II OZ 992/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie sądowoadministracyjnezażalenienadzór budowlanybezstronność sędziegoprawo procesowekontrola instancyjnaprzepust

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, uznając, że zarzuty strony dotyczyły merytorycznej oceny sprawy, a nie braku bezstronności.

Skarżący J. Ł. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi odmawiające wyłączenia sędziego Jarosława Czerwa. Skarżący domagał się wyłączenia sędziego z powodu wydania przez niego orzeczenia opartego na zastosowaniu art. 175 P.p.s.a. i badaniu dopuszczalności skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu obiektywizmu, a nie kwestionowaniu merytorycznej prawidłowości orzeczeń czy sposobu prowadzenia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2025 r., które odmówiło wyłączenia sędziego Jarosława Czerwa. Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu ze skargi J. Ł. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy dotyczącej wszczęcia postępowania naprawczego "przepustu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że okoliczności przedstawione we wniosku nie uzasadniają wyłączenia sędziego. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wydanego orzeczenia lub naruszenia przepisów przy jego wydaniu mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Wniosek skarżącego został uznany za przejaw niezadowolenia z czynności podejmowanych przez sędziego, wynikający z oczekiwań strony co do sposobu prowadzenia postępowania, a nie za uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślono, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie obiektywizmu sądu i nie może być wykorzystywana do odsuwania sędziów uznanych przez stronę za nieodpowiednich. Przesłanki wyłączenia sędziego muszą być obiektywne i dawać podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd zaznaczył, że zarzuty dotyczące merytorycznej prawidłowości orzeczeń lub sposobu prowadzenia postępowania nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, a powinny być podnoszone w ramach środków odwoławczych. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące merytorycznej oceny sprawy lub sposobu prowadzenia postępowania nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu obiektywizmu, a nie kwestionowaniu prawidłowości orzeczeń.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności orzekania, a nie kontrolę merytorycznej prawidłowości. Zarzuty dotyczące wydanego orzeczenia lub naruszenia przepisów procesowych mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Przesłanki wyłączenia muszą być obiektywne i dawać podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 19

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłankami wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Zarzuty dotyczące merytorycznej prawidłowości orzeczeń lub sposobu prowadzenia postępowania nie są podstawą do wyłączenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 18

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące merytorycznej oceny sprawy lub sposobu prowadzenia postępowania nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu obiektywizmu, a nie kontroli prawidłowości orzeczeń. Przesłanki wyłączenia sędziego muszą być obiektywne i dawać podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Odrzucone argumenty

Sędzia powinien zostać wyłączony z powodu wydania orzeczenia opartego na zastosowaniu art. 175 P.p.s.a. i badaniu dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sędzia orzekał we własnej sprawie, nie dopuszczając do przesłania zażalenia do NSA.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów przy jego wydaniu mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, rozróżnienie między zarzutami merytorycznymi a brakiem bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w kontekście postępowania sądowoadministracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - wyłączenia sędziego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia kluczowe zasady proceduralne, które są istotne dla prawników.

Kiedy można żądać wyłączenia sędziego? Sąd NSA wyjaśnia granice wniosku.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 992/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Łd 117/25 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2025-03-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 117/25 odmawiające wyłączenia sędziego Jarosława Czerwa w sprawie ze skargi J. Ł. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Insektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2025 r. nr 9/I/2025 w przedmiocie odmowy wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy dotyczącej wszczęcia postępowania naprawczego "przepustu" postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 117/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "P.p.s.a.", oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Jarosława Czerwa w sprawie ze skargi J. Ł. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2025 r. nr 9/I/2025 w przedmiocie odmowy wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy dotyczącej wszczęcia postępowania naprawczego "przepustu"
W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że okoliczności przedstawione w rozpatrywanym wniosku nie uzasadniają konieczności wyłączenia Sędziego WSA Jarosława Czerwa od rozpatrywania przedmiotowej sprawy. Skarżący oczekuje wyłączenia Sędziego WSA Jarosława Czerwa z uwagi na wydanie orzeczenia opierającego się na zastosowaniu art. 175 P.p.s.a. i badaniu dopuszczalności skargi kasacyjnej w kontekście wypełnienia przymusu adwokackiego. Wobec tak sformułowanego wniosku jasno należy wskazać, że zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów przy jego wydaniu mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Rozważany wniosek jest przejawem niezadowolenia skarżącego z czynności podejmowanych przez sędziego, a wynikających z oczekiwań strony co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Rozpatrywany wniosek - ponad wskazane motywy - nie zawiera argumentacji lub powołania okoliczności, które wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego, co czyni żądanie wyłączenia sędziego niezasadnym
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. Ł., wskazując, że nie zgadza się z oświadczeniem, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 P.p.s.a. Zdaniem żalącego się, Jarosław Czerw orzekał we własnej sprawie "nie dopuszczając do przesłania zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego przez niego."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął bowiem prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu, iż brak było przesłanek do wnioskowanego wyłączenia sędziego w trybie art. 19 P.p.s.a. stanowiącego, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Na wstępie trzeba podkreślić, że instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich. Przesłankami wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Iudex suspectus to w szczególności sędzia, który z określonej przyczyny może być zainteresowany wynikiem sprawy, lub jest uprzedzony, niekorzystnie nastawiony do strony (por. H. Knysiak – Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo – do art. 19 p.p.s.a., wyd. V, opubl. WKP 2021, sip.lex).
Jednocześnie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. Tym samym przyczyną wyłączenia sędziego nie może być zarzucane mu przez stronę niewłaściwe prowadzenie postępowania czy wyrażanie błędnych poglądów prawnych. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienia NSA z 1 września 2011 r. I OZ 614/11, 19 listopada 2010 r. II FZ 593/10, z 16 stycznia 2013 r. II OZ 1174/12, 15 czerwca 2011 r. II FZ 218/11).
Lakonicznie sformułowana argumentacja przedstawiona w zażaleniu skupia się na kwestiach dotyczących sposobu prowadzenia postępowania sądowego w sprawie skarżącego i merytorycznych przesłanek co do zasadności odrzucenia skargi kasacyjnej postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r.
Podkreślić zatem należy, że podane w zażaleniu zastrzeżenia co do prawidłowości orzeczeń podjętych przez Sędziego w związku z merytorycznym prowadzeniem sprawy nie mogły być rozpatrywane w kontekście art. 19 P.p.s.a.
Wielokrotnie w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazywano, że sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada zasadności czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający, a tym bardziej nie bada prawidłowości czynności podejmowanych w innych sprawach. Ocena pracy sędziego pod kątem uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego należy do sądu w ramach kontroli instancyjnej. Tak więc przeświadczenie strony, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nie jest przesłanką żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenie wydane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, przez składania nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład rozpoznający sprawę (por. T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 49, wyd. VI – sip.lex oraz powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI