II PK 107/13

Sąd Najwyższy2013-09-20
SNPracyczas pracyŚrednianajwyższy
godziny nadliczboweczas pracydyrektorwychowawcarodzinny dom dzieckaprawo pracyskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i braku istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Powiatu G. od wyroku Sądu Okręgowego w L., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. zasądzający na rzecz T. G. wynagrodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych oraz zadośćuczynienie za naruszenie prawa do odpoczynku. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa pracy i pomocy społecznej, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące statusu dyrektora-wychowawcy rodzinnego domu dziecka i dopuszczalności nadgodzin. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych wniosku o przyjęcie do rozpoznania, a podnoszone zagadnienie zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Małgorzaty Wrębiakowskiej-Marzec rozpoznał skargę kasacyjną strony pozwanej, Powiatu G., od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 14 lutego 2013 r., który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 grudnia 2012 r. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda, T. G., wynagrodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych oraz zadośćuczynienie z tytułu naruszenia prawa do odpoczynku. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 151[1] § 1 k.p., art. 80 ustawy o pomocy społecznej, art. 8 k.p., art. 135 § 1 i art. 140 k.p. oraz art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 133 k.p. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonych wyroków i oddalenia powództwa lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano istotne zagadnienie prawne dotyczące statusu prawnego dyrektora-wychowawcy rodzinnego domu dziecka i dopuszczalności zastosowania instytucji nadgodzin. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398[4] § 2 k.p.c. i art. 398[9] § 1 k.p.c., stwierdził, że skarżący nie spełnił wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, nie wskazując konkretnych przepisów prawa i nie wyodrębniając argumentacji. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że podnoszone zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w jego orzecznictwie, wskazując na wyroki z dnia 6 kwietnia 2011 r. (II PK 254/11) i z dnia 13 czerwca 2012 r. (II PK 292/11), które wyjaśniają kwestię statusu pracowniczego dyrektora-wychowawcy i prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w przypadku niezależnej od pracownika wadliwej organizacji pracy. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, status dyrektora-wychowawcy rodzinnego domu dziecka w okresie objętym sporem uzależniony był od podstawy jego zatrudnienia. Zatrudnienie na podstawie stosunku pracy umożliwiało zastosowanie zadaniowego czasu pracy. Osoby posiadające status pracowniczy i zatrudnione na stanowiskach kierowniczych nie mogą być pozbawione prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli wskutek niezależnej od nich wadliwej organizacji pracy są zmuszone do systematycznego przekraczania obowiązujących norm czasu pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, które wyjaśnia, że status pracowniczy i zatrudnienie na stanowisku kierowniczym nie wyklucza prawa do wynagrodzenia za nadgodziny w przypadku wadliwej organizacji pracy. Podkreślono, że przepisy prawa pomocy społecznej dopuszczają zadaniowy czas pracy, ale nie pozbawiają pracownika prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznapowód
Powiat G.instytucjapozwany

Przepisy (16)

Główne

u.p.s. art. 80 § ust. 11

Ustawa o pomocy społecznej

Status dyrektora-wychowawcy rodzinnego domu dziecka w okresie objętym sporem uzależniony był od podstawy jego zatrudnienia.

u.p.s. art. 80 § ust. 12

Ustawa o pomocy społecznej

Zatrudnienie na podstawie stosunku pracy umożliwiało zastosowanie szczególnego, określonego w tej ustawie zadaniowego czasu pracy.

k.p.c. art. 398[4] § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga, aby skarga kasacyjna zawierała przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

k.p.c. art. 398[4] § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

k.p.c. art. 398[9] § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).

k.p.c. art. 398[9] § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p. art. 151[1] § § 1

Kodeks pracy

Błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie w kontekście uznania, że w odniesieniu do czynności wykonywanych przez powoda jako wychowawcę-dyrektora w rodzinnym domu dziecka powinno się stosować nadgodziny i że takie nadgodziny wystąpiły.

k.p. art. 151 § § 1

Kodeks pracy

Błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie w kontekście uznania, że w odniesieniu do czynności wykonywanych przez powoda jako wychowawcę-dyrektora w rodzinnym domu dziecka powinno się stosować nadgodziny i że takie nadgodziny wystąpiły.

u.p.s. art. 80

Ustawa o pomocy społecznej

Błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że rodzinny dom dziecka nie jest placówką o specyficznym charakterze, w której dyrektor - wychowawca pełni funkcję rodzica dla dzieci przebywających w tej placówce, co w konsekwencji powinno być rozumiane jako quasi rodzina.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Nadużycie prawa w sposób sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz zasadami współżycia społecznego przez odrzucenie istoty funkcjonowania rodzinnych domów dziecka i istoty specyfiki pracy dyrektora - wychowawcy z pominięciem uregulowań prawnych.

k.p. art. 135 § § 1

Kodeks pracy

Pominięcie zastosowania przepisów w zakresie mieszanego czasu pracy: zadaniowo-równoważnego.

k.p. art. 140

Kodeks pracy

Pominięcie zastosowania przepisów w zakresie mieszanego czasu pracy: zadaniowo-równoważnego.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Przejawiające się uznaniem, że w przedmiotowym przypadku doszło do naruszenia dóbr osobistych przez niezapewnienie prawa do odpoczynku.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Przejawiające się uznaniem, że w przedmiotowym przypadku doszło do naruszenia dóbr osobistych przez niezapewnienie prawa do odpoczynku.

k.p. art. 133

Kodeks pracy

Przejawiające się uznaniem, że w przedmiotowym przypadku doszło do naruszenia dóbr osobistych przez niezapewnienie prawa do odpoczynku.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych art. 5 § ust. 1 pkt 1

Błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że rodzinny dom dziecka nie jest placówką o specyficznym charakterze, w której dyrektor - wychowawca pełni funkcję rodzica dla dzieci przebywających w tej placówce, co w konsekwencji powinno być rozumiane jako quasi rodzina.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności brak wyodrębnienia argumentacji i wskazania konkretnych przepisów prawa. Istotne zagadnienie prawne podnoszone przez skarżącego zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia zagadnienie prawne jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego lub wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów osoby posiadające status pracowniczy i zatrudnione na stanowiskach kierowniczych nie mogą być pozbawione prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli wskutek niezależnej od nich wadliwej organizacji pracy są zmuszone do systematycznego przekraczania obowiązujących norm czasu pracy

