnienia: 
po 
pierwsze 
– 
„kwestii 
dopuszczalności 
uznawania 
stresu 
doznawanego 
przez 
pracownika 
jak 
również 
stresogennego 
charakteru 
wykonywanej pracy jako okoliczności uzasadniającej przyjęcie wypadku przy pracy 
w świetle przesłanek wynikających z definicji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy o 
ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych”, 
podnosząc zarazem w tym kontekście w uzasadnieniu kasacji, że: „Co do tej 
kwestii istnieje spora rozbieżność w orzecznictwie. Z jednej strony, w wyroku z 
30.07.1997 r. (sygn. akt II UKN 192/97, OSNP 1998/12/367) Sąd Najwyższy uznał, 
że stres psychiczny związany z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, które 
organizm ludzki jest w stanie znieść bez istotnego uszczerbku dla zdrowia nie jest 
przyczyną zewnętrzną wypadku przy pracy. (...) Bardziej uzasadnione wydają się 
jednak poglądy znajdujące oparcie w późniejszej linii orzecznictwa prezentującej 
odmienne stanowisko, jak w wyroku SN z 2.10.1997 r. (II UKN 248/97 OSNP 
1998/14/434) oraz (...)”; po drugie – „2. kwestii dopuszczalności oceny przez Sąd 
okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, szczególnie z zakresu 
medycyny, w oparciu o ustalenia odmienne niż wnioski wynikające z 
przeprowadzonych w toku postępowania opinii biegłych”, albowiem: „Oczywistym 
jest, że Sąd orzekający nie może być w żaden sposób ograniczany, w tym również 
opiniami biegłych, jednakże w sytuacjach, gdy ocenie podlegają okoliczności 
wymagające specjalistycznej wiedzy z danej dziedziny, szczególnie medycyny (...) 
wydaje się, że powinien w pewnym stopniu być związany wynikami opinii biegłych”; 
po trzecie – „3. możliwości dokonywania przez Sąd II instancji ustaleń w zakresie 
wiadomości specjalnych, przeciwnych do ustaleń i wniosków wynikających z opinii 
biegłego (...)”, ponieważ „o ile rzeczywiście przy ocenie dokumentów czy też 
zeznań stron oraz świadków mieści się to w zakresie autonomii orzekania Sądu 

 
 
5 
(...), o tyle w przypadku kwestionowania wniosków opinii biegłych dotyczących 
wiadomości specjalnych, wskazane byłoby przeprowadzenie choćby opinii 
uzupełniającej (...)”. Wnoszący kasację nie przedstawił bowiem w ogóle 
profesjonalnego wywodu prawniczego, w którym – w nawiązaniu do orzecznictwa 
sądowego i w kontekście danej sprawy – podjąłby choćby próbę rozważenia 
argumentacji prawniczej przemawiającej na rzecz oraz przeciwko sugerowanym 
poglądom prawnym.    
 
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 
k.p.c. w związku z art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 
r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) orzekł jak w 
sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
6 
Teza: 
Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających 
przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) wskazanie w kasacji na 
potrzebę wyjaśnienia: po pierwsze – „kwestii dopuszczalności uznawania stresu 
doznawanego 
przez 
pracownika 
jak 
również 
stresogennego 
charakteru 
wykonywanej pracy jako okoliczności uzasadniającej przyjęcie wypadku przy pracy 
w świetle przesłanek wynikających z definicji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy o 
ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych”, 
podnosząc zarazem w tym kontekście w uzasadnieniu kasacji, że: „Co do tej 
kwestii istnieje spora rozbieżność w orzecznictwie. Z jednej strony, w wyroku z 
30.07.1997 r. (sygn. akt II UKN 192/97, OSNP 1998/12/367) Sąd Najwyższy uznał, 
że stres psychiczny związany z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, które 
organizm ludzki jest w stanie znieść bez istotnego uszczerbku dla zdrowia nie jest 
przyczyną zewnętrzną wypadku przy pracy. (...) Bardziej uzasadnione wydają się 
jednak poglądy znajdujące oparcie w późniejszej linii orzecznictwa prezentującej 
odmienne stanowisko, jak w wyroku SN z 2.10.1997 r. (II UKN 248/97 OSNP 
1998/14/434) oraz (...)”; po drugie – „2. kwestii dopuszczalności oceny przez Sąd 
okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, szczególnie z zakresu 
medycyny, w oparciu o ustalenia odmienne niż wnioski wynikające z 
przeprowadzonych w toku postępowania opinii biegłych”, albowiem: „Oczywistym 
jest, że Sąd orzekający nie może być w żaden sposób ograniczany, w tym również 
opiniami biegłych, jednakże w sytuacjach, gdy ocenie podlegają okoliczności 
wymagające specjalistycznej wiedzy z danej dziedziny, szczególnie medycyny (...) 
wydaje się, że powinien w pewnym stopniu być związany wynikami opinii biegłych”; 
po trzecie – „3. możliwości dokonywania przez Sąd II instancji ustaleń w zakresie 
wiadomości specjalnych, przeciwnych do ustaleń i wniosków wynikających z opinii 
biegłego (...)”, ponieważ „o ile rzeczywiście przy ocenie dokumentów czy też 
zeznań stron oraz świadków mieści się to w zakresie autonomii orzekania Sądu 
(...), o tyle w przypadku kwestionowania wniosków opinii biegłych dotyczących 
wiadomości specjalnych, wskazane byłoby przeprowadzenie choćby opinii 
uzupełniającej (...)”. Wnoszący kasację nie przedstawił bowiem w ogóle 
profesjonalnego wywodu prawniczego, w którym – w nawiązaniu do orzecznictwa 

 
 
7 
sądowego i w kontekście danej sprawy – podjąłby choćby próbę rozważenia 
argumentacji prawniczej przemawiającej na rzecz oraz przeciwko sugerowanym 
poglądom prawnym.