Skład orzekający

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wymogi formalne skargi kasacyjnej, interpretacja przepisów dotyczących czasu pracy i wynagrodzenia za nadgodziny w specyficznych placówkach opiekuńczych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu placówki (rodzinny dom dziecka) i specyfiki stanowiska dyrektora-wychowawcy. Orzeczenie odmawia przyjęcia skargi, co ogranicza jego wartość merytoryczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji pracowniczej dyrektora-wychowawcy rodzinnego domu dziecka i kwestii nadgodzin, co może być interesujące dla prawników pracy. Jednakże, samo orzeczenie odmawia przyjęcia skargi, skupiając się na formalnościach, co obniża jej atrakcyjność.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Czy dyrektor rodzinnego domu dziecka może liczyć na wynagrodzenie za nadgodziny?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II PK 107/13
POSTANOWIENIE
Dnia 20 września 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
w sprawie z powództwa T. G.
‎
przeciwko Powiatowi G.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 września 2013 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w L.
‎
z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt V Pa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w L. oddalił apelację Powiatu G. od wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r. Sądu Rejonowego w G. zasądzającego na rzecz T. G. wynagrodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych oraz zadośćuczynienie z tytułu naruszenia prawa do odpoczynku.
W skardze kasacyjnej strona pozwana zarzuciła naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: 1) art. 151
1
§ 1 w związku z art. 151 § 1 k.p., przez uznanie, że w odniesieniu do czynności wykonywanych przez powoda jako wychowawcę-dyrektora w rodzinnym domu dziecka powinno się stosować nadgodziny i przez uznanie, że takie nadgodziny wystąpiły; 2) art. 80 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie placówek opiekuńczo- wychowawczych, przez przyjęcie, że rodzinny dom dziecka nie jest placówką o specyficznym charakterze, w której dyrektor - wychowawca pełni funkcję rodzica dla dzieci przebywających w tej placówce, co w konsekwencji powinno być rozumiane jako
quasi
rodzina; 3) art. 8 k.p., przez nadużycie prawa w sposób sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz zasadami współżycia społecznego przez odrzucenie istoty funkcjonowania rodzinnych domów dziecka i istoty specyfiki pracy dyrektora - wychowawcy z pominięciem uregulowań prawnych; 4) art. 135 § 1 i art. 140 k.p. w związku z art. 80 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, przez pominięcie zastosowania przepisów w zakresie mieszanego czasu pracy: zadaniowo-równoważnego; 5) art. 23 i art. 24 k.c. w związku z art. 133 k.p., a także rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych, przejawiającego się uznaniem, że w przedmiotowym przypadku doszło do naruszenia dóbr osobistych przez niezapewnienie prawa do odpoczynku.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego „kwestii statusu prawnego dyrektora - wychowawcy rodzinnego domu dziecka i dopuszczalności zastosowania do jego pracy instytucji nadgodzin”. W ocenie skarżącego, „przepisy prawa pomocy społecznej dotyczące zasad funkcjonowania placówki rodzinnej przesądzają, że wykonywanie bieżących obowiązków osoby zatrudnionej w placówce nigdy nie będzie pracą w godzinach nadliczbowych, gdyż nie sposób w tej placówce ustalić kiedy kończy się normalny wymiar czasu pracy, a kiedy zaczyna się praca w godzinach nadliczbowych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepis art. 398
4
§ 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 398
4
§ 1 pkt 2 k.p.c.). Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 398
9
§ 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania z art. 398
4
§ 2 k.p.c. powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Poprzestanie w tym zakresie na sformułowaniu podstaw kasacyjnych i ich uzasadnieniu jest niewystarczające, bo chociaż przy konstruowaniu obu wymaganych elementów skargi argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy bada je na różnych etapach postępowania kasacyjnego.
Skarżący odwołuje się do przesłanki potrzeby rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego odwołując się ogólnie do „przepisów prawa pomocy społecznej”. Tymczasem zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej  sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane, i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51). W myśl utrwalonego orzecznictwa,
nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Ponadto
rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego lub wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów
(por. np. postanowienie Sądu Najwyższego dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP-wkładka 2003 nr 13, poz. 5).
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymagań, gdyż skarżący nie wskazuje jakichkolwiek przepisów prawa, na tle których miałaby rodzić się formułowana przez niego wątpliwość. Ponadto wątpliwość ta znalazła już swoje rozstrzygnięcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym wyjaśniono, że status dyrektora - wychowawcy rodzinnego domu dziecka w okresie objętym sporem uzależniony był od podstawy jego zatrudnienia (art. 80 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej); zatrudnienie na podstawie stosunku pracy umożliwiało zastosowanie szczególnego, określonego w tej ustawie zadaniowego czasu pracy (art. 80 ust. 12 tej ustawy); osoby posiadające status pracowniczy i zatrudnione na stanowiskach kierowniczych nie mogą być pozbawione prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli wskutek niezależnej od nich wadliwej organizacji pracy są zmuszone do systematycznego przekraczania obowiązujących norm czasu pracy (por. wyroki z dnia 6 kwietnia 2011 r., II PK 254/11, LEX nr 949026 i z dnia 13 czerwca 2012 r., II PK 292/11, Monitor Prawa Pracy 2012 nr 12, s. 655-659).
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI